میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,197
تعداد مقالات77,247
تعداد مشاهده مقاله157,525,503
تعداد دریافت فایل اصل مقاله118,605,541
یزدانی, امیر, آخوندعلی, علی محمد, خرمیان, امین, احمدی, فرشاد. (1404). ارزیابی سناریوهای ترکیبی الگوی کشت و تأمین نیاز زیست محیطی از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی در پایین دست سد کرخه. , 15(4), 767-785. doi: 10.22059/jwim.2025.392990.1216
امیر یزدانی; علی محمد آخوندعلی; امین خرمیان; فرشاد احمدی. "ارزیابی سناریوهای ترکیبی الگوی کشت و تأمین نیاز زیست محیطی از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی در پایین دست سد کرخه". , 15, 4, 1404, 767-785. doi: 10.22059/jwim.2025.392990.1216
یزدانی, امیر, آخوندعلی, علی محمد, خرمیان, امین, احمدی, فرشاد. (1404). 'ارزیابی سناریوهای ترکیبی الگوی کشت و تأمین نیاز زیست محیطی از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی در پایین دست سد کرخه', , 15(4), pp. 767-785. doi: 10.22059/jwim.2025.392990.1216
یزدانی, امیر, آخوندعلی, علی محمد, خرمیان, امین, احمدی, فرشاد. ارزیابی سناریوهای ترکیبی الگوی کشت و تأمین نیاز زیست محیطی از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی در پایین دست سد کرخه. , 1404; 15(4): 767-785. doi: 10.22059/jwim.2025.392990.1216

ارزیابی سناریوهای ترکیبی الگوی کشت و تأمین نیاز زیست محیطی از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی در پایین دست سد کرخه

مدیریت آب و آبیاری
دوره 15، شماره 4، اسفند 1404، صفحه 767-785    اصل مقاله (2.63 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2025.392990.1216
نویسندگان
امیر یزدانی1؛ علی محمد آخوندعلی2؛ امین خرمیان* 1؛ فرشاد احمدی1
1گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
چکیده
مدیریت منابع آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک با چالش‌هایی چون محدودیت منابع، نیازهای زیست‌محیطی، فشارهای اجتماعی و اقتصادی مواجه است. تعادل میان تأمین نیاز زیست‌محیطی، عدالت اجتماعی و بهره‌وری اقتصادی اهمیت بالایی دارد. این پژوهش به شبیه‌سازی و ارزیابی عملکرد سناریوهای مختلف تأمین نیاز زیست‌محیطی و الگوی کشت پایین‌دست سد کرخه براساس شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و منابع آبی پرداخته است. دوره ۲۲ ساله بهره‌برداری از مخزن کرخه (۱۳۸۰–۱۴۰۲) به‌عنوان بازه زمانی مطالعه در نظر گرفته شد. در این پژوهش، سناریوهای مختلف تأمین آب پایین‌دست سد کرخه با استفاده از شبیه‌سازی نیازهای کشاورزی و زیست‌محیطی بررسی شده‌اند. برای بررسی اثر الگوهای کشت بر معیارهای ارزیابی منابع آب، سه سال آبی خشک (۱۳۹۷-۱۳۹۶)، نرمال (۱۴۰۰-۱۳۹۹) و ترسالی (۱۳۹۹-۱۳۹۸) به‌ترتیب به‌عنوان حداقلی، نرمال و حداکثری در نظر گرفته شدند. هم‌چنین تأمین نیاز زیست‌محیطی در سه سناریوی عالی، خوب و متوسط بررسی شد. نتایج نشان داد که در الگوی حداقلی، به‌دلیل سطح زیر کشت پایین‌تر، شاخص تأمین‌پذیری و ناعدالتی اجتماعی شرایط مطلوب‌تری داشتند. در سناریوی عالی، شاخص تأمین‌پذیری از ۱۰۰ به 33/76 درصد کاهش و کمبود از صفر به 32/20 درصد افزایش یافت. با این‌حال، ارزش اقتصادی حدود ۲۵۶۰ همت کم‌تر از الگوی حداکثری بود. در همین سناریو با کشت حداکثری، تأمین‌پذیری به 91/53 درصد کاهش و کمبود به 04/42 درصد افزایش یافت. هم‌چنین ناعدالتی اجتماعی بیش‌تر شد. با وجود تنش بیش‌تر، ارزش اقتصادی به 94/7441 همت رسید. نتایج بر لزوم تعادل میان نیازهای زیست‌محیطی، بهره‌برداری اقتصادی و عدالت اجتماعی تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
الگوی کشت؛ شاخص عدالت اجتماعی؛ شبیه‌سازی منابع آب؛ نیاز زیست‌محیطی
عنوان مقاله [English]
Performance Evaluation of Combined Scenarios of Cropping Patterns and Environmental Water Supply from the Perspective of Economic, Social, and Water Resource Indicators in the Downstream of the Karkheh Dam
نویسندگان [English]
Amir Yazdani1؛ آخوندعلی Akhondali2؛ Amin Khoramian1؛ Farshad Ahmadi1
1Department of Hydrology and Water Resources, Faculty of Water and Environmental Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2Department of Hydrology and Water Resources, Faculty of Water and Environmental Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
چکیده [English]
Water resources management in arid and semi-arid regions is confronted with challenges such as limited availability, environmental demands, and socio-economic pressures. Achieving a balance between environmental needs, social equity, and economic efficiency is of critical importance. This study simulates and evaluates the performance of various scenarios for supplying environmental water demands and cropping patterns downstream of the Karkheh Dam, using economic, social, and water resource indicators. The 22-year operational period of the Karkheh reservoir (2001–2023) was selected as the study timeframe. In this research, various water supply scenarios downstream of the Karkheh Dam were examined through simulation of agricultural and environmental water demands. To assess the effect of cropping patterns on water resource evaluation criteria, three hydrological years—dry (2017–2018), normal (2020–2021), and wet (2019–2020)—were considered as minimum, normal, and maximum conditions, respectively. Environmental demand satisfaction was analyzed under three scenarios: optimal, favorable, and moderate. The results indicated that in the minimum cropping pattern, due to the smaller cultivated area, the supply reliability and social equity indicators showed more favorable outcomes. In the optimal environmental scenario, supply reliability decreased from 100 percent to 76.33 percent, and water deficit increased from 0 to 20.32 percent. However, the economic value was approximately 2,560 trillion IRR lower than in the maximum cropping pattern. Under the same scenario with maximum cropping, supply reliability dropped to 53.91 percent and the deficit rose to 42.04 percent, with increased social inequality. Despite greater stress, the economic value reached 7,441.94 trillion IRR. The findings highlight the necessity of balancing environmental requirements, economic productivity, and social justice.
کلیدواژه‌ها [English]
Cropping Pattern, Social Equity Index, Water Resources Simulation, Environmental Water Demand
مراجع
  1. Ahmad, S., & Simonovic, S. P. (2000). System dynamics modeling of reservoir operations for flood management. Journal of Computing in Civil Engineering, 14(3), 190-198.
  2. Allen, R. G., Pereira, L. S., Raes, D., & Smith, M. (1998). FAO Irrigation and drainage paper No. 56. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 56(97), e156.
  3. Darzi-Naftchali, A., Motevali, A., Layani, G., Keikha, M., Bagherian-Jelodar, M., Nadi, M., ... & Pirdashti, H. (2024). Optimizing cropping pattern through reducing environmental issues and improving socio-economic indicators. Environment, Development and Sustainability, 26(5), 13041-13068.
  4. Femeena, P. V., Sudheer, K. P., Cibin, R., & Chaubey, I. (2018). Spatial optimization of cropping pattern for sustainable food and biofuel production with minimal downstream pollution. Journal of environmental management, 212, 198-209.
  5. Hatamkhani, A., & Moridi, A. (2019). Multi-objective optimization of hydropower and agricultural development at river basin scale. Water Resources Management, 33, 4431-4450.
  6. Hashimoto, T., Stedinger, J. R., & Loucks, D. P. (1982). Reliability, resiliency, and vulnerability criteria for water resource system performance evaluation. Water resources research, 18(1), 14-20.
  7. Mohammadian, F., Alizadeh, A., Neyrizi, S., & Arabi, A. (2008). Development of a sustainable cropping pattern based on virtual water trade. Journal of Water and Soil, 37(2), 187-202. http://doi.org/10.22067/jsw.2023.79946.1233
  8. Ngamsert, R., & Kangrang, A. (2022). Applying of marine predators algorithm linked with reservoir simulation model considering sedimentation for reservoir operation. Advances in Civil Engineering, 2022(1), 1631914.
  9. Özcan, Z. (2023). A Holistic Framework for Evaluating the Sustainability of the Water-Energy-Food-Ecosystem Nexus Under Multiple Socioeconomic and Climate Change Conditions.
  10. Shaabani, M. K., Abedi-Koupai, J., Eslamian, S. S., & Gohari, S. A. R. (2024). Simulation of the effects of climate change, crop pattern change, and developing irrigation systems on the groundwater resources by SWAT, WEAP and MODFLOW models: a case study of Fars province, Iran. Environment, Development and Sustainability, 26(4), 10485-10511.
  11. Shrestha, S., Thompson, B., Toma, L., Ferreira, J. G., & Barnes, A. P. (2021). An economic assessment of ecological practices in Scotland.
  12. Techarungruengsakul, R., & Kangrang, A. (2022). Application of Harris Hawks optimization with reservoir simulation model considering hedging rule for network reservoir system. Sustainability, 14(9), 4913.
  13. Yazdandoost, F., Razavi, H., & Izadi, A. (2022). Optimization of agricultural patterns based on virtual water considerations through integrated water resources management modeling. International Journal of River Basin Management, 20(2), 255-263
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 404
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 206





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب