نقش خراسان در انتقال و توسعۀ علوم عقلی در حوزۀ علمیۀ نجف | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 58، شماره 1، مرداد 1404، صفحه 157-179 اصل مقاله (779.44 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2025.384996.523554 | ||
| نویسنده | ||
| محمد مهدی کمالی* | ||
| استادیار، گروه فلسفه و عرفان اسلامی، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| خراسان، به عنوان یکی از کانونهای اصلی تمدن و اندیشه در ایران، دو مدرسۀ بزرگ فلسفی مشهد و سبزوار را در خود جای داده است. این دو مدرسه در طی دو قرن اخیر نقش بسزایی در انتقال و توسعه حکمت اسلامی ایفا کردهاند. بهویژه، تأثیر آنها بر حوزه علمیه نجف، به عنوان یکی از مهمترین مراکز شیعه، بسیار چشمگیر بوده است. این پژوهش با رویکردی تاریخی-جغرافیایی و روش توصیفی-تحلیلی به بررسی دقیق این تأثیر میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تأثیر مدارس فلسفی خراسان بر حوزه نجف در چند محور اصلی قابل بررسی است: 1) تلفیق علوم عقلی و نقلی، 2) تقویت رویکرد عقلانی در علوم دینی، 3) شکلگیری مکتب عرفانی- فلسفی شیعی در نجف، 4) گسترش افق فکری و زمینه سازی برای روشنفکری دینی و 5) تربیت نسل جدیدی از متفکران. این تعامل فکری منجر به تحولی عمیق در ساختار فکری حوزه نجف شد و زمینه را برای شکلگیری سنتی فکری در جهان تشیع فراهم کرد که تلفیقی از عقلانیت فلسفی، عرفان و فقاهت است و امروزه به عنوان یکی از مهمترین جریانهای فکری در جهان اسلام شناخته میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خراسان؛ مدرسه فلسفی مشهد؛ مدرسه فلسفی سبزوار؛ علوم عقلی؛ حوزه علمیه نجف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 367 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 285 |
||