پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,144 |
| تعداد مقالات | 76,885 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,865,818 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,845,773 |
فرقه گرایی بهمثابه ساختار ایستا در سهگانه ابوتراب خسروی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 38، شهریور 1404، صفحه 121-146 اصل مقاله (1.97 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2025.395211.2057 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین جودوی* ؛ محمد علی محمودی؛ محمد امیر مشهدی | ||
| زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل فرقهگرایی بهمثابه یک ساختار مولار در سهگانه ابوتراب خسروی، شامل اسفار کاتبان، رود راوی و مَلَکان عذاب، انجام شده است. با تکیه بر نظریات ژیل دلوز و فلیکس گتاری، بهویژه مفاهیمی مانند ساختارهای مولار در تقابل با ساختارهای ریزوماتیک، نشان داده میشود که فرقهگرایی در این سهگانه با سازوکارهایی همچون سرکوب میل، نفی بسگانگی، انسداد خطوط گریز، بازقلمروگذاریِ قلمروزداییها و جایگزینی سوژههای منقاد بهجای بدنِ بیاندام، به بازتولید ساختارهای سلسلهمراتبی، متمرکز و ایستا میپردازد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با خوانش انتقادی متون، استدلال میکند که خسروی از طریق روایتهای پیچیده، نهتنها ماهیت سرکوبگرانه و غیرپویای فرقهها را افشا میکند، بلکه با تقبیح خرافهپرستی و جزمیت، به بازنمایی تنش میان ساختارهای مولار (نظم تحمیلی) و ساختارهای مولکولی (امکانِ رهایی) میپردازد. در راستای روش تحقیق، این مطالعه با اتکا به تحلیل متنِ روایی و رویکرد بینارشتهای، به واکاوی نشانههای فرقهگرایی در لایههای داستانی، شخصیتپردازی و گفتمانهای ایدئولوژیک متن پرداخته است. دادهها از طریق استخراج مضامین مرتبط با سازوکارهای سلطه و تقابل آنها با عناصر ریزوماتیک گردآوری شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که سهگانه خسروی، بهمثابه متنی ضدفرقهگرا عمل میکند که با آشکارسازی مکانیزمهای سلطه، خواننده را به بازاندیشی دربارة خطراتِ تثبیتِ هویت های جمعیِ بسته فرامیخواند. از طریق تقابل شخصیتهای منفعل (سوژههای مولار) با شخصیتهای چندبُعدی (سوژههای مولکولی)، متن به خواننده نشان میدهد که چگونه فرقهها با مهار میل و تحدید آزادی، امکان هرگونه دگرگونی یا گریز را سلب میکنند. این یافتهها نهتنها درک عمیقتری از سهگانه خسروی را باعث میشوند، بلکه در مطالعات ادبی معاصر درباره پیوند ادبیات و نقد ایدئولوژی نیز کاربرد دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرقهگرایی؛ ژیل دلوز؛ ساختار مولار؛ سرکوب میل؛ ابوتراب خسروی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Sectarianism as a Static Structure in the Trilogy of Abutorab Khosravi | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Joudavi؛ Mohammad Ali Mahmoodi؛ Mohammad Amir Mashhadi | ||
| Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Languages, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to analyze cultism as a molar structure in Abu Torab Khosravi’s trilogy, comprising Asfar-e Kataban (Scribes’ Journeys), Rud-e Ravi (The Ravi River), and Malakan-e Azaab (Angels of Torment). Drawing on the theories of Gilles Deleuze and Félix Guattari—particularly concepts such as molar structures in contrast to rhizomatic structures—it demonstrates that cultism in this trilogy reproduces hierarchical, centralized, and static structures through mechanisms such as the repression of desire, negation of multiplicity, blockage of lines of escape, reterritorialization of deterritorializations, and the substitution of subjugated subjects for the body without organs. Employing a descriptive-analytical method and a critical reading of the texts, this study argues that Khosravi, through complex narratives, not only exposes the oppressive and non-dynamic nature of cults but also condemns superstition and dogmatism, thereby representing the tension between molar structures (imposed order) and molecular structures (the possibility of emancipation).In terms of methodology, this interdisciplinary study relies on narrative text analysis to explore signs of cultism across the trilogy’s fictional layers, characterizations, and ideological discourses. Data were collected by extracting themes related to mechanisms of domination (e.g., subjection of individuals, distortion of truth, and instillation of fear) and their contrast with rhizomatic elements (e.g., micro-resistances, sudden escapes, and polyphony). Using Deleuze and Guattari’s theoretical framework, concepts such as deterritorialization and reterritorialization were analyzed within the narrative context of the trilogy to reveal processes of power consolidation and resistance within cults.The findings indicate that Khosravi’s trilogy functions as an anti-cult text, exposing mechanisms of domination and inviting readers to reflect on the dangers of fixed, closed collective identities. By contrasting passive characters (molar subjects) with multidimensional ones (molecular subjects), the text demonstrates how cults nullify the potential for transformation or escape by controlling desire and restricting freedom. These findings not only deepen the understanding of Khosravi’s trilogy but also contribute to contemporary literary studies on the intersection of literature and ideological critique. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sectarianism, Gilles Deleuze, Molar Structure, Repression of Desire, Abu troab Khosravi | ||
| مراجع | ||
|
ا.گریدی، جوان (1384)، مسیحیت و بدعتها، ترجمة عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، قم: مؤسسة فرهنگی طه.
ایمانزاده، علی (1400)، پساساختارگرایی ژیل دلوز و تعلیم و تربیت، انتشارات دانشگاه تبریز: تبریز.
برنز، اریک (1381)، میشل فوکو، ترجمة بابک احمدی، تهران: ماهی.
پیتون، پل (1400)، دلوز و امر سیاسی، ترجمة محمود رافع، چاپ سوم، تهران: گام نو.
ـــــــــ (1401)، خوانش انتقادی: تفسیر و تأویل آثار ژیل دلوز، ترجمة عبدالعلی دستغیب، تهران: ماهریس.
تسلیمی، علی و سمیه قاسمیپور (1394)، ««اقلیت شدن» در بوف کور»، ادبپژوهی، 33: 61-80.
دریفوس، هیوبرت و پل رابینو (1379)، میشل فوکو فراسوی ساختگرایی و هرمنوتیک با مؤخرهای به قلم میشل فوکو، ترجمة حسین بشیریه، تهران: نی.
خسروی، ابوتراب (1402) الف، اسفار کاتبان، چاپ ششم، تهران: نیماژ.
ـــــــــــــــ (1402) ب، ملکان عذاب، چاپ سوم، تهران: نیماژ.
ـــــــــــــــ (1403)، رود راوی، چاپ سوم، تهران: نیماژ.
دلوز، ژیل (1390)، نیچه و فلسفه، ترجمة لیلا کوچکمنش، تهران: رخداد نو.
دلوز، ژیل و فلیکس گتاری (1400)، کافکا: بهسوی ادبیات اقلیت، ترجمة حسین نمکین، چاپ سوم، تهران: بیدگل.
دلوز، ژیل، آنتونیو نگری و مایکل هارت (1401)، بازگشت به آینده، ترجمة رضا نجفزاده، چاپ سوم، تهران: گام نو.
ساتن، دیمین و دیوید مارتین-جونز (1395)، دلوز در قابی دیگر، ترجمة مجید پروانهپور، تهران: موسسة تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
ساراپ، مادن (1382)، راهنمایی مقدماتی بر پساساختارگرایی و پسامدرنیسم، ترجمة محمدرضا تاجیک، تهران: نی.
غریبحسینی، زهرا و حمید جعفری (1401)، «بررسی تمثیل رمزی فرقة انحرافی «تی اس ام» در رمان درخت انجیر معابد»، معرفت فرهنگی اجتماعی، 13 (4): 105 -124.
فروم، اریک (1360)، جامعة سالم، ترجمة اکبر تبریزی، چاپ دوم، تهران: انتشارات کتابخانة بهجت.
فنائیان، تاجبخش، علیعسکر علیزاده مقدم و فرهاد مهندسپور (1395)، «ادبیات اقلیت و بررسی عناصر تطبیقی قلمروزدایی زبانی؛ نفی و شیءهای کثرتیافته (با مجوریت داستان مسخ کافکا و نمایشنامة دست آخر ساموئل بکت)»، ادبیات نمایشی و هنرهای تجسمی، 1 (2): 17-30.
قربانعلی، مریم، اشرف چگینی و محمدعلی شفائی (1402)، «کاربست رویکرد ادبیات اقلیت ژیل دلوز بر رمان الثلج یأتی منالنافذه حنا مینه و رمان جای خالی سلوچ محمود دولتآبادی»، زبان و ادب فارسی، 15 (54): 162-181.
کوزنزهوی، دیوید (1380)، فوکو در بوتة نقد، ترجمة پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز.
کولبروک، کلر (1401)، ژیل دولوز، ترجمة رضا سیروان، چاپ چهارم، تهران: مرکز.
گلمحمدی شورکی، مصطفی (1391)، کژراهة مدرن: نقدی بر معنویتهای نوپدید، قم: نشر عطش.
لین، ریچارد ج (1389)، ژان بودریار، ترجمة مهرداد پارسا، چاپ دوم، تهران: رخداد نو.
وبر، ماکس (1384)، دین، قدرت، جامعه، ترجمة احمد تدین، چاپ دوم، تهران: هرمس.
References Burns, Eric. (2002). Michel Foucault (Babak Ahmadi, Trans.). Tehran: Mahi. Colebrook, Claire. (2022). Gilles Deleuze (Reza Sirvan, Trans., 4th ed.). Tehran: Markaz. Couzens Hoy, David. (2001). Foucault: A Critical Reader (Payam Yazdanjou, Trans.). Tehran: Markaz. Deleuze, Gilles. (2011). Nietzsche and Philosophy (Leila Koochakmanesh, Trans.). Tehran: Rokh-e Dad-e No. (Original work published 1962) Deleuze, Gilles, & Guattari, Félix. (2021). Kafka: Toward a Minor Literature (Hossein Namakin, Trans., 3rd ed.). Tehran: Bidgol. (Original work published 1975) Deleuze, Gilles, Negri, Antonio, & Hardt, Michael. (2022). Return to the Future (Reza Najafzadeh, Trans., 3rd ed.). Tehran: Gam-e No. (Original work published 1990) Deleuze, Gilles. (1991). Postscript on the societies of control. October, 59, 3–7. Dreyfus, Hubert, & Rabinow, Paul. (2000). Michel Foucault: Beyond Structuralism and Hermeneutics (Hossein Bashirieh, Trans.). Tehran: Ney. Fanaian, Tajbakhsh, Alizadeh Moghaddam, Ali-Asgar, & Mohandespour, Farhad. (2016). Minor Literature and the Study of Comparative Elements of Linguistic Deterritorialization; Negation and Multiplied Objects (Focusing on Kafka’s The Metamorphosis and Samuel Beckett’s Endgame). Dramatic Literature and Visual Arts, 1(2), 17–30. (in Persian) Fromm, Erich. (1981). The Sane Society (Akbar Tabrizi, Trans., 2nd ed.). Tehran: Behat Library Publications. Gharib Hosseini, Zahra, & Jafari, Hamid. (2022). A Symbolic Allegorical Study of the Deviant Sect ‘TSM’ in the Novel The Fig Tree of the Temples. Cultural and Social Cognition, 13(4), 105–124. (in Persian) Ghorbanali, Maryam, Chegini, Ashraf, & Shafa’i, Mohammad Ali. (2023). Applying Deleuze's Minor Literature Approach to Hanna Mina’s Snow Comes Through the Window and Mahmoud Dowlatabadi’s The Missing Soluch. Persian Language and Literature, 15(54), 162–181. (in Persian) Golmohammadi Shouraki, Mostafa. (2012). The Modern Misguidance: A Critique of Emerging Spiritualities. Qom: Atash Publishing. (in Persian) Imanzadeh, Ali. (2021). Gilles Deleuze’s Poststructuralism and Education. Tabriz: University of Tabriz Press. (in Persian) Khosravi, Abutorab. (2023b). Malekān-e-ʿAzāb (3rd ed.). Tehran: Nimaj. (in Persian) Khosravi, Abutorab. (2024). Rud-e-Ravi (3rd ed.). Tehran: Nimaj. (in Persian) Lyon, Richard J. (2010). Jean Baudrillard (Mehrdad Parsa, Trans., 2nd ed.). Tehran: Rokh-e Dad-e No. O’Grady, Joan. (2005). Early Christian heresies (Abdolrahim Soleimani Ardestani, Trans.). Qom: Ta Cultural Institute. Peyton, Paul. (2022). A Critical Reading: Interpretation and Hermeneutics of Gilles Deleuze’s Works (Abdolali Dastgheib, Trans.). Tehran: Mahris. Sarup, Madan. (2003). An Introductory Guide to Poststructuralism and Postmodernism (Mohammadreza Tajik, Trans.). Tehran: Ney. Sutton, Damien, & Martin-Jones, David. (2016). Deleuze Reframed (Majid Parvanepour, Trans.). Tehran: Institute for the Authorship, Translation, and Publication of Artistic Works “Matn”. Taslimi, Ali, & Ghasemipour, Somayeh. (2015). ‘Becoming-Minor’ in The Blind Owl. Adabpajouhi, 33, 61–80. (in Persian) Weber, Max. (2005). Religion, Power, Society (Ahmad Tadayon, Trans., 2nd ed.). Tehran: Hermes.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 377 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 185 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب