پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,147 |
| تعداد مقالات | 76,909 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,937,827 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,912,180 |
تحلیل اثرات حکمرانی مطلوب بر مدیریت منابع آب (منطقه مورد مطالعه: شهرستان زنجان) | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقاله 1، دوره 2، شماره 2، تیر 1404، صفحه 128-145 اصل مقاله (917.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2025.405181.1062 | ||
| نویسندگان | ||
| پریسا منبری؛ بهروز محمدی یگانه؛ مهدی چراغی* | ||
| گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدیریت منابع آب در مناطق روستایی ایران با مجموعهای از چالشهای پیچیده و درهمتنیده مواجه است؛ چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، بهرهبرداری ناپایدار از منابع زیرزمینی، ضعف نهادی، ناهماهنگی بین دستگاههای اجرایی و بیتوجهی به ظرفیتهای محلی. در این میان، شهرستان زنجان بهعنوان یکی از نواحی مستعد کشاورزی کشور، در سالهای اخیر با تنشهای آبی فزاینده، افت سطح آبهای زیرزمینی و کاهش محسوس بهرهوری در بخش کشاورزی روبهرو شده است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مؤلفههای حکمرانی مطلوب در بهبود نظام مدیریت منابع آب در نواحی روستایی این شهرستان انجام شده است. این تحقیق از نوع کاربردی و با روش توصیفی تحلیلی صورت پذیرفته است. دادههای پژوهش از طریق مطالعات کتابخانهای، بررسیهای میدانی و تکمیل پرسشنامه گردآوری شدند. روایی شاخصها با تأیید ۱۵ نفر از متخصصان حوزه آب و توسعه روستایی تضمین و پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برابر با 75/0 محاسبه شد. جامعه آماری شامل خانوارهای ساکن در ۲۴۸ روستای شهرستان زنجان بود و از میان آنها ۵۴ روستا به روش تصادفی طبقهبندیشده انتخاب شدند. بر اساس فرمول کوکران، حجم نمونه نهایی ۴۵۱ خانوار تعیین شد. نتایج حاصل از تحلیل دادهها با بهرهگیری از آزمونهای آماری و مدل معادلات ساختاری در نرمافزارهای SPSS و AMOS نشان داد سطح شاخصهای حکمرانی آب پایینتر از وضعیت مطلوب است، بهطوریکه کمترین میانگین مربوط به شفافیت عملکرد (میانگین 17/2) و پاسخگویی نهادی (میانگین 83/2) بوده است، در حالی که عدالت اجتماعی با ضریب اثر β=0/518 بیشترین تأثیر را بر مدیریت مشارکتی منابع آب داشته است. میانگین شاخصهای کارایی، پاسخگویی، شفافیت، مشارکت، قانونمداری، عدالت اجتماعی، مسئولیتپذیری و توافق جمعی همگی بیانگر ضعف نهادی و مدیریتی در ساختار حکمرانی آب روستایی هستند. بر پایه یافتهها، عدالت در توزیع منابع، تقویت هماهنگی بین نهادها و ارتقای مشارکت محلی، مهمترین راهکارهای بهبود حکمرانی و پایداری منابع آب محسوب میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمرانی مطلوب؛ شهرستان زنجان؛ عدالت اجتماعی؛ مدیریت منابع آب؛ مشارکت محلی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Analysis of the Impacts of Good Governance on Water Resource Management (Study Area: Zanjan County) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Parisa Menbari؛ Behroz Mohammadi Yeganeh؛ mehdi cheraghi | ||
| Department of Geography, Faculty of Social Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Water resources management in rural areas of Iran is confronted with a set of complex and intertwined challenges, including climate change, unsustainable exploitation of groundwater, institutional weakness, lack of coordination among executive bodies, and neglect of local capacities. Zanjan County, as one of the agriculturally promising regions of the country, has recently faced increasing water stress, declining groundwater levels, and a noticeable drop in agricultural productivity. Accordingly, this study was conducted to examine the role of good governance components in improving the water resources management system in the rural areas of this county. This applied research employed a descriptive–analytical method. Data were collected through library studies, field investigations, and questionnaire completion. The validity of the indicators was confirmed by 15 experts in water and rural development, and the reliability of the instrument was calculated using Cronbach’s alpha coefficient of 0.75. The statistical population included households residing in 248 villages of Zanjan County, from which 54 villages were selected through stratified random sampling. Based on Cochran’s formula, the final sample size was determined to be 451 households. Data analysis was conducted using statistical tests and structural equation modeling (SEM) in SPSS and AMOS software. The results showed that the water governance indicators were below the desirable level, with the lowest means related to performance transparency (mean = 2.17) and institutional accountability (mean = 2.83), while social justice had the highest impact on participatory water management (β = 0.518). The average scores of efficiency, accountability, transparency, participation, rule of law, social justice, responsibility, and collective consensus all reflected institutional and managerial weaknesses in the rural water governance structure. Based on the findings, equity in resource distribution, strengthening inter-institutional coordination, and enhancing local participation are considered the most important strategies for improving governance and ensuring the sustainability of water resources. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Good Governance, Local Participation, Social Justice, Water Resources Management, Zanjan County | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 218 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 94 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب