برآورد تغذیه آب‌زیرزمینی با استفاده از روش نوسانات سطح ایستابی و شبیه‌سازی جریان در ناحیه غیراشباع (آبخوان مرودشت، استان فارس، ایران) | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| دوره 15، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 585-605 اصل مقاله (3.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2025.399355.1246 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد غفاری‌سولا1؛ حامد کتابچی* 1؛ داود محمودزاده2 | ||
| 1گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2دانشکده مهندسی، دانشگاه بریتیش کلمبیای شمالی، بریتیش کلمبیا، کانادا. | ||
| چکیده | ||
| تغذیه منابع آب‌زیرزمینی در آبخوان مرودشت با استفاده از دو روش نوسانات سطح ایستابی و روش شبیه‌سازی جریان در ناحیه غیراشباع با مدل HYDRUS-1D برآورد شد. برآورد تغذیه در روش اول با استفاده از داده‌های تغییرات تراز و آبدهی ویژه و در روش دوم با داده‌های ویژگی و مشخصات هیدرولیکی ستون خاک غیراشباع انجام شد. میانگین تغذیه محاسبه‌شده برای کل محدوده با مدل HYDRUS-1D برابر با 33/291 میلیون مترمکعب و با روش نوسانات سطح ایستابی برابر با 68/204 میلیون مترمکعب به‌دست آمد که اختلافی معادل 7/29 درصد را نشان می‌دهد. علت این اختلاف را می‌توان به تفاوت در اصول و فرضیات پایه‌ای دو روش نسبت داد، به‌طوری‌که مدل HYDRUS-1D با حل معادله ریچاردز و درنظرگرفتن پارامترهای هیدرولیکی خاک و شرایط مرزی، فرایند نفوذ و تغذیه را در ناحیه غیراشباع به‌صورت دینامیکی شبیه‌سازی می‌کند، درحالی‌که روش نوسانات سطح ایستابی با اتکا به تغییرات تراز آب‌زیرزمینی و ذخیره‌سازی آن، تغذیه را به‌صورت غیرمستقیم و نسبت به دقت مشاهدات سطح آب‌زیرزمینی و آبدهی ویژه برآورد می‌نماید. نقشه‌های پهنه‌بندی نشان دادند که الگوی مکانی تغذیه منابع آب‌زیرزمینی در هر دو روش مشابه است. بررسی زمان تأخیر نفوذ آب در ناحیه غیراشباع نشان داد که این زمان در محدوده موردمطالعه بسته به بافت خاک و ضخامت ناحیه غیراشباع بین 30 تا 730 روز متغیر است. پیشنهاد می‌شود که در صورت وجود داده‌های لازم، روش‌های مختلف برای بررسی و ارزیابی تغذیه منابع آب‌زیرزمینی برای یک محدوده مورد استفاده قرار گیرد تا با تخمین و درک بهتر و دقیق‌تر این پارامتر مهم به مدیریت پایدار و استفاده از بهینه از منابع آب‌زیرزمینی دست یافت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آبخوان مرودشت؛ برآورد تغذیه منابع آب‌زیرزمینی؛ شبیه‌سازی جریان در ناحیه غیراشباع؛ نوسانات سطح ایستابی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 592 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 482 |
||