بررسی و نقد دیدگاه جرج سانتایانا در باب چیستی و کارکرد دین | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 22، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 275-286 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2025.397430.1006129 | ||
| نویسندگان | ||
| رحیم امرایی* 1؛ اکبر امیری2 | ||
| 1گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده ادبیات، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| جرج سانتایانا، فیلسوف و نظریهپرداز غربی، دین را پدیدهای فرهنگی و نمادین میداند که عمدتاً تابع زیباییشناسی و روانشناسی است و آن را با رویکرد «واقعگرایی شاعرانه» تحلیل میکند. این رویکرد دین را مجموعهای از نمادها و اسطورههایی میبیند که معنا و آرامش روانی انسان را فراهم میکند و کمتر به جنبههای معرفتی، متافیزیکی، و تاریخی آن توجه دارد. نقدهای مطرحشده نشان میدهد این نگرش توانایی کافی برای درک تنوع و پیچیدگیهای معرفتشناختی و هستیشناختی دین را ندارد و فهمی ناقص از ماهیت دین ارائه میدهد. همچنین، تقلیل دین به نماد و اسطوره موجب نادیده گرفتن ابعاد معرفتی و حقیقتجویانة آن میشود. زیرا دین حامل ادعاهای عقلانی و تجربیاتی معنوی است که فراتر از صرف نمادند. افزون بر این، تمرکز سانتایانا بر جنبههای روانشناختی و زیباییشناسانه دین نقش بنیادین دین در ایجاد معنا، هدایت اخلاقی، و تعالی معنوی انسان را نادیده میگیرد. بنابراین، برای فهمی جامع و دقیق از دین و معنای زندگی ضروری است از تحلیل یکسویة سانتایانا فراتر برویم و تحلیلهای فرهنگی، تاریخی، معرفتی، و اخلاقی دین را همه با هم و در تعامل با یکدیگر در نظر بگیریم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دین؛ عقل؛ معناشناسی؛ نماد؛ روانشناسی؛ زیبایی شناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 297 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 265 |
||