ادراک اثرات بحران آب بر فقر روستایی (مطالعه موردی: روستای ماخونیک، استان خراسان جنوبی) | ||
| پژوهش های روستائی | ||
| مقاله 19، دوره 17، شماره 2، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrur.2024.376932.1948 | ||
| نویسندگان | ||
| حوریه مرادی* 1؛ مرتضی اسماعیل نژاد2؛ حسن افراخته3 | ||
| 1استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. | ||
| 2دانشیار جغرافیای طبیعی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 3عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| متأثر از موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در اقلیم گرم و خشک ناحیه شرقی ایران، یکی از مهمترین چالش‌های توسعه روستایی این مناطق مسئله کمبود آب است. آب به عنوان حیاتی‌ترین عامل محیطی و معیشتی و یکی از اصلی‌ترین ابزارهای توسعه اقتصادی در نواحی روستایی محسوب می‌گردد، که کمبود آن مسیر توسعه‌یافتگی این نواحی را سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌سازد. بدین‌سان، این مقاله با بهره‌گیری از پارادیم کیفی و تئوری زمینه‌ای به بررسی اثرات بحران آب در فقر روستای ماخونیک (یکی از هفت روستای شگفت-انگیز جهان) پرداخت. جامعه آماری شامل دو دسته مطلعان کلیدی روستایی بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند، 22 نفر با روش گلوله برفی انتخاب و با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختارمند و رسیدن به اشباع نظری داده‌ها جمع‌آوری گردید. برای تحلیل روایت‌ها از روش کدگذاری سه مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد، بسط و گسترش کمبود آب در یک بستر جغرافیایی (روستا) بسان یک عامل مهم می‌تواند منجر به محدودیت‌های مادی و اجتماعی، محدود شدن آگاهی و انحراف عقاید و سنت‌ها و نهایتاً بدی اوضاع و توقف جریان‌های مثبت اقتصادی فقرا گردد. همچنین نتایج نشان داد به ترتیب مقوله-های ردپای بحران آب در فقر بنیان‌های محیطی، فقر فرهنگ روستایی، فقر روابط اجتماعی، فقر نظام اقتصادی و بهره‌وری روستایی، فقر نهادی و مدیریتی، فقر امنیت غذایی، فقر نظام ارتباطی روستا و ردپای بحران آب در فقر بافت روستایی با اهمیت بوده‌اند و مقوله هسته "نظام فضایی حاکم بر منطقه (ردپای بحران آب در چشم‌انداز فقر فرهنگی و محیطی روستا)" شناخته شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تئوری بنیانی؛ فقر روستایی؛ بحران آب؛ بنیان‌های محیطی؛ روستای ماخونیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 975 |
||