حریم و حرم در متن و نگارههای گنبد سپید هفتپیکر نظامی دوره تیموری | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 31، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 31-46 اصل مقاله (4.12 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2025.391400.667433 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا شیخی* 1؛ امیرحسین عباسی شوکت آباد* 2 | ||
| 1دانشیار گروه صنایع دستی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، گروه هنراسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در هفتپیکر، ورود بهرام به گنبد سپید با چالشهایی همراه است و صحنه نگاره، قلب باغ را در محدوده حریم و حرم به تصویر میکشد. هدف، بررسی معنای حریم و حرم باغ در متن منظوم هفتپیکر، در بخش گنبد سفیدِ نگارههای دوره تیموری است؛ جایی که نگارگر این مفهوم را به شیوههای گوناگون در عرصه تصویر بازنمایی کرده است. این پژوهش کیفی، از نوع بنیادی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. گردآوری دادهها کتابخانهای و اینترنتی، با نمونهگیری هدفمند از میان نگارههای در دسترس صورت گرفته است. بنابراین به دنبال پاسخ بدین پرسش است که بازنمایی مفهوم حریم و حرم در ادبیات هفتپیکر و در نگارههای روز جمعه دوره تیموری چگونه بیان شده است؟ یافتهها نشان میدهد که داستان در این دوره با رویکردی جسورانه به تصویر درآمده و نقاشان این عصر با نگاهی اندیشمندانه،مفهوم حریم و حرم را بهگونهای بازنمایی کرده که بیانگر اندیشه عفیفانه فرهنگ ایرانی است.ارتباط متن و تصویر،مفاهیم وصال و پختگی را تداعی میکند؛درحالیکه تصویرسازی فضا بهصورت معکوس ارائه شده است. در نگارهها درهای باز باغ،پنجرههای بسته عمارت،کتیبههایی با مضمون«یا مفتحالابواب»و بهرهگیری از نمادهای پاکی و آزادگی،تعامل امور دنیوی و معنوی را به نمایش گذاشته و فضای اثر را به عالمی در محضر خداوند پیوند میزند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادوار تیموری و ترکمانان و صفوی؛ حریم و حرم؛ گنبد سپید؛ مفتح الابواب؛ هفت پیکرنظامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 649 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 214 |
||