پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,200 |
| تعداد مقالات | 77,257 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,661,105 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,690,296 |
توصیف و تفسیر سازوکارهای قومیتسازی در میان مراغیان الموت | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 10، دوره 15، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 198-218 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2025.389424.459902 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مبینی شورستانی* 1؛ سیدهاشم موسوی2؛ محمد امین کنعانی3؛ هادی نوری3 | ||
| 1دانشجوی دکترای جامعهشناسی فرهنگی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| 2استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف تحلیل هویت قومی مراغیان الموت از منظر رویکرد کهنگرایی و با استفاده از روش توصیف فربه کلیفورد گیرتز انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش بر این محور استوار بود که آیا مراغیان میتوانند بهعنوان یک قومیت مستقل تعریف شوند و چگونه هویت فرهنگی و اجتماعی آنان در مواجهه با تغییرات اجتماعی و فرهنگی باقی مانده است. هدف مقاله، ارزیابی امکان تعریف مراغیان الموت به عنوان قومیت مستقل از رهگذر سنجش شاخصهای نظری کهنگرایی در پرتو دادههای تفسیری (توصیف فربه) است. روش شناسی: برای پاسخ به این پرسش، از روش توصیف فربه گیرتز استفاده شد که تمرکز آن بر مشاهده دقیق، تحلیل نمادها و تفسیر معانی فرهنگی در رفتارهای اجتماعی مراغیان است. این روش، که بهعنوان یکی از اصلیترین تکنیکهای مردمنگاری شناخته میشود، به محقق این امکان را میدهد تا لایههای پنهان معانی فرهنگی در آیینها و رفتارهای اجتماعی را شناسایی کند. دادههای این تحقیق از طریق مشاهدات میدانی و مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری شدند. پژوهشگر با سفر به روستاهای مراغیان در منطقه الموت، تعاملات اجتماعی، مراسمها و آداب و رسوم مردم را از نزدیک مشاهده کرده و با بررسی اعتقادات دینی، باورهای فرهنگی و نمادهای قومی، ازدواج، مراسم مربوط به مرگ و رفتارهای خاص گروه مراغیان به تحلیل هویت قومی آنان پرداخت. یافتهها: یافتههای این تحقیق نشان میدهد که مراغیان با حفظ ویژگیهای فرهنگی و آیینی خاص، بهویژه رفتارهای فرهنگی و باورهای دینی، ترکیبی از سنتهای کهن و آموزههای شیعه، توانستهاند هویت قومی خود را حفظ کنند. برخی رفتارهای فرهنگی مانند ازدواج درونگروهی، محدودیت طلاق و انجام آیینهای اختصاصی مذهبی، از ویژگیهای متمایزکننده هویت فرهنگی مراغیان است. همچنین، مراسمهای مذهبی، جداسازی محل دفن مردگان، و حفظ اسرار آیینی از نشانههایی هستند که هویت قومی مراغیان را تقویت میکنند. این نمادها و رفتارها بهعنوان عناصر فرهنگی با اهمیت در شناسایی مراغیان الموت بهعنوان یک گروه قومی مستقل عمل میکنند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که مراغیان الموت با توجه به رویکرد کهنگرایی، میتوانند بهعنوان یک قومیت مستقل تعریف شوند. این گروه با حفظ ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی و آیینی خود، در برابر تغییرات و تهدیدات اجتماعی مقاومت کردهاند. همچنین، برخی شخصیتهای محلی مانند ملاپیراحمد در انتقال آیینها و سنتهای فرهنگی مراغیان نقش داشتهاند و این نقشها در استمرار برخی ویژگیهای هویتی بازتاب یافته است. در مجموع، این پژوهش نشان میدهد که هویت قومی مراغیان الموت حاصل پیوند عناصر فرهنگی کهن و رفتارهای اجتماعیِ بازتفسیرشده در بستر معاصر است؛ بهگونهای که حتی با بروز چالشهای مدرنسازی و تغییرات اجتماعی، مرزهای هویتی این گروه با تکیه بر بازخوانی سنت و پویایی مناسبات حفظ میشود. نوآوری پژوهش در تأکید بر ضرورت رویکرد چندبعدی ـ یعنی ارزشگذاری همزمان مؤلفههای سنتی و نیروهای پویای اجتماعی ـ برای فهم و بازتعریف قومیتی محلی است | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژههای کلیدی: مراغیان الموت؛ هویت قومی؛ کهنگرایی؛ توصیف فربه؛ کلیفورد گیرتز؛ مردمنگاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Description and Interpretation of the Mechanisms of Ethnicization among the Maraghians of Alamut. | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad mobini shoorestani1؛ Seyed Hashem Mousavi2؛ Mohamad amin Kanani3؛ Hadi noori3 | ||
| 1PhD candidate in Cultural Sociology, Social Science department, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran. (Corresponding Author)) | ||
| 2Assistant Prof. Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran. | ||
| 3Associate Prof. Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose: This study aims to analyze the ethnic identity of the Maraghians of Alamut through the lens of the primordialist approach and by employing Clifford Geertz’s method of thick description. The central research question is whether the Maraghians can be defined as an independent ethnic group, and how their cultural and social identity has persisted amid social and cultural changes. The purpose of this article is to assess the possibility of defining the Maraghians of Alamut as a distinct ethnicity by evaluating the theoretical indicators of primordialism in light of interpretive data (thick description). Methodology: To address this question, Geertz’s method of thick description was employed, focusing on careful observation, analysis of symbols, and interpretation of cultural meanings in the social behaviors of the Maraghians. Recognized as one of the principal techniques in ethnography, this method enables the researcher to uncover hidden layers of cultural meaning within rituals and social practices. Data for this study were collected through field observations and semi-structured interviews. The researcher traveled to Maraghian villages in the Alamut region, directly observing social interactions, ceremonies, and customs. By examining religious beliefs, cultural attitudes, ethnic symbols, marriage practices, funeral rites, and other distinctive behaviors of the Maraghian community, the study sought to analyze their ethnic identity. Findings: The findings of this study indicate that the Maraghians have preserved their ethnic identity by maintaining distinct cultural and ritual features—particularly cultural practices and religious beliefs that blend ancient traditions with Shia Islamic teachings. Certain cultural behaviors, such as endogamous marriage, restrictions on divorce, and the performance of exclusive religious rituals, are distinguishing features of Maraghian cultural identity. Additionally, religious ceremonies, the separation of burial sites, and the safeguarding of ritual secrets are further signs that reinforce the ethnic identity of the Maraghians. These symbols and practices serve as significant cultural elements in identifying the Maraghians of Alamut as an independent ethnic group. Conclusions: The results of this study show that, from a primordialist perspective, the Maraghians of Alamut can be defined as a distinct ethnic group. This community has demonstrated resilience against social changes and threats by preserving its unique cultural, social, and ritual characteristics. Moreover, certain local figures—such as Mollā Pir Ahmad—have played influential roles in transmitting Maraghian customs and cultural traditions, with these roles being reflected in the continuity of key aspects of their identity. Overall, the study indicates that the ethnic identity of the Maraghians of Alamut is the product of an ongoing relationship between ancient cultural elements and reinterpreted social practices in a contemporary context. Even in the face of modernization and social change, the boundaries of this identity are maintained through ongoing engagement with tradition and dynamic social relations. The novelty of this research lies in its emphasis on the need for a multidimensional approach—one that simultaneously values both traditional components and dynamic social forces—for understanding and redefining local ethnicity. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Keywords: Maraghians of Alamut, ethnic identity, primordialism, thick description, Clifford Geertz, ethnography | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حمید (1400). قومیت و قومگرایی در ایران، تهران: نشر نی.
بصیری، محمدعلی، یزدانی، عنایتاله و خوانساریفرد، فهیمه (1395). تبیین موانع ساخت هویت ملی در گرجستان در پرتو رویکرد مدرن به هویتهای قومی، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 95، پاییز 1395.
بلندی، زهرا (1391). مقدمه، تصحیح و تعلیق فارغنامه، (پایاننامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه کاشان.
پرمون، یدالله (1382). «گوناگونیهای زبانی در اجتماع مراغیهای رودبار و الموت»، نامۀ پژوهشگاه میراث فرهنگی، تهران، شم ۲.
پورداوود، ابراهیم (1387). آناهیتا «مقالات ایرانشناسی پورداوود»، تهران: انتشارات دنیای کتاب.
زمانی، محسن (1394). ارزیابی دیدگاه های مربوط به قومیت در جغرافیای سیاسی (با تاکید بر سه دیدگاه کهن گرایی، نوگرایی و تلفیقی)، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران همدلی اقوام ایرانی انسجام و اقتدار ملی.
سیدامامی، کاووس (1387). هویتهای قومی از کجا برمیخیزند؟: مروری بر نظریههای اصلی، فصلنامه خط اول، سال دوم، شماره 7، ص 15-33.
شاهمحمدی، رستم و پاسالاری بهجانی، فاطمه (1394). «مناسک دینی از دیدگاه کلیفورد گیرتز (تأکید بر کارکرد آنها)»، دوفصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهشنامۀ ادیان سال نهم، شمارۀ 18، پاییز و زمستان.
عموزادخلیلی، سجاد؛ هاشمیخواه، زینب؛ رضایی، احمد. (۱۴۰۳). خوانش ترکمنهای ایران از هویت قومی و ملی. مطالعات ملی، شماره. ۲۵(۴)، ص. ۱۵۹-۱۷۸.
فکوهی، ناصر (1380). قومشناسی سیاسی، تهران، نشر نی.
قجقی نژاد، شاهپور، باصری، علی، سید، محمود و رشیدوش، وحید (1399). « بررسی انسانشناسی نمادین مناسک و آئینهای شمنی در بین اقوام ترکمن براساس دیدگاه کلیفورد گیرتز، نشریه: مطالعات باستانشناسی پارسه: 1399، دوره:4، شماره:11، ص :219-235.
کرمیپور، اللهکرم (1390). روش و رویکرد کلیفورد گیرتز درباره دین و فرهنگ، فصلنامه علمی پژوهشی اندیشه نوین دینی، سال 7، شماره 24، ص 176- 153.
کریستینسن، آرتور (1317). ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول.
گلریز، محمدعلی (1337). مینودر (بابالجنه قزوین)، تهران، انتشارات طه، چاپ اول.
مستوفی، حمدالله. (1362). نزهتالقلوب، تصحیح گای لسترنج، تهران، دنیای کتاب.
معیدفر، سعید؛ رضایی، علیرضا (1388). تحلیلی بر وضعیت هویت قومی در جامعه ایران، مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه تهران، مطالعات سیاسی، شماره 3.
ملکزاده، مهرداد (1381). سرزمین پریان در خاک مادستان، نامه فرهنگستان زمستان، شماره 20. ص 147 تا 191.
میرابوالقاسمی، سید محمد تقی (1384). بازماندۀ میراث اسماعیلیه در ایران، رشت، پیام فرهنگ.
یارشاطر، احسان ( ١٣۴6). زبانهای ایرانی، الموت و رودبار الموت و کوهپایه، مجلۀ کاوه، ش ٢٧، ص 412-414.
Connor, W. (1972). Nation-building or nation-destroying? World Politics, 24(3), 319-355.
Drew, Chris (2023). 5 Key Principles Of ‘Thick Description’ In Research, https://helpfulprofessor.com/thick-description.
Geertz, C. (1963). The integrative revolution: Primordial sentiments and civil politics in the new states. In C. Geertz (Ed.), Old societies and new states: The quest for modernity in Asia and Africa (pp. 105-157). New York, NY: Free Press.
Geertz, C. (1975). The Integrative Revolution: Primordial Sentiments and Civil Politics in the New States. In The Interpretation of Cultures. New York: Basic Books.
Jorgensen, R. E. (2008). On thick description and narrative inquiry in music education. Indiana University Jacobs School of Music, Bloomington, IN, USA.
Shah, A. H. (2024). Mapping the cultural landscape of the homeland: A semiotic analysis of Agha Shahid Ali’s poetry collection. Theory and Practice in Language Studies, 14(1), 279–284.
Shils, E. (1957). Primordial, personal, sacred, and civil ties. British Journal of Sociology, 8(1).
Smith, A. D. (1981). The ethnic revival in the modern world. Cambridge University Press.
Van den Berghe, P. (1975). Man in society: A biosocial view. New York: Elsevier.
Van den Berghe, P. (1978). Race and ethnicity: A sociobiological perspective. Ethnic and Racial Studies, 4(4), 403. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 255 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب