شکنندگی سیاستهای جنسیتی در ایران دورۀ پهلوی دوم: تحلیلی از حق رأی زنان و قانون حمایت خانواده براساس نظریۀ انطباق مسئلهمحور (PDIA) | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| دوره 23، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 653-674 اصل مقاله (633.25 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2025.402843.1008572 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه زین الدینی* 1؛ زهرا عباس پور2 | ||
| 1استادیار گروه حکمرانی فرهنگی-اجتماعی، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری حکمرانی جمعیت و خانواده، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اصلاحات حقوقی حوزۀ زنان در دورۀ پهلوی دوم، از جمله اعطای حق رأی در سال ۱۳۴۲ و تصویب قوانین حمایت از خانواده در ۱۳۴۶ و ۱۳۵۳، در چارچوب پروژۀ مدرنیزاسیون دولتی و با هدف ارتقای موقعیت سیاسی و اجتماعی زنان اجرا شد. بااینحال، این مداخلات نتوانست به مشارکت معنادار یا نهادینهسازی پایدار حقوق زنان بینجامد و بخش قابلتوجهی از دستاوردهای آن پس از انقلاب ۱۳۵۷ بازگشتپذیر شد. این پژوهش با بهرهگیری از نظریۀ «انطباق رفتوبرگشتی مسئلهمحور (PDIA)» علل این ناکامی را در سطوح فرایندی و ساختاری بررسی میکند. در این مسیر با رویکرد کیفی و روش تحلیل تاریخی–تطبیقی، دادهها از طریق تحلیل اسناد حقوقی، مشروح مذاکرات قانونگذاری و منابع تاریخی گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد اصلاحات مزبور بهجای اتکا بر مسئلهمحوری، بر تقلید شکلی از الگوهای غربی، اجرای سریع و بالا به پایین و نبود مشارکت واقعی ذینفعان متکی بودهاند و بهدلیل بیتوجهی به زمینههای فرهنگی–اجتماعی و ضعف ظرفیتسازی نهادی، پشتوانۀ تثبیتکننده نداشتهاند. تحلیل حاضر نشان میدهد پایداری اصلاحات جنسیتی نیازمند طراحی مبتنی بر شناسایی دقیق مسئله، بومیسازی تدریجی راهکارها، بهرهگیری از بازخورد مستمر و تقویت ظرفیتهای حکمرانی است؛ رویکردی که میتواند از تکرار شکست اصلاحات نمایشی جلوگیری کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق رأی زنان؛ دورۀ پهلوی دوم؛ نظریۀ انطباق رفتوبرگشتی مسئلهمحور | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 663 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 330 |
||