نقد انگارۀ ناکارامدی اسباب نزول در تفاسیر قرآن به قرآن با تأکید بر تفسیر المیزان | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 135-152 اصل مقاله (536.98 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2025.391783.670450 | ||
| نویسندگان | ||
| خدیجه سعیدیان1؛ فتح اله نجارزادگان* 2؛ علی راد3 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران. | ||
| 2استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رویکردهای مفسران در مواجهه با روایات سبب نزول را به سه رویکرد تبیینگرا، تحلیلگرا و تاریخینگر میتوان تقسیم کرد. در دورۀ معاصر با رواج روش تفسیری قرآن با قرآن رویکردی متفاوت نسبت به روایات سبب نزول شکل گرفت که آن را رویکرد تحلیلگرا نام نهادهایم. قائلان به این رویکرد قواعدی برای ارزیابی سند و متن روایات در نظر گرفتهاند و استفاده از روایات اسباب نزول در تفسیر را روشمند ساختهاند. همزمان با این رویکرد این انگاره پدید آمده است که روایات اسباب نزول هیچ کارکردی در این تفاسیر ندارند. نگارندگان با مطالعه در این تفاسیر به نتایجی متفاوت با این انگاره رسیده و آن را مردود شمردهاند. بر اساس مطالعات انجام شده روایات اسباب نزول در المیزان (و سایر تفاسیر) را میتوان به ۳ بخش تقسیم کرد: ۱-روایات دارای کارکرد مستقیم ۲-روایات دارای کارکرد غیرمستقیم ۳-روایات بدون کارکرد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی در صدد اثبات کارآمدی روایات اسباب نزول در تفاسیر قرآن با قرآن است. به طوری که برخی آیات کاملاً با تکیه بر روایات اسباب نزول تفسیر شدهاند. نمونههای عینی از تفسیر المیزان به عنوان طلایهدار این رویکرد انتخاب شدهاست. حاصل پژوهش در تأیید کارآمدی روایات اسباب نزول در این تفسیر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عقلگرایی؛ تفسیر معاصر؛ شأن نزول؛ تحلیل روایات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 459 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 222 |
||