تحلیل ساختاری آسیبپذیری نواحی تحت مخاطرۀ افت سطح آب زیرزمینی در دشت کبودرآهنگ | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| دوره 12، شماره 1، بهار 1404، صفحه 1-17 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2025.395280.881 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی مولایی1؛ ممند سالاری* 2؛ عاطفه احمدی دهرشید3 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مخاطرات محیطی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان | ||
| 2استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان | ||
| 3استادیار گروه آبوهواشناسی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان | ||
| چکیده | ||
| افت آب زیرزمینی از مهمترین مسائل و چالشها در زمینۀ کاهش ذخایر آبی در همة جوامع انسانی است که سبب ایجاد آسیبپذیری اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در مکانهای مختلف شده است. این پژوهش به تحلیل ساختاری آسیبپذیری نواحی تحت مخاطرۀ افت سطح آب زیرزمینی در دشت کبودرآهنگ استان همدان پرداخته است. نمونههای تحت بررسی به تعداد 400 نفر براساس روش کوکران و به شیوۀ تصادفی– طبقهای انتخاب شدند. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از الگوریتمها و توابع کاربردی در نرمافزار ARCGIS، آمار توصیفی و استنباطی در نرمافزار SPSS و برای مدلسازی و تحلیل عوامل مؤثر بر شاخصهای آسیبپذیری از روشهای تحلیل تصمیمگیری چندمعیاره (MCDM) و معادلههای ساختاری با استفاده از نرمافزار AMOS بهره گرفته شد. نتایج پژوهش حاضر در گام نخست و در ارزیابی مهمترین مؤلفه، بیانگر رخداد آسیبپذیری در برابر افت سطح آب زیرزمینی، منتهی به شناسایی مؤلفۀ کالبدی با ضریب 579/0 و مؤلفۀ زیستمحیطی با ضریب 178/0 شد. مهمترین مؤلفۀ مؤثر بر آسیبپذیری منطقه، مؤلفۀ اقتصادی و زیستمحیطی با میانگین 44/3 است. در مدلسازی معادلههای ساختاری، اتکا نکردن به انگارههای ارزشی پارادیم نوین زیستمحیطی که بر تعادل و هماهنگی با طبیعت و محیط زیست تأکید دارد، منتهی به رفتارهای تخریبگرایانه در زمینۀ بهرهبرداری از منابع طبیعی شده است. در نهایت تحلیل فضایی- مکانی مناطق آسیبپذیر نشان داد که دهستانهای سرداران و حاجیلو با درجۀ آسیبپذیری زیاد و خیلی زیاد در وضعیت نامناسبی قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری؛ افت سطح آب زیرزمینی؛ دشت کبودرآهنگ؛ معادلههای ساختاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 527 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 408 |
||