تحلیلی بر تداوم جایگاه و نقشهای چندوجهی خاندانهای متنفذ محلی؛ نمونه پژوهشی خاندان سادات شریفی حسینی شیرازی در فارس(900-1331ه.ق) | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 9، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 40، دی 1404، صفحه 193-222 اصل مقاله (893.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.378529.473724 | ||
| نویسنده | ||
| هادی کشاورز* | ||
| دانش آموخته دکترای تاریخ ایران اسلامی ،دانشگاه شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| خاندانهای متنفذ محلی با توجه به جایگاه و کنشهای مختلف، همواره از گروه های تاثیرگذار، و آگاهی از کنشها، مولفههای قدرت و زمینههای تداومشان، از ضروریات شناخت و تحلیل رویدادهای تاریخی است. خاندان سادات شریفی حسینی شیرازی با حضور چند قرنی(777– 1383ه.ق) در مناصب مختلف سیاسی(وزارت، صاحب اختیاری، کلانتری،...)، مذهبی(صدارت، شیخ الاسلامی، تولیت شاهچراغ،....) و اجتماعی(قطب سلسله صوفی ذهبیه) از جمله خاندانهای متنفذ، دارای نقشهای چندوجهی بودند. با توجه به نفوذ تاثیرگزار این خاندان در محیط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی فارس، در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و منابع تاریخی به کنشگری آنان پرداخته میشود. یافتههای این پژوهش نشان میدهد خاندان سادات شریفی حسینی شیرازی با تکیه بر مولفههایی چون مشروعیت خاندانی، تجربههای دیوانی، و در سایه تعامل با قدرتهای سیاسی حاکم، به تداوم جایگاه خود در سطوح مختلف حکمرانی و جامعه محلی پرداختند. جمع شدن همزمان قطبیت سلسله ذهبیه و تولیت بقعه شاهچراغ در بعضی از اعضای این خاندان چون، میرزا سید عبدالنبی(1151-1231ه.ق)،میرزا ابوالقاسم راز(1212-1286ه.ق)، مجدالاشراف(1243-1331ه.ق) نیز منجر به افزایش بیش از پیش جایگاه و نفوذشان شد. از طرفی نقشآفرینی آنان در چهارچوب فعالیتهای فرهنگی تاثیر مهمی در ارتقاء موقعیت اجتماعیشان داشت. نتایج حاصل همچنین اطلاعات دقیقی از چگونگی عملکرد این خاندان، به ویژه مشهورترین اعضای آن بیان میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فارس؛ خاندانهای متنفد محلی؛ خاندان شریفی حسینی شیرازی؛ تداوم جایگاه؛ سلسله ذهبیه؛ تولیت شاهچراغ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,201 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 428 |
||