آیا دین ویروس ذهنی است؟! نگاهی انتقادی به ممتیک فرهنگی ـ دینی ریچارد داوکینز | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 22، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 315-327 اصل مقاله (983.12 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2025.394680.1006124 | ||
| نویسنده | ||
| حمیدرضا شاکرین* | ||
| گروه منطق فهم دین، پژوهشکدة حکمت و دینپژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| چرایی و چگونگی پیدایش و مانایی دین، شمول و فراگیری، عمق جاذبه و نفوذ و تأثیرات شگرف آن در زندگی بشر از مهمترین مسائل دینشناختی معاصر است. شماری از تبیینهای طبیعی نوظهور در این عرصه تبیینهای مبتنی بر نگرة تکاملی داروین است. در این دست نظریهپردازیها، نگرة ممتیک و ویروس ذهنی ریچارد داوکینز جنجالیترین دیدگاهی است که نهتنها مروج طبیعتگرایی و ناواقعگرایی دینی، که بهقوت رماننده از دین و برانگیزانندة حس انزجار و تنفر از آن است. با توجه به اهمیت این مسئله و نقش آن در اساسیترین ارکان و بنیادهای شناختی و عاطفی و رفتاری انسان، مقالة حاضر بر آن است تا دیدگاه یادشده را بررسی کند و در معرض سنجش قرار دهد. روش تحقیق به لحاظ مقام گردآوری اطلاعات کتابخانهای و در مقام داوری عقلیـ تحلیلی است. ماحصل تحقیق اجمالاً این است که دیدگاه داوکینز و شیوة بیان وی در این زمینه آمیخته به انواع خطاها و مغالطات است و از هیچ حمایتی توسط علم و دیگر مجاری معرفتی و منطق بشری برخوردار نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انگل فرهنگی؛ تبیین دین؛ ریچارد داوکینز؛ علمشناختی دین؛ ویروس ذهن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 341 |
||