مهدوی نژاد, الهام, حسینی, سید زین العابدین, ملکی نژاد, حسین, رحیمیان, محمدحسن, اسدی, محمد امین. (1404). مقیاس کاهی داده‌های دمایی مدل گردش کلی CMIP6 به کمک داده‌های دمای سطح زمین (LST) سنجنده MODIS مطالعه موردی: استان یزد. , 57(2), 99-117. doi: 10.22059/jphgr.2025.389196.1007871
الهام مهدوی نژاد; سید زین العابدین حسینی; حسین ملکی نژاد; محمدحسن رحیمیان; محمد امین اسدی. "مقیاس کاهی داده‌های دمایی مدل گردش کلی CMIP6 به کمک داده‌های دمای سطح زمین (LST) سنجنده MODIS مطالعه موردی: استان یزد". , 57, 2, 1404, 99-117. doi: 10.22059/jphgr.2025.389196.1007871
مهدوی نژاد, الهام, حسینی, سید زین العابدین, ملکی نژاد, حسین, رحیمیان, محمدحسن, اسدی, محمد امین. (1404). 'مقیاس کاهی داده‌های دمایی مدل گردش کلی CMIP6 به کمک داده‌های دمای سطح زمین (LST) سنجنده MODIS مطالعه موردی: استان یزد', , 57(2), pp. 99-117. doi: 10.22059/jphgr.2025.389196.1007871
مهدوی نژاد, الهام, حسینی, سید زین العابدین, ملکی نژاد, حسین, رحیمیان, محمدحسن, اسدی, محمد امین. مقیاس کاهی داده‌های دمایی مدل گردش کلی CMIP6 به کمک داده‌های دمای سطح زمین (LST) سنجنده MODIS مطالعه موردی: استان یزد. , 1404; 57(2): 99-117. doi: 10.22059/jphgr.2025.389196.1007871

مقیاس کاهی داده‌های دمایی مدل گردش کلی CMIP6 به کمک داده‌های دمای سطح زمین (LST) سنجنده MODIS مطالعه موردی: استان یزد

پژوهش های جغرافیای طبیعی
دوره 57، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 99-117    اصل مقاله (1.7 M)
نوع مقاله: مقاله کامل
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2025.389196.1007871
نویسندگان
الهام مهدوی نژاد1؛ سید زین العابدین حسینی* 1؛ حسین ملکی نژاد1؛ محمدحسن رحیمیان2؛ محمد امین اسدی1
1گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران
چکیده
در مطالعات تغییر اقلیم، مقیاس کاهی و تبدیل داده‌های مدل‌های گردش کلی (GCMs) از سلول‌های بزرگ‌مقیاس به واحدهای کوچک‌تر و یا نقطه‌ای بسیار حائز اهمیت است. در این پژوهش روشی برای مقیاس کاهی داده‌های بزرگ‌مقیاس دمای ماهانه مدل‌های گردش کلی CMIP6 ارائه گردیده است که در آن، از رابطه بین دمای هوای استان یزد با دمای سطح زمین (LST) به‌عنوان یکی از محصولات تصاویر سنجنده مودیس استفاده گردید تا داده‌های دمایی سه مدل گردش کلی TaiESM1، ACCESS-CM2 و CanESM5 با دقت‌های مکانی 105*118 کیلومترمربع، 138*175 کیلومترمربع و 310*270 کیلومترمربع را به نقشه‌های دمای ماهانه استان یزد با دقت مکانی 1*1 کیلومترمربع بهبود دهد. نتایج حاصله نشان داد که روش پیشنهادی برای مقیاس کاهی دما، کارآیی مناسب‌تری نسبت به روش‌های پیشین نظیر روش دلتا داشته و در مدل‌های مختلف گردش کلی با دقت‌های مکانی مختلف دارای کارایی‌های متفاوتی بوده است؛ به‌طوری‌که دقت این روش در مدل Can-ESM5 نسبت به مدل‌های Access-CM2 و Tai-ESM2 بیشتر بود. در ادامه، اقدام به شبیه‌سازی میانگین دمای ماهانه و سالانه استان یزد به کمک مدل‌های TaiESM1، ACCESS-CM2 و CanESM5 تحت سه سناریوی SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در دهه‌های آتی (2100-2015 میلادی) شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از محدوده مطالعاتی استان یزد، میانگین دمای سالانه دهه‌های آتی استان یزد دارای روند افزایشی بوده و این مدل‌ها افزایش دمای 15 تا 35 درصد (میانگین 22 درصد) نسبت به دوره پایه را پیش‌نگری می‌کند. در بین سه مدل گردش کلی مذکور، بیشترین افزایش دما توسط CanESM5 پیش‌نگری شده و در بین سه سناریوی SSP بیشترین افزایش دما توسط سناریوی SSP5-8.5 پیش‌نگری شده است.
کلیدواژه‌ها
تصاویر ماهواره‌ای؛ دمای سطح زمین؛ سناریوهای SSP؛ مدل گردش کلی جو و اقیانوس
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 553
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 257