پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,158,192 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,374,410 |
ارزیابی ریسک فاکتورهای شغلی در محیط کار بارگیری دستی با استفاده از روشهای ارزیابی بیومکانیکی (REBA و PLIBEL) در جنگلکاری صنوبر | ||
| نشریه جنگل و فرآورده های چوب | ||
| دوره 79، شماره 1، خرداد 1405، صفحه 95-107 اصل مقاله (994.33 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfwp.2025.390050.1333 | ||
| نویسندگان | ||
| نیایش خواجوی؛ مقداد جورغلامی* ؛ باریس مجنونیان | ||
| گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: عملیات بارگیری دستی گردهبینه در جنگلکاریهای صنوبر، کارگران را بهطور مداوم در معرض عوامل مخاطرهآمیز بیومکانیکی نظیر وضعیتهای بدنی نامناسب، بلندکردن و حمل بارهای سنگین و حرکات تکراری قرار میدهد. شواهد علمی متعددی ارتباط این عوامل را با توسعه و شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با کار تأیید کردهاند. با این وجود، ارزیابی نظاممند این ریسک فاکتورها در این بخش از جنگلداری کمتر مورد توجه بوده است. بنابراین، هدف اصلی این مطالعه، تجزیهوتحلیل دقیق محیط کار و پوسچرهای کاری در فعالیت بارگیری دستی با استفاده از روشهای ارگونومیک ارزیابی خطر بهمنظور شناسایی، پیشگیری و کنترل تنشهای بیومکانیکی وارد بر کارگران، کاهش نرخ آسیبهای شغلی و در نهایت بهبود سلامت، ایمنی و بهرهوری نیروی کار است. روش پژوهش: این پژوهش بهصورت مقطعی در دو سری از اراضی جنگلکاری صنوبر تنیان واقع در شهرستان صومعهسرا، استان گیلان انجام شد. جامعة مورد مطالعه را 40 نفر از کارگران مرد شاغل در عملیات بارگیری دستی با میانگین سنی 45 سال، میانگین قد 170 سانتیمتر و میانگین سابقه کار 19 سال تشکیل دادند. این کارگران گردهبینههایی با میانگین وزنی 49/68کیلوگرم را طی سه وظیفة اصلی «بلند کردن بار»، «حمل دستی بار» و «بارگیری روی کامیون» جابهجا میکردند. برای دستیابی به اهداف تحقیق، از سه روش مکمل استفاده شد: 1) روش نقشة بدن برای تعیین شیوع و محل احساس درد و ناراحتی در 9 ناحیة بدن طی یک سال گذشته. 2) روش ارزیابی ارگونومیکی محیط کار PLIBEL برای شناسایی اولیة عوامل خطر ارگونومیکی (طراحی نامناسب ایستگاه کار، حرکات تکراری و وضعیتهای بدنی نامطلوب) در هر ناحیة بدن. 3) روش ارزیابی سریع کل بدن REBA برای تحلیل بیومکانیکی پوسچرهای کاری در هر یک از وظایف سهگانه. در روش REBA، وضعیت اندامهای گروه A (تنه، گردن، پاها) و گروه B (بازو، ساعد، مچ دست) حین انجام هر وظیفه امتیازدهی شده و با اضافهکردن امتیاز نیروی وارده (بیش از 10 نیوتن در تمام وظایف)، کیفیت چنگش و نوع فعالیت، نمرة نهایی REBA محاسبه و سطح خطر تعیین شد. اندازهگیری زوایای بدن با زاویهسنج دیجیتال و پردازش تصاویر ویدئویی ثبت شده انجام شد. تجزیهوتحلیل آماری دادهها با استفاده از آزمونهای کولموگروف-اسمیرنوف، لون و کروسکال-والیس در نرمافزار SPSS نسخة 23 انجام شد. یافتهها: نتایج روش نقشة بدن نشان داد که 33/43 درصد از کارگران حداقل در یک ناحیه از بدن دچار علائم اختلالات اسکلتی-عضلانی بودهاند. بیشترین شیوع به ترتیب در ناحیة کمر (72/5درصد)، ستون فقرات (70 درصد) و بهطور مشترک در نواحی مچ دست، بازو و زانو (5/47 درصد) مشاهده شد، در حالیکه ران (12/5درصد) کمترین میزان را داشت. آزمون کروسکال-والیس نیز وجود تفاوت معنیدار در شیوع اختلالات میان اندامهای مختلف را تأیید کرد. براساس ارزیابی PLIBEL، وجود ریسک فاکتورهای «طراحی نامناسب محیط و ابزار کار»، «خمش و چرخش مکرر تنه» و «حرکات تکراری» تأیید شد که عمدتاً نواحی گردن، شانه، تنه، مچ دست، ساعد و بازو را تحت تأثیر قرار میدهند. تحلیلهای بیومکانیکی با روش REBA، سطح خطر بسیار بالایی را برای فعالیت بارگیری دستی نمایان ساخت. میانگین نمره نهایی REBA برای کل فرایند کاری 5/11 به دست آمد که در سطح اقدام اصلاحی فوری (سطح 4) قرار میگیرد. تفکیک وظایف نشان داد نمرة REBA برای بلند کردن بار 14، برای حمل دستی بار 11 و برای بارگیری روی کامیون 9/5 میباشد که همگی بهترتیب در سطوح خطر «بسیار بالا» و «بالا» طبقهبندی میشوند. بالاترین امتیازهای REBA به تفکیک اندامها به تنه در وظیفة بلند کردن، گردن و مچ دست در وظایف بلند کردن و حمل، و پاها و بازو در وظیفه بلند کردن تعلق گرفت. نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه بهطور قاطع نشان میدهد که کارگران بارگیری دستی در جنگلکاری صنوبر در معرض سطح غیرقابل قبولی از ریسک فاکتورهای بیومکانیکی قرار دارند و مداخلات ارگونومیک فوری برای پیشگیری از آسیبهای اسکلتی-عضلانی ضروری است. اقدامات اصلاحی باید در سه سطح مهندسی (بازطراحی ایستگاه کار و کاهش وزن بار)، مدیریتی (گردش شغلی، افزایش زمان استراحت و آموزش تکنیکهای صحیح حمل بار) و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (نظیر زانوبند) برنامهریزی و اجرا شوند. بهبود طراحی ارگونومیک فرایند بارگیری، ضمن حفظ سلامت شاغلین، به افزایش بهرهوری و تحقق توسعه پایدار در بخش جنگلداری کمک خواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اختلالات اسکلتی–عضلانی؛ ارزیابی بدن (REBA)؛ ارزیابی کار (PLIBEL)؛ ریسک فاکتور شغلی؛ نقشۀ بدن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of occupational risk factors in the manual loading workplace using biomechanical assessment methods (REBA and PLIBEL) in a poplar plantation | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Niayesh Khajavi؛ Meghdad Jourgholami؛ Mehdi Majnounian | ||
| . Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: Manual loading of logs in poplar plantations chronically exposes workers to hazardous biomechanical factors such as awkward postures, heavy load lifting and carrying, and repetitive motions. A substantial body of evidence confirms the strong association between these factors and the development of work-related musculoskeletal disorders (WMSDs). However, a systematic ergonomic assessment of these occupational risk factors in this specific forestry sub-sector remains under-addressed. The primary objective of this study was to comprehensively analyze the work environment and working postures during manual loading operations using complementary ergonomic risk assessment tools, aiming to identify, prevent, and control biomechanical stresses imposed on workers, thereby reducing occupational injury rates and improving workforce health, safety, and productivity. Method: This cross-sectional study was conducted in two compartments of the Tanian poplar plantation in Soumeh Sara, Guilan Province, Iran. The study population consisted of 40 male workers engaged in manual loading operations, with a mean age of 45 years, a mean height of 170 cm, and a mean work experience of 19 years. Workers manually handled logs with an average weight of 49.68 kg across three core tasks: lifting, carrying, and truck loading. Three complementary methods were employed: 1) The Body Map questionnaire was used to determine the 12-month prevalence and bodily distribution of musculoskeletal discomfort across nine body regions. 2) The PLIBEL ergonomic workplace assessment checklist identified primary ergonomic risk factors, including awkward postures, repetitive movements, and deficient workstation and tool design, linked to specific body areas. 3) The Rapid Entire Body Assessment (REBA) method was applied to biomechanically analyze postures during each of the three tasks. In REBA, scores for Group A segments (trunk, neck, legs) and Group B segments (upper arm, forearm, wrist) were computed for each task, followed by the integration of force/load scores (exceeding 10 N in all tasks), coupling quality, and activity type to determine the final REBA score and corresponding risk level. Joint angles were measured using a digital goniometer and video analysis. Statistical analyses were performed using Kolmogorov-Smirnov, Levene, and Kruskal-Wallis tests in SPSS version 23. Results: Body Map data revealed that 43.33% of workers reported musculoskeletal symptoms in at least one body region. The highest prevalence was in the lower back (72.5%), spine (70%), and equally in the wrist, arm, and knee regions (47.5% each), whereas the thigh showed the lowest prevalence (12.5%). A significant difference in symptom prevalence across body regions was confirmed (P=0.02). The PLIBEL assessment identified the presence of “inappropriate workspace and tool design,” “forward bending and twisting of the trunk,” and “repetitive movements” as primary risk factors, predominantly affecting the neck, shoulder, trunk, wrist, forearm, and upper arm. Biomechanical analysis using REBA revealed a very high-risk profile for manual loading operations. The overall mean REBA score was 11.5, corresponding to a very high-risk level necessitating immediate corrective action (Action Level 4). Task-specific scores were 14 for lifting, 11 for carrying, and 9.5 for truck loading, classified as very high and high risk, respectively. The highest REBA scores per body part were assigned to the trunk during lifting, the neck and wrist during lifting and carrying, and the legs and upper arm during lifting. Conclusion: The findings conclusively demonstrate that manual loading workers in this poplar plantation are exposed to an unacceptable level of biomechanical risk factors, making immediate ergonomic interventions imperative to prevent WMSDs. Corrective measures must be implemented across three domains: engineering controls (workstation redesign to eliminate floor-level loading and reduce load weight), administrative controls (job rotation, increased rest breaks, and systematic training in proper manual handling techniques), and personal protective equipment (e.g., knee pads). Ergonomically optimizing the loading process will not only safeguard worker health but also enhance productivity and contribute to sustainable development in forestry. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Body assessment (REBA), Body map, Musculoskeletal disorders, Occupational risk factor, Work assessment (PLEBIL) | ||
| مراجع | ||
|
[1] Anas, A., Qutubuddin, S. M., Hebbal, S. S. & Kumar, A.C.S. (2012). An ergonomic study of work related musculoskeletal disorders among the workers working in typical Indian saw mills. International Journal of Engineering Research and Development, 3(9), 38-45. [2] Raffler, N., Hermanns, I., Sayn, D., Gores, B., Ellegast, R. & Rissler, J. (2010). Assessing combined exposures of whole-body vibration and awkward posture – further results from application of a simultaneous field measurement methodology. Industrial Health, 48, 638-644. [3] Shalini, R. T. (2009). Economic cost of occupational accidents: Evidence from a small island economy. Safety Science, 47, 973-979. [4] Spinelli, R., Aminti, G., Magagnotti, N. & De Francesco, F. (2018). Postural risk assessment of small-scale debarkers for wooden post production. Forests, 9, 111. [5] Silva, E.P., Souza, A.P., Minette, L.J., Baeta, F.C. & Vieira, H.A.N.F. (2008). Biomechanical evaluation of manual timber removal work in mountainous areas. Scientia Forestalis, 36(79), 231-235. [6] Safarzadeh, B., Nikooy, M., Tsioras, P.A. & Arman, Z. (2022). Ergonomic study of manual loading of log in private poplar plantation in the east of Guilan province. Journal of Forest and Wood Products, 75(2), 119-130. (in Persian) [7] Tsioras, P. A., Rottensteiner, C. & Stampfer, K. (2014). Wood harvesting accidents in the Austrian State Forest Enterprise 2000–2009. Safety Science, 62, 400-408. [8] Takala, E.P., Pehkonen, I., Forsman, M., Hansson, G.A., Mathiassen, S.E. & Neumann, W.P. (2010). Systematic evaluation of observational methods assessing biomechanical exposures at work. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 1, 3-24. [9] Wibowo, A. H. & Mawadati, A. (2021). The analysis of employees work posture by using Rapid Entire Body Assessment (REBA) and Rapid Upper Limb Assessment (RULA). Earth and Environmental Science, 1755-1315. [10] Yayli, D. & Çaliskan, E. (2019). Comparison of ergonomic risk analysis methods for working postures of forest nursery workers. European Journal of Forest Engineering, 5(1), 18-24. [11] Yovi, E.Y. & Yamada, Y. (2019). Addressing occupational ergonomics issues in Indonesian forestry: Laborers, operators, or equivalent workers. Croatian Journal of Forest Engineering, 40(2), 351-363. [12] Zhao, Y. S., Jaafar, M. H., Mohamed, A. S. A., Azraai, N. Z. & Amil, N. (2022). Ergonomics risk assessment for manual material handling of warehouse activities involving high shelf and low shelf binning processes: Application of marker-based motion capture. Sustainability, 14, 5767. [13] Khodaei, M. B., Eraghi, M. K. & Eghtesadi, A. (2013). Evaluation of workrelated accidents in Sari forest exploitation workers. Iranian Occupational Medicine Journal, 5(2), 9-19. (in Persian) [14] Khodaei, M. B., Eghtesadi, A. & Barrani, E. (2013). Investigation on human accidents caused by forest logging at Shafaroud Forest Corporation Company during 2006 till 2010. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 21(2), 344-356. (in Persian) [15] Pavlakis, A., Raftopoulos, V. & Theodorou, M. (2010). Burnout syndrome in Cypriot physiotherapists: A national survey. BMC Health Services Research, 10(1), 63. [16] Dimou, V., Malesios, C. & Pispa, S. (2020). Assessing forestry-related musculoskeletal symptoms in specific body areas. International Journal of Forest Engineering, 31(3), 233-241. [17] Banibrata, D. & Gangopadhyay, S. (2015). Prevalence of musculoskeletal disorders and physiological stress among adult, male potato cultivators of West Bengal, India. Asia-Pacific Journal of Public Health, 27(2), 1669-1682. [18] Minette, L.J., Pimenta, A.S., Faria, M.M., Souza, A.P., Silva, E.P. & Fiedler, N.C. (2007). Evaluation of the physical work load and biomechanical analysis of workers at wood carbonization in hot tail charcoal kilns. Revista Árvore, 31(5), 853-858. [19] Yovi, E.Y., Takimoto, Y., Ichihara, K. & Matsubara, C. (2006). A study of workload and work efficiency in timber harvesting by using chainsaw in pine plantation forest in Java Island (2): Thinning operation. Applied Forest Science, 15(1), 23-31. [20] Boriboonsuksri, Ph., Taptagaporn, S. & Kaewdok, T. (2022). Ergonomic task analysis for prioritization of work-related musculoskeletal disorders among mango-harvesting farmers. Safety, 8(6), 8010006. [21] Rahman, S., Hossain Khan, A., Rahman, S.H. & Biswas, B. (2019). Work-related musculoskeletal disorders: A case study of sawmill workers in Bangladesh. Current World Environment, 14(2), 336-345. [22] Yovi, E.Y. & Pradjawati, W. (2015). High risk posture on motormanual short wood logging system in Acacia mangium plantation. In Addressing Occupational Ergonomics Issues in Indonesian Forestry, Laborers, 351-363. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 365 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب