میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,157
تعداد مقالات76,944
تعداد مشاهده مقاله155,079,943
تعداد دریافت فایل اصل مقاله117,025,197
حسینی, سیده مرضیه, مازندرانی زاده, حامد, عزیزمحمدلو, حمید, محجوب, محمد. (1404). تحلیل اقتصادی بازار ثانویه آب و تعیین قیمت تعادلی (مطالعه موردی: استان قزوین). , 15(3), 543-562. doi: 10.22059/jwim.2025.395033.1229
سیده مرضیه حسینی; حامد مازندرانی زاده; حمید عزیزمحمدلو; محمد محجوب. "تحلیل اقتصادی بازار ثانویه آب و تعیین قیمت تعادلی (مطالعه موردی: استان قزوین)". , 15, 3, 1404, 543-562. doi: 10.22059/jwim.2025.395033.1229
حسینی, سیده مرضیه, مازندرانی زاده, حامد, عزیزمحمدلو, حمید, محجوب, محمد. (1404). 'تحلیل اقتصادی بازار ثانویه آب و تعیین قیمت تعادلی (مطالعه موردی: استان قزوین)', , 15(3), pp. 543-562. doi: 10.22059/jwim.2025.395033.1229
حسینی, سیده مرضیه, مازندرانی زاده, حامد, عزیزمحمدلو, حمید, محجوب, محمد. تحلیل اقتصادی بازار ثانویه آب و تعیین قیمت تعادلی (مطالعه موردی: استان قزوین). , 1404; 15(3): 543-562. doi: 10.22059/jwim.2025.395033.1229

تحلیل اقتصادی بازار ثانویه آب و تعیین قیمت تعادلی (مطالعه موردی: استان قزوین)

مدیریت آب و آبیاری
دوره 15، شماره 3، آذر 1404، صفحه 543-562    اصل مقاله (1.22 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2025.395033.1229
نویسندگان
سیده مرضیه حسینی1؛ حامد مازندرانی زاده* 1؛ حمید عزیزمحمدلو2؛ محمد محجوب3
1گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
2گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
3مدیر اجرایی پروژه بازار آب در استان قزوین، قزوین، ایران.
چکیده
افزایش تقاضای آب و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در دشت قزوین منجر به افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی و پیامدهای نامطلوب زیست‌محیطی شده است. از سال ۱۴۰۲، بازار سهم آب شامل بازارهای بهره‌وری (فروش آب از کشاورزی به صنعت) و ثانویه (فروش آب از کشاورزی به کشاورزی) به‌منظور افزایش بهره‌وری و حفاظت از منابع آب زیرزمینی در این استان راه‌اندازی شده است. این پژوهش به‌منظور شناسایی عوامل مؤثر بر میزان عرضه، تقاضا و تخمین تابع عرضه، تقاضا و برآورد قیمت تعادلی آب انجام شده است. با استفاده از داده‌های مربوط به حجم آب معامله شده، قیمت فروش، هزینه‌های تولید، مشخصات چاه، تکنولوژی‌های آبیاری، سهم آب سالیانه، سطح زیر کشت، ضریب ذخیره، درآمد کشاورزان و دما از تیرماه ۱۴۰۲ تا آذرماه ۱۴۰۳، توابع عرضه و تقاضا با روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی برآورد شدند. ضریب قیمت در تابع تقاضا معادل 663/0- و در تابع عرضه معادل 091/2- است. از برابر قراردادن تابع عرضه و تقاضا، قیمت تعادلی آب در بازار ثانویه 4682 تومان برآورد شد و نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که قیمت تعادلی نسبت به دما حساسیت بالایی دارد و هم‌چنین قیمت تعادلی برآوردشده در بازار آب بیش‌تر از خسارت اضافه‌برداشت آب در این دشت است و این موضوع می‌تواند موجب کاهش تمایل کشاورزان به خرید آب از بازار ثانویه و افزایش برداشت غیرمجاز منابع آب زیرزمینی شود. لذا توصیه می­شود قوانین خسارت اضافه‌برداشت آب از چاه­های مجاز مورد بازنگری قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
بازار سهم آب؛ قیمت‌گذاری آب؛ مدیریت تقاضا؛ منابع آب زیرزمینی
عنوان مقاله [English]
Economic analysis of the secondary water market and determination of the equilibrium price (Case study: Qazvin province)
نویسندگان [English]
Seyedeh Marziye Hosseini1؛ Hamed Mazandarani Zadeh1؛ Hamid Azizmohammadlou2؛ Mohammad Mahjoub3
1Department of Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
2Department of Accounting, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
3Executive Director of Qazvin Province Water Rights Market Project, Qazvin, Iran.
چکیده [English]
The increase in water demand and the uncontrolled harvesting of groundwater resources in the Qazvin Plain has led to a sharp drop in groundwater levels and adverse environmental consequences. Since 2023, the right market has been established, including productivity markets (selling water from agriculture to industry) and secondary markets (selling water from agriculture to agriculture) in order to increase productivity and protect groundwater resources in the province. The study was conducted to identify factors affecting supply, demand and supply function estimation, demand function and water equilibrium price estimation. Using data on traded water volume, selling price, production costs, well specifications, irrigation technologies, annual water share, cultivated area, storage coefficient, farmer income, and temperature from July 2023 to December 2024, supply and demand functions were estimated using the ordinary least squares regression method. The price coefficient in the estimated demand function is equivalent to -0.663 and in the supply function it is equivalent to -2.091. The equilibrium price of water in the secondary market was estimated at 4682 tomans and the results of the sensitivity analysis showed that the equilibrium price is highly sensitive to temperature , as well as the estimated equilibrium price in the water market is higher than the penalty for excessive water withdrawal in this plain. This can lead to a decrease in farmers' willingness to purchase water from the secondary market and an increase in unauthorized groundwater extraction. Therefore, it is recommended to revise the regulations regarding penalties for excessive water withdrawal from authorized wells.
کلیدواژه‌ها [English]
Water rights market, Water pricing, Demand management, Groundwater resources
مراجع
  1. Abbasi, R., Sedaghati, H. R., & Shafiei, S. (2022). Proposing an economic order quantity (EOQ) model for imperfect quality growing goods with stochastic demand. Research in Production and Operations Management, 13(1), 105-127. (In Persian).
  2. Abolhassani, L., Shahnoushi, N., Rahnama, A., Azam Rahmati, E., & Heiran, F. (2019). The role of water market formation in using the water resources in agricultural sector: a case study of Mashhad Plain in Iran. Agricultural Economics and Development, 27(2), 1-29. (In Persian).
  3. Ahmadi, A., Zolfagharipoor, M. A., & Ebrahimi, B. (2019). Challenges and considerations of regional water market rights, a case study: Isfahan-Borkhar Plain. Iran-Water Resources Research, 14(5), 146-159. (In Persian).
  4. Amouzegari, P., Panahi, M., & Mirnia, M. K. (2020). Local market analysis of groundwater resources exchange in Alashtar watershed, Iran. Watershed Engineering and Management, 12(2), 454-466. (In Persian).
  5. Arellano-Gonzalez, J., AghaKouchak, A., Levy, M. C., Qin, Y., Burney, J., Davis, S. J., & Moore, F. C. (2021). The adaptive benefits of agricultural water markets in California. Environmental Research Letters, 16(4), 044036.
  6. Balali, H., & Kasbian Lal, F. (2022). Economic valuation of groundwater in agriculture sector (Case study: Hamedan-Bahar Plain). Journal of Agricultural Economics and Development, 36(1), 37-48. (In Persian).
  7. Biniaz, A., Ahmadpur Barazjani, M., Ziaie, S., & Mohammadi, H. (2020). The impact of agricultural water pricing on sustainability of its resources (Case study: Kohgiluyeh and Boyerahmad province). Iranian Journal of Ecohydrology, 7(1), 195-207. (In Persian).
  8. Bonviller, S., Wheeler, S. A., & Zuo, A. (2020). The dynamics of groundwater markets: Price leadership and groundwater demand elasticity in the Murrumbidgee, Australia. Agricultural Water Management, 239, 106204.
  9. Chin, W. W. (1998). Commentary: Issues and opinion on structural equation modeling. MIS quarterly, 22(1), vii-xvi.
  10. Cialenco, I., & Ludkovski, M. (2025). A groundwater market model. SIAM Journal on Financial Mathematics, 16(2), SC51-SC63.
  11. Dinar, A., & Tsur, Y. (2021). The economics of water resources: A comprehensive approach. Cambridge University Press.
  12. Donoso, G., Melo, Ó., & Jordán, C. (2014). Estimating water rights demand and supply: Are non-market factors important?. Water Resources Management, 28(12), 4201-4218.
  13. Fadaei Fard, M. N., Ebrahimi, K., & Behzadpour, M. (2025). The role of water market in improving the economic value of agricultural water resources. Water and Irrigation Management, 15(1), 55-73. (In Persian).
  14. Grafton, R. Q., & Horne, J. (2014). Water markets in the Murray-Darling basin. Agricultural Water Management, 145(2), 61-71.
  15. Grafton, R. Q., Chu, H., & Wheeler, S. A. (2018). Economics of water recovery in the Murray–Darling Basin, Australia. Annual Review of Resource Economics, 10, 487-510.
  16. Hasanshahi, M. (2012). Estimation of the economic supply function of water in the agricultural sector: a case study of Arsanjan-Fars city. Journal of English Studies, 2(3), 81-94. (In Persian).
  17. Hosseini, S. M., & Mazandarani Zadeh, H. (2022). Optimal water allocation among agricultural consumers using crop pattern change approach to improve farmers' livelihood. Irrigation Sciences and Engineering, 45(3), 47-61. (In Persian).
  18. Keramatzadeh, A., Chizari, A., & Sharzehi, G. (2011). The role of water market in determining the economic value of irrigation water through positive mathematical programming (PMP). Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 42(1), 29-44. (In Persian).
  19. Kiani, G. (2016). The role of market in optimal water resources allocation and efficacious factors influencing the efficiency of water markets. Journal of Water and Sustainable Development, 3(1), 93-102. (In Persian).
  20. Mazandarani zadeh, H., & Hoseini, M. (2023). Investigating the effect of agricultural product price forecasting on groundwater level using systems dynamics, in order to simultaneously maintain the welfare of farmers and groundwater resources. Iranian Journal of Soil and Water Research, 53(11), 2565-2582. (In Persian).
  21. Mazandarani Zadeh, H., & Hosseini, S. M. (2025). Assessing the economic efficiency of water distribution in the agricultural sector through crop pattern modification (Case study: Qazvin Plain irrigation network). Irrigation Sciences and Engineering, 48(1), 39-57. (In Persian).
  22. Mirhashemi, S., Haghighatjou, P., Mirzaei, F., & Panahi, M. (2018). Evaluation of data mining algorithms in studying and predicting the Qazvin Plain aquifer conditions. Hydrogeology, 2(2), 54-66. (In Persian).
  23. Moghaddam, N., & Kholghi, M. (2025). Simultaneous assessment of groundwater level changes and salinity (Case study: Qazvin Plain). Professional Promoting Scientific Journal of Aquifer, 16(1). (In Persian).
  24. Nourani, L., Mousavi, N., & Shirvanian, A. (2022). Economic impact assessment of agricultural water market formation in irrigation network of Ramjerd Plain in Iran. Agricultural Economics and Development, 29(4), 177-204. (In Persian).
  25. Parhizkari, A., Yavari, G., Mahmoodi, A., & Bakhshi khaniki, G. (2024). Establishment of a structural institution of the local water market in the irrigation network of Tehran Province with statewide agricultural production model approach. Agricultural Economics Research, 15(4), 28-51. (In Persian)
  26. Qazvin Regional Water Company. (2023). Definitions, guidelines, and processes of the water right bank and market in the Qazvin Plain. (In Persian).
  27. Rahmati, D., Mortazavi, S. A., Najafi Alamdarloo, H., & Vakilpoor, M. H. (2023). Determining the economic value of agricultural water: a case study of Karkheh dam transfer water in the Dasht-e-Abbas Plain Aquifer of Ilam Province in Iran. Agricultural Economics and Development, 30(4), 217-244. (In Persian).
  28. Razzaq, A., Xiao, M., Zhou, Y., Liu, H., Abbas, A., Liang, W., & Naseer, M. A. U. R. (2022). Impact of participation in groundwater market on farmland, income, and water access: Evidence from Pakistan. Water, 14(12), 1832.
  29. Sabuhi, M., & Parhizkari, A. (2014). Analysis of the economic and welfare impacts of establishing irrigation water market in Qazvin Province. Journal of Agricultural Economics & Development, 27(4), 338-350. (In Persian)
  30. Seyedan, S. M., & Ghadami Firozabadi, A. (2018). Pricing of groundwater resources of Hamadan-Bahar Plain using spatial econometric approach. Journal of Watershed Management Research, 9(17), 258-268. (In Persian).
  31. Shabani Rouchi, Z., Yazdani, S., & Moghaddasi, R. (2024). Estimating the Amount of saving in water consumption under the condition of forming a water market and examining its welfare effects: a case study of Hashtgerd Plain in Alborz Province of Iran. Agricultural Economics and Development, 31(4), 73-101. (In Persian).
  32. Shirzadi laskookalayeh, S., Ghaderi nejad, P., & Nematolahi, Z. (2022). The effect of water pricing on water consumption of Iranian crops. Agricultural Economics, 16(2), 1-25. (In Persian).
  33. Statistical Center of Iran. (2001-2023). Iran statistical yearbook: Chapter 9 - Water and electricity. (In Persian).
  34. Tahamipour, M. (2019). Water pricing system. Encyclopedia of Economics, 2(2), 1-3. (In Persian).
  35. Zolfagharipoor, M. A., Ahmadi, A., & Nikouei, A. (2020). Development of inter-sectional water market framework for improving economic efficiency of groundwater consumption. Iran-Water Resources Research, 16(1), 332-346. (In Persian).
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 492
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 255





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب