قنات نمادی از علم جهان باستان | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 8، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 38، شهریور 1404، صفحه 205-232 اصل مقاله (1.47 M) | ||
| نوع مقاله: ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2025.401921.371839 | ||
| نویسنده | ||
| اکبر خداویردی زاده* | ||
| گروه باستانسنجی، دانشکدۀ حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| قدیمیترین آثار برجای مانده از قناتها با پیدایش اولین تمدنهای بشری هم زمان است. آثاری از قناتهای باستانی ایران از حدود هزارۀ سوم و دوم قبل از میلاد در نقاط مختلفی از ایران هنوز باقی است. از دورۀ هخامنشیان و ساسانیان نیز بقایای رشته قناتهای متعدد دیده میشود. قناتها به عنوان نمادی از علم و مهندسی جهان باستان شناخته میشوند. قناتها نشان دهندۀ درک عمیق گذشتگان از علم آب شناسی، زمینشناسی و مهندسی است. شناخت و استخراج آبهای پنهایی در اعماق پنهان زمین و توانایی حفر تونلهای عمیق و طولانی و هدایت آب در طول شیب زمین نیازمند دانش و مهارت بالایی بوده است. بشر از قرنها پیش توانسته زمین و محدودیتهای آن را بشناسد و با حفر قنات در پیچیدهترین ساختارهای زمینشناسی در چندین هزار سال پیش با علم زمینشناسی مهندسی آشنا بوده است، در صورتی که در قرون 17 و 18 زمینشناسی از قلمرو حدس و نظر خارج شد و به رشتۀ علم پیوست. قناتهای کهن حفر شده در دل خاک با قوانین حاکم بر رفتار خاک حفر شدهاند. رفتار مکانیکی خاکها امروزه تحت دانش مکانیک خاک بررسی میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قنات؛ علم؛ جهان باستان؛ آبشناسی؛ زمینشناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,497 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 369 |
||