پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,156 |
| تعداد مقالات | 76,922 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,034,648 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,986,567 |
نقش سیاق در تفسیر المیزان مطالعۀ موردی سورۀ واقعه | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 49-65 اصل مقاله (775.92 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2025.393184.670464 | ||
| نویسندگان | ||
| افسانه کوثری جعفرآباد* 1؛ سودابه مظفری2 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بررسی سیاق با توجه به نقش اساسی آن در تفاسیر قرآنی، از اهمیتی ویژه برخوردار است. این مبحث، در مقام یکی از ریشهایترین مسائل در علوم قرآنی و تفسیری، از دیرباز مورد اهتمام مفسران قرار گرفتهاست. درواقع، اساس سیاق در فهم قرآن، همان وجه مشترک معنایی آیات است که با توجه به قبل و بعد عبارات حاصل میشود و در صورتی که با تناقضی مواجه نشود، از اعتبار بالایی برخوردار است. علامه طباطبایی، از معدود مفسرانی است که جایگاه سیاق را به صورت برهانی تبیین کرده و بر این نظر است که معنا از طریق قرائن مستند، اعم از قرائن لفظی، حالی و عقلی، قابل دستیابی است. این مقاله، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی کاربرد قرینۀ سیاق در استنباط کلام الهی از دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر سوره واقعه در المیزان میپردازد تا به این پرسش پاسخ دهد که وی در تفسیر سورۀ واقعه، در چه مواردی از قاعدۀ سیاق بهره بردهاست؟ پژوهش نشان میدهد که علامه طباطبایی در روش تفسیری خود، به گونهای ویژه بر شیوۀ سیاق لفظی قرآن با قرآن و به طور خاص بر تکنیک سیاق لفظی مرکب تمرکز کردهاست و کاربرد سیاق عقلی در تفسیر سورۀ واقعه نسبتاً محدود است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ سورۀ واقعه؛ سیاق؛ تفسیر المیزان؛ علامّه طباطبایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of Sīaq (Context) in the Interpretation of Al-Mīzᾱn A Case Study of Surah Al-Wᾱqi’ah | ||
| نویسندگان [English] | ||
| afsaneh kosari Jafarabad1؛ soudabe mozaffari2 | ||
| 1PhD Student, Department of Arabic Language and Literature, Kharazmi University, Faculty of Literature and Humanities, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Kharazmi University, Faculty of Literature and Humanities, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The study of sīyᾱq (context) holds particular importance due to its fundamental role in Qur'anic exegesis. This topic, as one of the most foundational issues in Qur'anic and tafsir sciences, has long attracted the attention of exegetes. In fact, the basis of sīyᾱq in understanding the Qur'an is the semantic commonality of verses, which arises from the preceding and following expressions; if free from contradiction, it enjoys high credibility. Allameh Tabataba'i is among the few commentators who demonstrated the position of sīyᾱq in a demonstrative manner, asserting that meaning can be obtained through reliable qarā’in (indications), including lafzī (verbal), ḥālī (contextual), and rational proofs. This article, employing a descriptive-analytical method, examines the application of the qarīnah (qarīnah al-sīyᾱq) in deriving divine discourse from Allameh Tabataba'i’s perspective in the tafsir of Surah Al-Wᾱqi’ah in Al-Mīzᾱn, aiming to answer the question: "In which cases has he utilized the rule of sīyᾱq in the interpretation of Surah Al-Wᾱqi’ah?" The research shows that Allameh Tabataba'i’s exegetical method places special emphasis on the style of verbal sīyᾱq of the Qur'an with the Qur'an itself, particularly focusing on the compound verbal sīyᾱq technique, while the rational sīyᾱq application in the interpretation of Surah Al-Wᾱqi’ah is relatively limited. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| The Holy Qur'an؛ Surah Al-Wᾱqi’ah؛ Sīyᾱq؛ Tafsir Al-Mīzᾱn؛ Allameh Tabataba'i | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابن فارس، احمد. (1979). «معجم مقاییس اللغه». مصحح: عبدالسلام محمد هارون، بیروت: دارالفکر.
ابن منظور، ابوالفضل جمال الدین محمدبن مکرّم. (2000). لسان العرب، بیروت: دارصادر.
إبن وهب، محمدبن علی (إبن دقیق العید). (2005). أحکام الأحکام شرح عمده الأحکام. مصحح: مصطفی شیخ مصطفی و مدثرسندس، بیروت: مؤسسه الرساله.
بشیر، خلیل خلف. (2010). «السیاق انماطه و تطبیقاته فی التعبیر القرآنی». مجله القادسیه فی الآداب و العلوم التربویه، جامعه بصره، مجلد 9، عدد2.
حسن، عبدالواحد. (1999). التنافر الصوتی و الظواهر السیاقیه. قاهره: دارالوفاء للطباعه و النشر.
حیدرعوض، فرید. (2005). علم الدلاله. قاهره: مکتبه الآداب.
رجبی، محمود. (1391). روش تفسیرقرآن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
زرکشی، بدرالدین محمدبن عبدالله. (2006). البرهان فی علوم القرآن. تحقیق ابوالفضل الدمیاطی؛ قاهره: دارالحدیث.
زمخشری، ابوالقاسم محمود بن عمر. (1998). أساس البلاغه. مصحح: عبدالرحیم محمود، بیروت: دارالمعرفه.
زیدی، ابتهال کاصد یاسر. (1424). «البحث الدلالی فی التبیان فی تفسیر القرآن». رساله دکتری، به راهنمایی دکتر علی جمیل السامرائی، رشته زبان و ادبیات عربی، دانشکده التربیه للبنات، دانشگاه بغداد.
سعران، محمود. (1962). علم اللغه. مصر: دارالمعارف.
صدر، سید محمدباقر. (1406). دروس فی علم الأصول. بیروت: دارالکتب اللبنانی، مکتبه المدرسه.
طباطبایی، محمدحسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
عباس، حامد کاظم. (2004). الدلاله القرآنیه عند الشریف المرتضی (دراسه لغویه). چاپ اول، بغداد: دارالشؤون الثقافیه.
فوزی عیسی، رانیا. (2008). علم الدلاله النظریه و التطبیق. اسکندریه: دارالمعرفه الجامعیه.
کنعانی، سیدحسین. (1384). «سیر تحول کاربرد سیاق در تفسیر». مجله مشکوه، شماره 87.
مصطفی، عواطف کنوش. (2007). الدلاله السیاقیه عنداللغویین. لندن: دارالسیاب للطباعه و النشر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 567 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 251 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب