مکانیسم نزول وحی از منظر ملاصدرا و ابنعربی | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 22، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 329-344 اصل مقاله (831.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2025.403155.1006147 | ||
| نویسندگان | ||
| مرضیه عبدلی مسینان* 1؛ سیده کبری حنیفهزاده2 | ||
| 1گروه معارف، دانشکدة پزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشآموختة سطح سه، رشتة کلام اسلامی | ||
| چکیده | ||
| وحی، به عنوان عالیترین مرتبة ارتباط انسان با خداوند، همواره کانون توجه فیلسوفان و عارفان مسلمان بوده است. ملاصدرا و ابنعربی هر یک با مبانی معرفتشناختی، انسانشناختی، و هستیشناختی خاص خود تبیینهای متمایزی از کیفیت و مکانیسم نزول وحی ارائه دادهاند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلیـ تطبیقی به بررسی دیدگاه این دو اندیشمند میپردازد. بر اساس یافتههای تحقیق، ملاصدرا نزول وحی را در پرتو نظریة حرکت جوهری و مراتب عقل تحلیل میکند و آن را فرایندی میداند که طی آن معارف الهی از عقل فعال به قوة متخیلة نبی منتقل میشود و در قالب الفاظ و صور محسوس ظهور مییابد. در مقابل، ابنعربی نزول وحی را در چارچوب نظریة تجلی و بر مبنای مراتب وجود و لطایف سبعه تبیین میکند؛ بدین معنا که حقیقت محمدیه به عنوان نخستین مظهر الهی واسطة اصلی در دریافت و انتقال وحی به پیامبران است. مقایسة تطبیقی نشان میدهد که هر دو دیدگاه بر چندمرحلهای بودن نزول وحی، نقش محوری قوة خیال، و جایگاه ممتاز نفس نبی تأکید دارند؛ با این تفاوت که ملاصدرا تحلیلی فلسفی و عقلمحور و ابنعربی تحلیلی عرفانی و شهودمحور از این فرایند ارائه میدهند. بررسی تطبیقی این دو رویکرد تصویری جامعتر از مکانیسم نزول وحی در سنت اسلامی به دست میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنعربی؛ حقیقت محمدیه؛ مکانیسم وحی؛ ملاصدرا؛ نزول وحی؛ وحی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 240 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 499 |
||