بررسی اثرات پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر ویژگیهای بیوشیمیایی و عملکرد لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris) در شرایط تنش خشکی | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| دوره 28، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-19 اصل مقاله (653.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2025.393317.2926 | ||
| نویسندگان | ||
| بابک عندلیبی* 1؛ منصور فرجی2؛ محسن سیلسپور3؛ سجاد نصیری4 | ||
| 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| 2گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 3مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، تهران، ایران. | ||
| 4گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان. ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر عملکرد و ویژگیهای بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفت روش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشتماه 1403 بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات مرکزی وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران واقع در شهرستان ورامین انجام شد. تیمارهای اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری کامل معادل 100 درصد نیاز آبی، تنش ملایم با 75 درصد نیاز آبی و تنش شدید با 50 درصد نیاز آبی) و تیمارهای فرعی شامل چهار سطح (شاهد بدون پرایمینگ و محلولپاشی، پرایمینگ بذر با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید، محلولپاشی برگ با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید و ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی) بودند. یافتهها: نتایج نشان داد تنش خشکی بهطور معنیداری سبب کاهش عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک لوبیا چیتی شد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی پرایمینگ و محلولپاشی، موجب بهبود این صفات گردید. بیشترین عملکرد دانه (4198 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری کامل و تیمار ترکیبی و کمترین آن (2220 کیلوگرم) در تیمار تنش شدید بدون استفاده از الاژیکاسید ثبت شد که معادل 1/47 درصد کاهش بود. در شرایط تنش ملایم، محلولپاشی بهتنهایی عملکرد دانه را 5/12 درصد افزایش داد و در تنش شدید، تیمار ترکیبی موجب بهبود 22 درصدی شد. عملکرد بیولوژیک نیز در پاسخ به تیمارها افزایش یافت و تیمار ترکیبی در شرایط آبیاری کامل، تنش ملایم و تنش شدید بهترتیب عملکرد را 5/10، 5/9 و 6/19 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان مالوندیآلدهید با تنش افزایش یافتند، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی، این شاخصها را بهترتیب تا 1/26 درصد و 9/20 درصد کاهش داد. نتیجهگیری: بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی تأثیر منفی قابلتوجهی بر عملکرد و فیزیولوژی لوبیا چیتی دارد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی، توانست با کاهش اثرات استرس اکسیداتیو و حفظ تعادل آبی، موجب بهبود رشد و عملکرد گیاه در شرایط کمبود آب شود. براساس این یافتهها، استفاده از الاژیکاسید بهعنوان یک راهکار مدیریتی مؤثر برای افزایش تحمل گیاه به خشکی و حفظ عملکرد در مناطق خشک و نیمهخشک پیشنهاد میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها: ترکیبات آنتیاکسیدانی؛ تنش اکسیداتیو؛ تنظیم اسمزی؛ گیاه پروتئینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 561 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 365 |
||