شناسایی و تحلیل کلان چالشهای محیط زیستی استان اصفهان | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 78، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 487-508 اصل مقاله (1.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2025.391991.2782 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید قاسمی1؛ محمد نعمتی ورنوسفادرانی* 1؛ انوشه کفاش2؛ فرشته کیانینژاد1؛ فهیمه فدایی جزی3؛ سپیده صالحی مکاری1؛ زهرا جابرالانصار4؛ سارا آزادی5؛ سعید رضائی6؛ سیدرضا آزاده7؛ حمیدرضا کشاورز8؛ رحیم امیریخواه9؛ سید ساسان بابایی10؛ محمد عرفان کاغذچی1؛ سیما خالقیان11؛ رضا پیکانپورفرد1؛ سادات هاشمینسب12؛ موسی دهقانی1؛ نرگس محمدزاده13؛ عادل شکیبایی14؛ فریال فراست1؛ مهرداد الرعنایی1؛ فخریه محسنی1 | ||
| 1گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی،دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3گروه جغرافیا برنامهریزی شهری، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| 4بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران. | ||
| 5گروه آب و هواشناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 6گروه مهندسی صنایع، دانشگاه اراک، اراک، ایران. | ||
| 7گروه مهندسی شهرسازی، دانشکدة فنی و مهندسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. | ||
| 8گروه جامعهشناسی سیاسی، دانشکدة علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 9گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 10گروه ژئودزی، دانشکدة مهندسی نقشهبرداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران. | ||
| 11گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 12گروه آب و هوا شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 13گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 14گروه اقتصاد سیاست و توسعة کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این تحقیق توصیفی-تحلیلی، مهمترین چالشهای محیطزیستی استان اصفهان و عوامل مؤثر در شکلگیری آنها با استفاده از پرسشنامهای شامل 9 کلان چالش اصلی و 102 عامل مرتبط، در جامعة آماری 222 نفر شناسایی شد. تعیین مهمترین چالشها و عوامل مؤثر بر آنها در سه نوع تقسیمبندی شامل عموم افراد، گروههای تحصیلی و گروههای شغلی با استفاده از آزمون کروسکال-والیس و در ادامه آزمون دان-بون فرونی انجام شد. نتایج حاصل از مقایسة آماری از نظر عموم افراد، کلان چالشهای استان اصفهان را در 3 گروه کلی قرار داد که مهمترین آنها بهترتیب اهمیت در گروه a و b شامل: خشکی زایندهرود و تالاب بینالمللی گاوخونی و چالش آلودگی هوا (a)، ضعف حکمرانی محیطزیست (ab) و فرونشست زمین (b) قرار گرفتند. نتایج مقایسههای آماری نظرات افراد در مورد تعیین چالشهای اصلی، اختلاف نظری بین طبقات مختلف شغلی و یا تحصیلی را نشان نداد (0/05=alpha). نتایج نشان داد عوامل مؤثر بر دو چالش خشکی زایندهرود و تالاب بینالمللی گاوخونی و فرونشست زمین در اکثر موارد مشترک بوده و شامل عدم تأمین حقابة رودخانة زایندهرود و تالاب بینالمللی گاوخونی، برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی و طرحهای انتقال آب از حوضة گاوخونی میشود. نتایج مقایسة آماری عوامل مؤثر بر چالش آلودگی هوا، اختلاف معنیداری (0/05=alpha) بین تمرکز صنایع بزرگ و عدم نظارت بر استفاده از تجهیزات کاهش دهنده و کنترل کنندة انتشار آلودگی با دیگر عوامل نشان داد. در رابطه با چالش ضعف حکمرانی محیطزیست نیز جای ندادن محیطزیست در اولویتهای سرمایهگذاری دولت برای کنترل، پیشگیری، رفع یا تقلیل مشکلات محیطزیستی بهعنوان مهمترین عامل تعیین شد. نتایج اختلاف معنیداری بین دیدگاههای گروههای شغلی و تحصیلی نشان نداد. این مطالعه میتواند مبنایی برای برنامهریزیهای مدیریتی و سیاستگذاریهای محیطزیستی در استان اصفهان باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان اصفهان؛ آلودگی هوا؛ چالشهای محیط زیستی؛ زایندهرود؛ فرونشست زمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 644 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 331 |
||