واکاوی منابع مکتوب مرتبط با مَدرس- مقبرۀ ابنسینا در اصفهان | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 3، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 40، دی 1404، صفحه 51-74 اصل مقاله (892.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.391690.473789 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی پنجه پور1؛ بهنام پدرام* 2؛ علی شجاعی اصفهانی3 | ||
| 1دانشیار گروه مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی، دانشکده حفاطت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد مرمت و احیای ابنیه و بافتهای تاریخی، دانشکده حفاطت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 3استادیار گروه باستانشناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بنای مَدرس- مقبرۀ منسوب به ابن سینا، از یادگارهای عصر دیالمه در محله دردشت اصفهان است. این اثر در طول زمان پیوستگی خود را با ساختارهای همجوار از دست داده و به یک فضای گنبدخانهای منفرد تبدیل شده است. بررسی منابع مکتوب نگارش شده در قرون مختلف که به محل زندگی، تدریس و مرگ ابوعلیسینا پرداختهاند کمک قابل قبولی در شناخت این بنا داشته است. در این راستا ارتباط ابن سینا و اصفهان از طریق روشهای تاریخی و توصیفی-تحلیلی و نیز مطالعات مقایسهای بررسی شد. بر پایۀ این مطالعات مشخص گردید که در منابع قبل از صفویه عمدتاً زندگینامه و آثار ابوعلیسینا مطرح شده و کاتبین به مقتضای بحث، به محل فوت، دفن و گاهاً اسامی شهرهای محل خاکسپاری او بیان داشتهاند. در منابع بعد از صفویه، هرچند تمرکز نویسندگان بر بنای مورد پژوهش، به عنوان مَدرس و مدفن احتمالی ابنسینا فزونی یافته، اما این ارائه اطلاعات همچنان محدود به بیان کلیات حوادث به وقوع پیوسته پیرامون شخصیت وی و ارائه مختصر جزئیاتی از ساختار کالبدی و تغییرات حادث شده در بنای مَدرس ایشان است. با توجه به منابع در دسترس، هرچند پذیرش احتمال دفن ابو علی سینا در اصفهان بیش از پیش قوت گرفت، اما رد یا تائید انتساب مدفن ابنسینا به هر یک از دو شهر اصفهان یا همدان امری غیرقطعی است. از طرف دیگر بر اساس دلایل و شواهد موجود، میتوان بیان داشت که کارکرد بنای مذکور به عنوان مَدرس ابو علی سینا در اصفهان، مورد قبول قاطبۀ پژوهشگران این عرصه قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصفهان؛ مَدرس ابنسینا؛ قبه علائیه؛ دردشت؛ کویگنبد (کونگنبد) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,405 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 462 |
||