حفاظت از دادههای شخصی کودکان در ایران: تحلیلی بر خلأهای تقنینی و ارائۀ نقشۀ راه استراتژیک با نگاهی به مقررات اتحادیۀ اروپا و بریتانیا | ||
| مطالعات حقوق تطبیقی | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 33، شهریور 1405، صفحه 51-74 اصل مقاله (616.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcl.2025.400961.634798 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حاجعلی* 1؛ زهرا حسین پور2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکتری تخصصی مدیریت تکنولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشآموخته کارشناسی ارشد حقوق خانواده، دانشکدۀ رفاه، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گسترش روزافزون فناوریهای دیجیتال، کودکان را در معرض مخاطرات دادهمحور بیسابقهای قرار داده است. آسیبپذیری ویژۀ این گروه سنی در برابر جمعآوری، پردازش و بهرهبرداری تجاری از دادههای شخصی، ضرورت ایجاد چارچوبهای حمایتی ویژه را دوچندان میکند. با وجود تلاشهای تقنینی، نظام حقوقی ایران عمدتاً بر حفاظت از کودکان در برابر محتوای زیانبار متمرکز بوده، ولی دچار خلأ یک نظام منسجم و دادهمحور است. این پژوهش با روش تحلیل حقوقی- تطبیقی، به واکاوی الگوهای پیشرو بینالمللی، بهویژه «مقررات عمومی حفاظت از دادۀ اتحادیۀ اروپا» و «آییننامۀ طراحی مناسب سن» بریتانیا میپردازد. یافتهها نشان میدهد این الگوها با معرفی اصولی بنیادین همچون «منافع عالیۀ کودک»، «حریم خصوصی در طراحی» و سازوکارهای عملی مانند «رضایت قابل تأیید والدین» و «ارزیابی تأثیر حفاظت از داده»، رویکردی پیشگیرانه و طراحیمحور اتخاذ کردهاند. در مقابل، تحلیل پیشنویس «لایحۀ حفاظت از دادههای شخصی» ایران، با تقلیل حمایت به مفهوم سنتی «محجوریت»، ضعفهای ساختاری عمیق و رویکردی ناکافی به حقوق کودک را آشکار میسازد. در نهایت، در این مقاله با شناسایی خلأهای موجود، یک نقشۀ راه استراتژیک تقنینی و اجرایی ارائه میشود. این نقشۀ راه بر ضرورت تدوین «قانون اختصاصی حمایت از دادههای کودکان» استوار است که اصل «منافع عالیۀ کودک» را بهعنوان قاعدۀ حاکم بهرسمیت شناخته و سازوکارهای عملیاتی مانند «رضایت قابل تأیید والدین» و «الزام به ارزیابی تأثیر حفاظت از دادۀ متمرکز بر کودک» را پیشبینی میکند. همچنین، نگارتدگان این مقاله ضمن تحلیل چالشهای نهادی، الگویی متناسب با ساختار حقوقی ایران برای تأسیس یک نهاد ناظر تخصصی پیشنهاد مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حریم خصوصی در طراحی؛ حفاظت از داده؛ حقوق کودک؛ رضایت قابل تأیید والدین؛ لایحۀ حفاظت از دادههای شخصی. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 399 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 22 |
||