| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,150 |
| تعداد مقالات | 76,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,971,229 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,943,404 |
شاهدانِ خاموشِ تاریخ - گردش ادبیات در حجرههای مذهبی کردستان- | ||
| جامعه شناسی هنر و ادبیات | ||
| دوره 17، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 47-65 اصل مقاله (677.15 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsal.2025.390276.666361 | ||
| نویسندگان | ||
| مبین رحیمی* ؛ تقی آزاد ارمکی | ||
| گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| سایهی سیاست، همواره بر ادبیات در کُردستان سنگینی میکند، بهگونهای که پرداختن به جهان درونیِ آفرینش-های ادبی، مغفول ماندهاست. مسالهی پژوهشِ حاضر مبنی بر یک انتقاد دو سویه، به نحوهی اندیشیدن، پیرامون ادبیات و نسبتِ آن با تاریخ و سیاست تنظیم شدهاست. نگریستن به ادبیات از منظر رژیمِ بازنمودی، ملیتی یا طبقاتی، یکی از این سایهها است؛ و پس راندن ادبیات کلاسیکِ قرن نوزدهمی به ساحتِ رمانتیک و پیشاسیاسی، سایهی دیگری از آن. هدفِ پژوهش، پس زدنِ این سایههای «صرفاً» سیاسی، و پرداختن به سیاستِ خوداندیشی است که ادبیاتِ کلاسیک، در نسبتِ با تاریخ إعمال میکند. بنیامین، تامپسون و رانسیر در تقاطعِ تاریخ و ادبیات، منظومهای از مفاهیم را در اختیار ما قرار میدهند تا نگاهِ بازنمودی به ادبیات و نسبتِ انعکاسیاش با تاریخ را کنار بگذاریم. بر مبنای تاریخنگاریِ درونماندگارِ «ذهنیتها» در دو سطح به ادبیاتِ کلاسیک (مکاتبهای شاعرانه) پرداختیم. در سطح اول، ردپای حسِ مشترکی را دنبال کردیم که در حجرههای دینی نهایتاً در قالب ادبیات متبلور میشود، در سطح دوم هم تاریخیتِ شاعرانهی حکشده در دل این ادبیات را بازخوانی نمودیم. دغدغهی این ادبیات نهتنها غیرسیاسی نیست، بلکه بهمثابه سنتی خاموش و زیرزمینی؛ لحظهای استتیکی و رمانتیسیستی، همواره مکانی گفتاری، برای خواستِ رهاییِ پس از خود بودهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آفرینشِ ادبی؛ کُردستان؛ حجرههای آیینی؛ تاریخنگاریِ ذهنیتها؛ سنتِ خاموش | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Mute witnesses of history | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mobin Rahimi؛ Taqhi Azad armaki | ||
| College of Social Sciences, University of Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| The shadow of politics has always weighed heavily on literature in Kurdistan, in such a way that addressing the inner world of literary creations has been neglected. The issue of the present research is based on a two-sided criticism of the way of thinking about literature and its relationship to history and politics. Looking at literature from the perspective of a representative regime, national or class, is one of these shadows; and relegating nineteenth-century classical literature to the romantic and pre-political realm is another. The aim of the research is to reject these “purely” political shadows and address meta politics that classical literature practice in relation to history. Benjamin, Thompson and Rancière, at the intersection of history and literature, provide us with a constellation of concepts to abandon the representative view of literature and its reflexive relationship to history. Based on the immanently historiography of "mentalities", we approached classical literature (a poetic correspondence) on two levels. On the first level, we followed the traces of a common sense that ultimately crystallizes in the form of literature in religious chambers, and on the second level, we reread the poetic historicity engraved in the heart of this literature. The concern of this literature is not only non-political, but as a mute and underground tradition; an aesthetic and romantic moment, it has always been a place of speech for the demand for liberation after itself. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Literary creation, Kurdistan, ritual chambers, historiography of mentalities, mute tradition | ||
| مراجع | ||
|
بنیامین، والتر (1387). عروسک و کوتوله (مقالاتی در باب فلسفه زبان فلسفه تاریخ). ترجمهی مراد فرهادپور. تهران: نشر گام نو.
بنیامین، والتر (1401) متافیزیک جوانی و چند مقالۀ دیگر. ترجمهی محسنِ ملکی.تهران: انتشارات ناهید.
تامپسون، ادوارد پالمر (1398) تکوینِ طبقهی کارگر در انگلستان. ترجمهی محمد مالجو. تهران: انتشارات آگاه.
حسنپور، امیر (1398) ساخت هویت کُردی: منابع ادبی و تاریخی پیش از قرن بیستم. در گفتارهایی در خاستگاه ناسیونالیسم کُرد. گردآورنده: عباس ولی. تهران: چشمه.
رانسیر، ژاک (1388) سیاستِ ادبیات. ترجمهی امیر احمدی آریان. زیباشناخت. زمستان ۱۳۸۸ شماره ۲۱.
رانسیر، ژاک (1392) ده تز در باب سیاست. ترجمهی امید مهرگان. تهران: رخداد نو.
رانسیر، ژاک (1401) فیگورهای تاریخ. ترجمهی فرهاد اکبرزاده. تهران: مانیا هنر.
رانسیر، ژاک (1403) دوران مدرن (هنر، زمان، سیاست). تجرمهی اشکان صالحی. تهران: دفتر نشر بیگاه.
رانسیر، ژاک و امگلمان، پتر (1399) سیاست و استتیک. ترجمهی فرهاد اکبرزاده. تهران: مانیا هنر.
کلارک، ا. الیزابت (1398) تاریخ، متن، نظریه (مورخان و چرخش زبانی). ترجمهی دکتر سید هاشم آقاجری. تهران: انتشارات مروارید.
لووی، میشل (1397). آژیر حریق: دربارهی تزهای تاریخِ بنیامین. ترجمهی حمید فرازنده. نشر الکترونیکی.
بینهنده، مهسعوود (1391) روانینیکی خیل وخیج بو نالی. فصلنامه زریبار. مریوان: 80-79. (پاییر و زمستان 1391).
تهیفووری، مهنسوور (2024) سفری له مال مانهوه: چوونهدهر له مالی نائومیدی. سوید» 49کتیب.
حهسهنپوور، ئهمیر (1999) بهرهنگاری «باری باو بوون»: ئاوریک له ژیانی عهبدورهحمانب زهبیحی «عولهما». له کتیبی ژیان و به سهرهاتی عهبدورهحمانی زهبیحی. عهلی کهریمی. سوئد: بنکهی چاپهمهنی زاگروس.
حهسهنزازده، عهبدولا (2012) ئهزموونی خهبات، ئاوریک له ژیان و خهبات. وتووویژیی ههیاس کاردو.سوئید: چاپخانهی ئهرزان.
خهزنهدار، مارف (2001) میژووی ئهدهبی کوردی (بهرگی یهکهم.) ههولیر: دهزگای چاپ و بلاوکردنهوهی ئاراس.
دبّاغی، عبدالقادر (1361) راپهرینی کومهلهی ژی-کاف. ئینتیشارات و تهبلیغاتی کومیتهی ناوهندی حیزبی دیموکراتی کُردستانی ئیران.
سیوهیلی، ریبوار (2020) کتیبی نالی. ههولیر: دهزگای چاپ و بلاوکردونهوهی موکریانی.
سیوهیلی، ریبوار (2020) نالی له بهلاغهوه بو مودیرنیته. ههولیر: زهریاب.
صاحیبقران، عهبدوررهحمان بهگ (2015) دیوانی سالم (بهرگی یهکهم.) ساغکردنهوه و لیکدانهوهی، مهلا عبدالکریمی مدرس، فاتح عبدالکریم، محمدی مهلا کریم. ئاماده کردن سدیق سالح. سلیمانی: بنکهی ژین.
محهمهد، مهسعوود (1396) چهپکیک له گولزاری نالی. بانه: چاپهمهنی مانگ.
محهمهد، مهسعوود (1398) بو ئهمیری حهسهنپوور له ههر کوییهک بیت. بانه: چاپهمهنی مانگ.
محهمهد، مهسعوود (2010) حاجی قادری کویی. بهشی یهکهم، دووهم و سییهم. ههولیر: دهزگای چاپ و بلاوکردنهوهی ئاراس.
محهمهد، مهسعوود (2010) کهوچکیک شهکر بو قاوهیهکی تال. ههولیر: دهزگای چاپ و بلاوکردنهوهی ئاراس.
مهحموودزاده، رههبهر (1399) ئافاقی شیعری نالی. سنندج: مادیار.
مهعروف ههورامانی، عبدولدائیم (2007) سهدهیهک تهمهنی نوورین. ماموستا عهبدولکهریمی مودهرریس به پینووسی خوی بناسه. پروژهی تیشک
مهلا کهریم، محمد (2009) نالی له کلاوروژنهی شیعرهکانیهوه. ههولیر: دهزگای چاپ و بلاوکردنهوهی ئاراس.
مودهرریس، عهبدولکهریم (1394) روژگاری ژیان (یادداشت و بیرهوهریهکان) ئامادهکردن و له سهر نووسین، رهئوف مهحموودی. سنندج: کردستان.
مودهریس، مهلا عهبدولکهریم (2011) یادی مهردان (بهرگی دووههم.) ههولیر: ئاراس.
ئهحمهدی شاوهیسی مکایهلی، مهلا خدر (1976) دیوانی نالی. لیکولینهوه و لیکدانهوهی، مهلا عبدالکریمی مدرس، فاتح عبدالکریم، محمدی مهلا کریم. بغداد: آکادمی کوردی.
ئهحمهدیان، مهلا عهبدوللا (1396) خهزینه: کومهلهوتاری ئهدهبی، توژینهوهیی و میژوویی. سنندج: کردستان.
ئیبراهیم زهلمی، موستهفا (2014) کاروانی ژیانم. (بهرگی یهکهم.) ههولیر: بهریوبهرایهتی گشتی کتیبخانه گشتییهکان.
بهلگهفیلم (مستند):
کهریمی، تهها (2013) باخهوانی نیرگزه جار. ههولیر: رووداو.
Hassanpour, amir. (1992). nationalism and language in Kurdistan, 1918-1985, San francisci: Mellen research university press.
Löwy, Michael and Sayre, Robert. (1996). Romanticism in the English Social Sciences: E.P. Thompson & Raymond Williams. Against the Current, No. 61, March/April 1996.
Ranciere, Jacques.(1994) . The Names of History: On the Poetics of Knowledge – Hardcover. Trans. Hassan Melehy; Intro. Hayden White. Published by Univ of Minnesota Press.
Traveso, enzo .(2017). Left-Wing Melancholia. Marxism, History, and Memory. Columbia University Press.
Karimi, Taha (Director). (2013). Baxewanî Nîrgize Jar (Documentary Film.) Hawler: Rudaw. (in Kurdish). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 743 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 260 |
||