تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل | ||
| توسعه محلی (روستائی-شهری) | ||
| مقاله 8، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 32، تیر 1404، صفحه 143-161 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrd.2025.396767.668928 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد شمشیری نیری* 1؛ حمید عباداللهی چنذانق* 2؛ رضا صفری شالی3 | ||
| 1گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران | ||
| 2گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان،تهران، ایران. | ||
| 3گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه با رویکردی انتقادی، تحلیلهای رایج دربارۀ اخلاق کار در ایران را بررسی و مفهوم «روح سرمایهداری رانتی» را بهعنوان چارچوبی نوآورانه برای فهم اقتصاد سیاسی در بستر توسعۀ محلی معرفی میکند. پژوهش بهصورت کاربردی-توسعهای و با روش گردآوری دادهها بهصورت پیمایشی مقطعی و طرح آمیختۀ تبیینی (کمی-کیفی) انجام شده است. یافتهها بر پایۀ تلفیق نظریۀ «اقتصادهای ثروت» بولتانسکی و تئوری دولت رانتی نشان میدهد رفتارهای اقتصادی در بنگاههای ایرانی عمدتاً در قالب «نظام توجیهی رانتی-ارتباطی» شکل میگیرد. در این نظام، ملاحظات رانتجویی، اعتماد به شبکههای ارتباطی و منطق گروهی حاکم است. دادههای کمی از ۲۸۳ کارگر و مصاحبههای کیفی با مدیران ۹ کارخانه در اردبیل نشان میدهد هرچند اخلاق کار در بنگاههای خانوادگی کمی بالاتر است، این تفاوتها معنادار نیست و همۀ بخشها تحت تأثیر ذهنیت رانتجویی و وابستگی به شبکههای ارتباطاتی قرار دارند. مفاهیم کلیدی بولتانسکی مانند «انگیزش»، «امنیت» و «انصاف» در فضای اقتصادی ایران، بهویژه در میان گروهها و شبکههای گروهمحور معنا یافتهاند. پژوهش بر ضرورت عبور از چارچوبهای وارداتی، مانند اخلاق کار پروتستانی، تأکید میکند و پیشنهاد میدهد که تحلیل توسعهنیافتگی در ایران نیازمند توجه به منطق درونی «روح سرمایهداری رانتی» است. این رویکرد بومی میتواند شکاف میان نظریههای جهانی توسعه و واقعیتهای اقتصادی ایران را پر کند و راهکارهای بومیسازی راهبردهای توسعه را تبیین کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اخلاق کار؛ توسعۀ محلی؛ دولت رانتی؛ روح سرمایهداری رانتی؛ شهر اردبیل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 552 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 358 |
||