تبیین سازوکارهای بازتولید نابرابری در سیاستگذاریهای مرتبط با سکونتگاههای غیررسمی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| مقاله 2، دوره 30، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 21-35 اصل مقاله (1.75 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2025.397936.673095 | ||
| نویسندگان | ||
| هاشم داداش پور* 1؛ عاطفه َپارسائیان2 | ||
| 1استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سکونتگاههای غیررسمی یکی از نمادهای بارز نابرابری فضایی در شهرهای معاصر ایراناند. اغلب مطالعات موجود در حوزه سکونتگاههای غیررسمی به توصیف وضعیت موجود یا ارائه راهکارهای فنی محدودشده و کمتر به تحلیل گفتمانهای پنهان در سیاستگذاریهای مرتبط پرداختهاند. پارادایم حاکم بر پژوهش انتقادی و از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی 9 سند سیاستگذاری شهری مرتبط جهت جمعآوری و تحلیل دادهها استفاده شده است. هدف شناسایی سازوکارهای پنهانی که از طریق زبان، منجر به بازتولید نابرابری، حذف مشارکت مردمی و مشروعیتبخشی به ساختارهای قدرت موجود میشوند، میباشد. یافتهها نشان میدهد سه گفتمان اصلی بر این اسناد حاکم است. گفتمان تکنوکراتیک-نئولیبرال که ساکنان را به «داده آماری» یا «مصرفکننده خدمات» تقلیل داده و نابرابری فضایی را بازتولید میکند. گفتمان عدالت نمادین/مشارکت صوری که در آن مشارکت مردمی در سطحی نمایشی و غیرواقعی باقی میماند و گفتمان مشارکتی-عدالتمحور که گرچه کوشیده مفاهیمی چون «توانمندسازی»، «حق به شهر» و «مشارکت واقعی» را وارد ادبیات سیاستگذاری کنند، اما در عمل ساختارهای متمرکز مانع تحقق آن شده و مشارکت مردمی در سطحی نمایشی باقی مانده است. درمجموع، نتایج حاکی از آن است، تغییرات زبانی و گفتمانی سیاستها به اصلاح ساختارهای نهادی و توزیع واقعی قدرت منجر نشده و عدالت فضایی همچنان در سطح شعار باقی مانده و سکونتگاههای غیررسمی در ایران محصول گفتمانها و ساختارهای قدرتیاند که نابرابری فضایی و اجتماعی را بازتولید میکنند. این مطالعه با روشنساختن سازوکارهای پنهان بازتولید نابرابری، چارچوبی انتقادی برای بازاندیشی در سیاستهای شهری ایران و حرکت بهسوی حکمرانی مشارکتی و عادلانهتر فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ سکونتگاههای غیررسمی؛ سیاستگذاری شهری؛ قدرت؛ نابرابری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 690 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 499 |
||