تحلیل رابطه شاخصهای تنوع عملکردی با معیارهای ارزیابی سلامت مرتع | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| دوره 78، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 415-431 اصل مقاله (1.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2025.392850.1818 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا حیدری قهفرخی* 1؛ پژمان طهماسبی2؛ علیاصغر نقی پور2 | ||
| 1گروه مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| 2گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهر شهرکرد، کشور ایران | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی سلامت مراتع به دلیل تأثیر آن بر پایداری اکوسیستمها، از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش به بررسی ارتباط بین معیارهای ارزیابی سلامت مرتع و شاخصهای تنوع عملکردی در بخشی از مراتع منطقه حفاظتشده سبزکوه (استان چهارمحال و بختیاری) پرداخته است. برای این منظور، چهار مکان مرتعی با شدت چرای متفاوت (مرجع، چرای سبک، متوسط و سنگین) انتخاب شد. در هر مکان، دو منطقه معرف با سه ماکروپلات ۳۰×۳۰ مترمربعی نمونهبرداری شد. ویژگیهای عملکردی گیاهی از جمله ارتفاع گیاه، صفات مختلف برگ، میانگین قطر تاج و فرم رویشی اندازهگیری شدند. شاخصهای تنوع عملکرد شامل غنا، یکنواختی، پراکندگی عملکرد، آنتروپی رائو و میانگین وزنی صفات با استفاده از بسته آماری FD در نرمافزار R4.4.2 محاسبه شد. همچنین، سه معیار ارزیابی سلامت مرتع شامل پایداری خاک و رویشگاه، عملکرد هیدرولوژیک و سلامت موجودات زنده بررسی شدند. دادهها با آزمون ANOVA، همبستگی و رگرسیون تک متغیره به ترتیب با استفاده از تابع aov و duncan.test و بستههای آماری ggcorrplot، dplyr، reshape2، ggpubr و ggpmisc برای 21 جفت داده تحلیل گردید. نتایج نشان داد که پایداری خاک و رویشگاه، عملکرد هیدرولوژیک و سلامت موجودات زنده ارتباط مثبت معنیداری با برخی ویژگیهای عملکردی مانند وزن خشک برگ (R2= 0.6)، سطح برگ (R2= 0.5)، طول برگ (R2= 0.5)، فرم رویشی پهنبرگ چندساله (R2= 0.3) و گندمی چندساله (R2= 0.5) نشان دادند، درحالیکه با برخی دیگر مانند واگرایی عملکرد (R2= 0.5)، پراکندگی عملکرد (P < 0.05)، قطر تاج (P < 0.05)، فرم رویشی گندمی یکساله (P < 0.05) و بوتهای (R2= 0.5) رابطه منفی داشتند. این یافتهها بر اهمیت استفاده از شاخصهای کمی تنوع زیستی در کنار ارزیابیهای کیفی برای بهبود مدیریت مراتع و استخراج یک پروتکل ارزیابی کمی تأکید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنوع زیستی؛ وضعیت مرتع؛ عملکرد هیدرولوژیک؛ چرای دام؛ منطقه حفاظتشده سبزکوه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 468 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 282 |
||