
تعداد نشریات | 163 |
تعداد شمارهها | 6,823 |
تعداد مقالات | 73,550 |
تعداد مشاهده مقاله | 134,641,034 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 105,196,756 |
بازخوانی نظریة انحطاط مسلمانان علی شریعتی | ||
فصلنامه علمی نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
دوره 15، شماره 2، تیر 1404، صفحه 98-114 اصل مقاله (598.66 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.383368.1737 | ||
نویسندگان | ||
سیدمحسن ملاباشی* 1؛ فائزه کمالی2 | ||
1استادیار دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
2کارشناسیارشد جامعهشناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
چکیده | ||
بروز مسائل گوناگون اجتماعی و فرهنگی در ایران اسلامی در دههها و سدههای متمادی موجب شده اندیشمندان بسیاری از منظرهای گوناگون نظری و با چارچوبهای علمی متفاوت به توصیف و تحلیل و تبیین این مسئلۀ بنیادین و پردامنه بپردازند و راهکارهای مختلفی برای بهبود وضعیت ارائه دهند. علی شریعتی از اندیشمندانی است که به تحلیل این مسئله از زاویۀ انحطاط مسلمانان پرداخته است. رویکرد او به دین اسلام متأثر از تحصیلات جامعهشناختی و تاریخی اوست. شریعتی در پاسخ به این پرسش بنیادین که علت انحطاط مسلمانان چه بوده است، ابتدا فاصلهگرفتن از اسلام راستین را مطرح میکند و سپس به علل انحراف از آن و نقش آن در انحطاط مسلمانان میپردازد و درنهایت، راهکارهایی برای بازگشت به اسلام راستین بهدست میدهد. به نظر او، از میان علل و عوامل گوناگونی که به انحراف از اسلام راستین منجر شدهاند، تغییر ایدئولوژی اسلام اصلیترین و بنیادیترین علت است. درنتیجه، بازگشت به ایدئولوژی اسلام گرهگشاترین راهکار بهحساب میآید و مسئولیت اصلی آن نیز برعهدۀ روشنفکران است. روش این پژوهش مطالعۀ کتابخانهای است که هدف آن صورتبندی نظاممند اندیشۀ شریعتی دربارۀ چیستی اسلام و علل انحطاط مسلمانان و راهکارهایی برای احیای آن است. | ||
کلیدواژهها | ||
انحطاط مسلمانان؛ تمدن اسلامی؛ اسلام راستین؛ ایدئولوژی | ||
عنوان مقاله [English] | ||
Rereading Ali Shariati's Theory of Muslim Decadence | ||
نویسندگان [English] | ||
Seyyed Mohsen Mollabashi1؛ Faeze Kamali2 | ||
1Assistant Professor, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
2MA of Sociology, University of Guilan, Rasht, Iran. | ||
چکیده [English] | ||
The emergence of diverse social and cultural challenges in Islamic Iran over many decades and centuries has prompted numerous thinkers - drawing on different theoretical perspectives and scholarly frameworks - to describe, analyze, and explain this profound and wide - ranging problem, as well as to propose various solutions for its improvement. Among these thinkers, Ali Shariati stands out for his analysis of the issue through the lens of Muslim decline, an approach shaped by his sociological and historical education. In addressing the fundamental question of the causes behind the decline of Muslims, Shariati first identifies the distancing from true Islam as the central issue. He then examines the underlying causes of this deviation and its role in the deterioration of Muslim societies, before offering strategies for returning to authentic Islam. In his view, among the multiple causes contributing to this deviation, the transformation of Islam’s ideological foundation constitutes the most fundamental factor. Consequently, restoring Islam’s ideological essence is both the most challenging remedy and the foremost responsibility of intellectuals. The present study employs a library - based research method with the objective of systematically examining Shariati’s interpretation of the decline of Muslims, analyzing the causes and mechanisms of deviation from true Islam, and evaluating the solutions he proposes for reviving the ideological and transformative dimensions of the faith. | ||
کلیدواژهها [English] | ||
Ideology, Islamic Civilization, Muslim Decadence, True Islam | ||
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
مراجع | ||
بروجردی، مهرزاد (1387). روشنفکران ایرانی و غرب؛ سرگذشت نافرجام بومیگرایی. ترجمۀ جمشید شیرازی. تهران: فروزان روز.
رحمانیان، داریوش (۱۳۸۲). علتشناسی انحطاط و عقبماندگی ایرانیان و مسلمانان از دیدگاه علی شریعتی. فصلنامۀ علامه، ۱(۴)، 127-160.
زرینکوب، عبدالحسین (1348). کارنامۀ اسلام. تهران: امیرکبیر.
شریعتی، علی (1358). جهانبینی توحیدی. گردآورنده حمیدرضا اسماعیلی. تهران: بنیاد شریعتی.
شریعتی، علی (1361). اسلامشناسی؛ درسهای ارشاد. جلد سوم. تهران: الهام.
شریعتی، علی (1361). تاریخ تمدن. جلد دوم. تهران: آگاه.
شریعتی، علی (1362). اسلامشناسی؛ درسهای ارشاد. جلد دوم. تهران: قلم.
شریعتی، علی (1368). چه باید کرد. تهران: قلم.
شریعتی، علی (1369). زن. چاپ سوم. تهران: چاپخش.
شریعتی، علی (1370). تاریخ تمدن. جلد اول. تهران: قلم.
شریعتی، علی (1370). روش شناخت اسلام. تهران: چاپخش.
شریعتی، علی (1372). آثار گونهگون. بخش اول. تهران: آگاه.
شریعتی، علی (1374). بازشناسی هویت ایرانی اسلامی. تهران: الهام.
شریعتی، علی (1375). اسلامشناسی؛ درسهای ارشاد. چاپ سوم. جلد دوم. تهران: قلم.
شریعتی، علی (1377). تشیع علوی و تشیع صفوی. تهران: چاپخش.
شریعتی، علی (1381). تاریخ و شناخت ادیان. چاپ هشتم. جلد اول. تهران: شرکت سهامی انتشار.
کلبادی، محمدصادق، نبوی، سید حسن، و عظیمی، رضا (1401). بررسی علل انحطاط و عقبماندگی جامعۀ ایران: مطالعۀ تطبیقی آرای علی شریعتی و عبدالکریم سروش. فصلنامۀ نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان، 12(3)، 81-103.
میرسپاسی، علی (1384). تأملی در مدرنیتۀ ایرانی؛ بحثی دربارۀ گفتمانهای روشنفکری و سیاست مدرنیزاسیون در ایران. ترجمۀ جلال توکلیان. تهران: طرح نو. | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 96 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 59 |