بحران اجتماعی و سیاست تکثر؛ کثرت گرایی به منزله بحران در ذهنیت ایرانی (دوره محمد شاهی) | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 55، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 867-843 اصل مقاله (603.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2025.390641.1008301 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا نجف زاده* 1؛ احمدرضا علی پور اسیری2 | ||
| 1استادیار، علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری، علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| دورۀ محمدشاهی و تکثرگرایی حاکم بر آن از دو حیث دارای اهمیت است: ۱. گذار از اقدامات تجددطلبانۀ محدود و پراکنده و نهادینه کردن آنها در قالب الگویی از حکمرانی در گسست با سنت حکومتداری سنتی؛ ۲. گسست از سنت فقه شیعی. سؤال اصلی پژوهش این است که علل ناتوانی گفتمان تکثرگرایی در یافتن موقعیتی هژمونیک و در نهایت، تلقی آن بهعنوان بحران در ذهنیت ایرانی چه بودهاند. فرضیۀ پژوهش این است که شکست گفتمان تکثرگرایی در معنادهی به دالهایی چون دین و سیاست، «خود» و «دیگری»، حقوق اقلیتها و... در برابر گفتمان دینی سنتی چنین امری را موجب شده است. نتایج پژوهش با استفاده از منابع کتابخانهای برای جمعآوری دادهها و روش تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه بهعنوان روش پژوهش، نشان میدهد که در فضای تخاصم گفتمانی فوق، تناقض معنایی دالهای گفتمان تکثرگرایی با مبانی ذهنیت ایرانی در کنار نارساییهایی چون حضور دالهای آشکارا ضددینی، فقدان برخورداری از مبنای منسجمی در نظام معنادهی خود، فقدان درکی جامع از سیاست خارجی و البته نفوذ گفتمان ناسیونالیسم اسلامی، سبب تلقی آن بهمثابۀ بحران شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران اجتماعی؛ کثرتگرایی سیاسی- فرهنگی؛ ذهنیت ایرانی؛ محمدشاه؛ تحلیل گفتمان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 471 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 321 |
||