اثر شاخص اسکاندیناوی بر بارش و رطوبت نسبی نقاط مختلف کشور ایران | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 56، شماره 9، آذر 1404، صفحه 2429-2447 اصل مقاله (3.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2025.398972.669983 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا سعادت مقدسی* | ||
| گروه آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ،ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش نقش شاخص دورپیوندی اسکاندیناوی (SCAND) در تغییرپذیری دو مؤلفه اقلیمی بارش و رطوبت نسبی ایران ارزیابی شد؛ دادههای میانگین سه ماه ۲۱ ایستگاه سینوپتیک از پهنههای مختلف کشور طی دوره ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ با تمرکز بر ماههای اکتبر تا ژوئن بهکار رفت و کنترل کیفیت و یکسانسازی واحدها انجام شد. ابتدا همبستگی اسپیرمن ماهبهماه بین SCAND و هر مؤلفه برای هر ایستگاه محاسبه و معنیداری در سطح 05/0 مورد ازمون واقع شد؛ سپس برای سنجش اهمیت نسبی مؤلفهها و استخراج سیگنال مشترک، تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) اجرا و تعداد مؤلفههای کاهش یافته بر مبنای مقدار ویژه (λ≥1) در نمودار اسکری پلات تعیین و درصد واریانس تبیینشده گزارش شد. نتایج نشان داد بیشترین همبستگی با SCAND در مؤلفه بارشِ ایستگاه رشت با r=0/40 و در مؤلفه رطوبت نسبیِ ایستگاه کرمان با r=0/47 بهدست آمد (هر دو معنادار)، در حالیکه ایستگاههای تبریز و یزد در رطوبت نسبی همبستگی معناداری نشان ندادند. از نظر مکانی، اثر SCAND در نیمه شمالی کشور—همزمان با فعالیت رودباد جبهه قطبی و گذر امواج راسبی—قویتر از نیمه جنوبی شناخته شد. در مجموع، شاخص SCAND سهم معناداری در نوسانات بارش و رطوبت نسبی ایران دارد و اثر آن بر بارش در ماههای اکتبر تا ژوئن برجستهتر است؛ پیشنهاد میشود در مطالعات آتی سناریوهای تغییر اقلیم (SSP) و تغییرات دمای سطح دریا برای بهبود برآوردهای آینده لحاظ شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| 'جزایر اسکاندیناوی'؛ 'متغیر'؛ ' آنومالی' | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 233 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 205 |
||