پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,144 |
| تعداد مقالات | 76,885 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,847,399 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,828,880 |
پارکهای شهری و شهرهای پایدار: ارزیابی تأثیر اندازه پارک بر تفریح و تفرج شهروندان و پتانسیل گردشگری (مطالعه موردی: منطقههای 9 و 11 شهر مشهد) | ||
| محیط شناسی | ||
| دوره 51، شماره 3، آذر 1404، صفحه 371-391 اصل مقاله (934 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jes.2025.402479.1008638 | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه دنیوی1؛ علیرضا میکائیلی تبریزی* 1؛ عبدالرسول سلمان ماهینی1؛ آزاده کریمی2 | ||
| 1گروه مهندسی محیطزیست، دانشکده شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابعطبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 2گروه مهندسی محیطزیست، دانشکده منابعطبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سه مقیاس متفاوت پارکهای شهری بر الگوهای استفادة شهروندان، فعالیتهای تفریحی و جذب گردشگران، با تأکید بر تفاوتهای جنسیتی، در مناطق 9 و 11 شهر مشهد انجام شد. در این راستا، تلاش شد نقش پارکهای کوچک، متوسط و بزرگ در ابعاد اجتماعی، محیطزیستی و اقتصادی زندگی شهروندان با نگاهی جامع ارزیابی گردد و تصویری روشن از نحوة تعامل شهروندان با فضاهای سبز ارائه شود. همچنین این مطالعه بررسی میکند که چگونه مقیاس پارکها میتواند در شکلدهی به رفتارهای تفریحی و میزان مشارکت اجتماعی مؤثر باشد. روش پژوهش: روش تحقیق مبتنی بر پیمایش میدانی بود. ابتدا حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین شد و در نهایت ۳۸۴ پرسشنامه نیمه ساختار یافته در میان شهروندان توزیع گردید. دادهها در چهار بخش اصلی شامل اطلاعات جمعیتشناختی، میزان و الگوهای استفاده از پارکها، ادراک افراد از ویژگیهای محیطی و طراحی پارکها و نوع مشارکت در فعالیتهای تفریحی و گردشگری گردآوری شد. تحلیل دادهها با مجموعهای از آزمونهای آماری پارامتریک و ناپارامتریک شامل تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA)، آزمون تعقیبی توکی، تحلیل دو عاملی و آزمون من- ویتنی در نرمافزارهای SPSS و R انجام شد تا دقت و قابلیت اعتماد نتایج تضمین گردد. یافتهها: نتایج نشان داد که مقیاس پارکها نقش تعیینکنندهای در میزان جذابیت و نوع استفادة شهروندان دارد. پارکهای متوسط بهواسطة نزدیکی به محل سکونت، امنیت و دسترسی آسان، بیشترین جذابیت را داشتند. پارکهای بزرگ به دلیل کارکردهای اجتماعی، محیطزیستی و اقتصادی، بیشترین نقش را در جذب گردشگر ایفا کردند. پارکهای کوچک بیشتر برای استفادة روزمره و بازی کودکان مورد توجه قرار گرفتند. تحلیل جنسیتی نشان داد تفاوت معناداری در ادراک ویژگیها و نوع فعالیتها بین زنان و مردان وجود ندارد، اما زنان امنیت و بازی کودکان را مهمتر دانستهاند و مردان به نزدیکی و مناظر طبیعی توجه بیشتری داشتهاند. در حوزه فعالیتها، پیادهروی در پارکهای بزرگ و متوسط و بازی کودکان در پارکهای کوچک بیشترین اولویت را داشت. در زمینة جذب گردشگران، ۸۳ درصد از پاسخگویان، پارکهای بزرگ را ترجیح دادند و آنها را واجد بیشترین مزیتهای محیطزیستی، اجتماعی، اقتصادی و زیباییشناختی دانستند. نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که مقیاس پارکها، همراه با عوامل محیطی مانند امنیت، دسترسی، طراحی و پاکیزگی و نیز زمینههای اجتماعی– فرهنگی، نقش مهمی در میزان استفادة شهروندان و جذب گردشگران دارد. این یافتهها میتواند مبنایی برای برنامهریزی کارآمد فضاهای سبز شهری با مقیاسهای مختلف و تحقق توسعه پایدار شهری باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پارک شهری؛ تفریح و تفرج و گردشگری؛ جنسیت؛ مقیاس پارک | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Urban Parks and Sustainable Cities: Assessing the Impact of Park Size on Citizens’ Recreation and Leisure and Tourism Potential (Case Study: Districts 9 and 11 of Mashhad City) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Raziyeh Donyavi1؛ Alireza Mikaeili Tabrizi1؛ Abdolrassoul Salmanmahiny1؛ Azadeh Karimi2 | ||
| 1Department of Environmental Engineering, Faculty of Fisheries and Environment, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran | ||
| 2Department of Environmental Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Mashhad University of Ferdowsi, Mashhad, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objective: This research was conducted with the aim of examining the effect of three different scales of urban parks on citizens’ usage patterns, recreational activities, and tourist attraction, with an emphasis on gender differences, in districts 9 and 11 of Mashhad city. In this regard, efforts were made to assess, with a comprehensive perspective, the role of small, medium, and large parks in the social, environmental, and economic dimensions of citizens’ lives and to provide a clear picture of how citizens interact with green spaces. This study also examined how the scale of parks could shape recreational behaviors and influence the level of social participation. Furthermore, it investigated which environmental and social factors strengthen or weaken these relationships. Method: The research methodology consisted of a field survey. The sample size was determined using Cochran’s formula, and ultimately 384 semi-structured questionnaires were distributed to citizens. Data were collected in four main sections, including demographic information, the extent and patterns of park use, individuals’ perception of the environmental features and design of parks, and the type of participation in recreational and tourism activities. Data analysis was performed using a set of parametric and non-parametric statistical tests, including one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey post-hoc test, two-factor analysis, and the Mann–Whitney test in SPSS and R software, in order to ensure the accuracy and reliability of the results. Results: The results showed that the scale of parks plays a decisive role in the level of attractiveness and the type of citizens’ use. Medium-sized parks, owing to their proximity to residences, safety, and easy access, had the highest attractiveness. Large parks, given their social, environmental, and economic functions, played the greatest role in attracting tourists. Small parks were mainly considered for everyday use and children’s play. The gender analysis showed no significant difference between men and women in their perception of park features and activity types. However, women rated safety and children’s play facilities as more important, whereas men paid more attention to proximity and natural landscapes. In the area of activities, walking in large and medium-sized parks and children’s play in small parks had the highest priority. In the field of tourist attraction, 83 percent of respondents preferred large parks and regarded them as having the highest environmental, social, economic, and aesthetic advantages. Conclusions: The results indicate that the scale of parks, along with environmental factors such as safety, accessibility, design, and cleanliness, as well as socio-cultural contexts, plays an important role in the extent of citizens’ use and tourist attraction. These findings can serve as a basis for effective planning of urban green spaces with different scales and for achieving sustainable urban development. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Gender, Park Scale, Recreation and Leisure and Tourism, Urban Park | ||
| مراجع | ||
|
خاکپور، ب.، رفیعی، ه.، صالحی فرد، م. و توانگر، م. 1389. بررسی عملکرد مدیریت شهری در گسترش فضاهای سبز عمومی (پارکها) با استفاده از روش تاپسیس (مطالعه موردی: شهر مشهد). جغرافیا و توسعه ناحیهای، 14: 1-28، https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/955800.
رحمانی، ع.، عامری سیاهوی، ح. ر. و انصاری، ح. (2021). ارتقای فضاهای تفریحی با رویکرد بازطراحی مبلمان پارکهای شهری (نمونه موردی: پارک شهرنو کابل) .مجله علمی پژوهشی شهرسازی و مهندسی، 1(1)، 51-64. http://www.jupa.journal.af/index.php/jupa/article/view/5 .
رهنما، محمدرحیم؛ مهرورزی، اکرم و سیاحی، زهرا (1395). تحلیلی برشاخصهای شهر سالم (مطالعه موردی: منطقه 11 شهرداری مشهد). مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، 10(32)، 17-38. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jshsp/Article/515787?jid=515787
شفیعا، مهدی؛ رضوانی، علیرضا؛ طبسی، محسن و ملک الساداتی، سید سعید (1401). مقایسه تاثیر ویژگیهای متفاوت دو اثر معماری تجاری بزرگمقیاس بر ایجاد رونق اقتصادی در منطقه 9 شهر مشهد. تحقیقات جغرافیایی، 37(2)، 221-230. https://georesearch.ir/article-1-1276-en.html
شهرداری مشهد (1400). آمارنامه سالانه شهر مشهد. معاونت برنامهریزی و توسعه پایدار شهری.
Amoushahi, S., Salmanmahiny, A., Moradi, H., Mikaeili Tabrizi, A., Galán, C. (2023). An Analysis of the Importance ofSustainable Urban Development Indicators in Iran and its Comparison With Global Indicators. Town and Country Planning.15 (1), 53-71. http://doi.org/10.22059/jtcp.2022.348227.670348 [In Persian]
Arab, N., Salmanmahiny, A., Mikaeili Tabrizi, A. R., Houet, T. (2022). 'Investigation and analysis of land use dynamics and its impact on urban Heat islands(Case study: Mashhad)', Journal of Natural Environment, 75(3), pp. 384-398. https://doi.org/10.22059/jne.2022.336599.2365 [In Persian]
Arifwidodo, S.D., & Chandrasiri, O. (2020). Association between park characteristics and park-based physical activity using systematic observation: insights from Bangkok, Thailand. Sustainability, 12(6): 25-59, https://doi.org/10.3390/ SU12062559.
Bedimo-Rung, A. L., Mowen, A. J., & Cohen, D. A. (2005). The significance of parks to physical activity and public health: A conceptual model. American Journal of Preventive Medicine, 28(2S2), 159–168. https://doi.org/ 10.1016/j.amepre.2004.10.024.
Chen, C., Luo, W., Li, H., Zhang, D., Kang, N., Yang, X., & Xia, Y. (2020). Impact of Perception of Green Space for Health Promotion on Willingness to Use Parks and Actual Use among Young Urban Residents. Environmental Research and Public Health, 17(15): 5560, https://doi.org/10.3390/IJERPH17155560.
Cohen, D.A., McKenzie, T.L., Sehgal, A., Williamson, S., Golinelli, D. & Lurie, N. (2007). Contribution of public parks to physical activity. American Journal of Public Health, 97(3):509-514. https://doi.org/10.2105/ AJPH.2005.072447.
Cox, D., Shanahan, D., Hudson, H., Fuller, R., Anderson, K., Hancock, S., & Gaston, K. (2017). Doses of Nearby Nature Simultaneously Associated with Multiple Health Benefits. International Journal Environmental Research Public Health. 14, 172. http://dx.doi.org/10.3390/ijerph14020172.
Dadvand, P., Bartoll, X., Basagaña, X., Dalmau-Bueno, A., Martinez, D., Ambros, A., Cirach, M., Triguero-Mas, M., Gascon, M., Borrell, C., & Nieuwenhuijsen, M.J. (2016). Green spaces and general health: Roles of mental health status, social support, and physical activity. Environmental International journal. 91, 161–167. https://doi.org/10.1016/j.envint.2016.02.029 .
Elhami Rad, Azam; Alireza Mikaeili Tabrizi *; Seyed Mehdi Amininasab; Hamid Reza Kamyab. 2025. “The effect of recreational activities on flock size and behaviors of the Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus)”. Applied Animal Behaviour Science. Volume 284, March 2025, 106557 https://doi.org/10.1016/j.applanim.2025.106557
Escobedo, F.J., Kroeger, T., & Wagner, J.E. (2011). Urban forests and pollution mitigation: Analyzing ecosystem services and disservices. Environmental Pollution, 159, 2078–2087. https://doi.org/10.1016/j.envpol. 2011.01.010
Fontana, S., Sattler, T., Bontadina, F., & Moretti, M. (2011). How to manage the urbangreen to improve bird diversity and community structure. Landscape Urban Planning, 101, 278–285. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan. 2011.02.033.
Gehl, J. (2011). Life between buildings: Using public space (Updated edition). Island Press.
Giles-Corti, B., & Donovan, R. J. (2002). The relative influence of individual, social and physical environment determinants of physical activity. Social Science & Medicine, 54(12):1793-1812. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(01)00150-2.
Hemami, M., Zaeri Amirani, A. (2012). Influence if Urban Park Size and Shape on Bird species Richness: Case study of Isfahan City, Journal of Environmental Studies, 37(3), 55. magiran.com/p941118. [In Persian]
James, P., Banay, R.F., Hart, J.E., & Laden, F. (2015). A review of the health benefits of greenness. Current Epidemiology Report, 2, 131–142. http://dx.doi.org/10.1007/s40471-015-0043-7.
Jim, C.Y., & Chen, W.Y., (2006). Recreation- amenity use and contingent valuation of urban Greens-paces in Guangzhou, China. Landscape Urban Planning, 75, 81–96. https://doi.org/10.1016/ j.landurbplan.2004.08.008.
Kabisch, N., Qureshi, S. & Haase, D. (2015). Human– environment interactions in urban green spaces—A systematic review of contemporary issues and prospects for future research. Environmental Impact Assessment Review, 60: 59–75. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2014. 08.007.
Kardani-Yazd, N., Kardani-Yazd, N., & Mansouri Daneshvar, M. R. (2019). Strategic spatial analysis of urban greenbelt plans in Mashhad city, Iran. Environmental Systems Research, 8(30). DOI: 10.1186/s40068-019-0158-9.
Khakpoor, B. , Rafiei, H. , Salehi Fard, M. and Tavangar, M. (2010). Study of Urban Management Performance in Public Green Spaces (Parks) Using TOPSIS Method: A Case Study on Mashhad. Journal of Geography and Regional Development, 8(1), -. doi: https://doi.org/10.22067/geography.v8i14.8988 . [In Persian]
Kovacs, K. (2005). Amount and Spatial Distribution of Public Open Space to Maximize the Net Benefits from Urban Recreation. Research Papers in Economics, https://doi.org/10.22004/ AG.ECON.19206.
Kuo, F. E. (2003). The role of arboriculture in a healthy social ecology. Journal of Arboriculture, 29(3): 148–155. https://www.researchgate.net/publication/242614298.
McCormack, G. R., Rock, M., & Toohey, A. M. (2010). Characteristics of urban parks associated with park use and physical activity: A review of qualitative research. Health & Place, 16(4), 712–726. https://doi.org/10.1016/ j.healthplace.2010.03.003.
McCormak, G.R., Rock, M., Toohey, A.M., & Hignell, D. (2010). Characteristics of urban parks associated with park use and physical activity: A review of qualitative research. Heaith Place, 16: 712-726, https://doi.org/10.1016/ j.healthplace.2010.03.003.
Mikaeili A., Sadeghi Benis, M. (2011). 'Urban Ecological Network of Tabriz City And Proposed Solutions for Preservation and Development', Environmental Researches, 1(2), pp. 43-52. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20089597.1389.1.2.5.6 [In Persian]
Mitchell, R., & Popham, F. (2008). Effect of exposure to natural environment on health inequalities: An observational population study. Lancet, 372, 1655–1660. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(08)61689-X.
Mohammadi Birang., M. & Azar, A. (2019). Analyzing Women's Sense of Security in Public Spaces with Emphasis on Urban Parks, Case Study: Tabriz. Journal of Urban Ecology Researches, 10(20), 27-40. https://grup.journals. pnu.ac.ir/article_7076.html. [In Persian]
Morancho, A.B. (2003). A hedonic valuation of urban green areas. Landscape Urban Planning, 66, 35–41. https://doi.org/10.1016/S0169-2046(03)00093-8.
Motlaq, M. A., & Abbaszadeh, G. (2012). The physical development of Mashhad city and its environmental impacts. Environment and Urbanization ASIA, 3(1), 79 - 91. https://doi.org/10.1177/097542531200300105.
Nieuwenhuijsen, M.J., Khreis, H., Triguero-Mas, M., Gascon, M., & Dadvand, P. (2017). Fifty shades of green: Pathway to healthy urban living. Epidemiology, 28, 63–71. http://dx.doi.org/10.1097/ eDe.0000000000000549.
Peschardt, K. K., & Stigsdotter, U. K. (2012). Use of small public urban green spaces (SPUGS). Urban Forestry & Urban Greening, 11(3), 257–263. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2012. 02.003.
Peschardt, K.K., Schipperijn, J., Ulrika K., & Stigsdotter, U.K. (2012). Use of small public urban green spaces (SPUGS). Urban Forestry and Urban Greening, 11, 235–244. http://dx.doi.org/10.1016/j.ufug.2012.04.002.
Rahmani . A. ., Ameri Siahavi H. R. ., & Ansari H. (2021). Improving recreational spaces with a redesign approach to urban park furniture, a case study: Shahr-e-Naw Park, Kabul. Scientific Research Journal of Urban Planning and Engineering 1(1) 51-64. http://www.jupa.journal.af/index.php/jupa/article/view/5 doi.:10.48199/.v1i1.5
Rahmati, L., & Hanaei, T. (2024). Comparative analysis of key factors influencing urban green space in Mashhad, Iran (1988–2018). Environmental Systems Research, 13(13). https://doi.org/10.1186/ s40068-024-00346-7.
Rahnama, Mohamad Rahim, Mehrvarz, Akram, Sayahi, Zahra. (2015).“Analysis of the indicators of a healthy city of Mashhad Municipality Zone 11.” Journal of Studies of Human Settlements Planning, vol. 10, no. 32, 2015, pp. 17-38. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jshsp/Article/515787?jid=515787 . [In Persian]
Schipperijn, J., Cerin, E., Adams, M.A., Reis, R., Smith, G., Cain, K., Christainsen, L.B., Van Dyck, D., Gidlow, C., Frank, L.d., Mitas, J., Pratt, M., Salvo, D., Schofield, G., & Sallis, J.F. (2017). Access to parks and phisycal activity: An eight country comparison. Urban Forestry & Urban Greening, 27: 253-263, https://doi.org/10.1016/j.ufug.2017.08.010.
Schipperijn, J., Stigsdotter, U. K., Randrup, T. B., & Bølling, M. (2010). Influences on the use of urban green space – A case study in Odense, Denmark. Urban Forestry & Urban Greening, 9(1), 25–32. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2009.10.002.
Shafia M, Rezvani A, Tabasi M, Ma-lek Sadati S S. (2022). Comparing the Eff-ect of Different Features of Two Commercial Large-Scale Buildings on Economic Prosperity in Dist-rict 9 of Mashhad. Geographical Researches. 2022;37(2):221-230. DOI: 10.29252/geores.37.2.221 . [In Persian]
Shisegar, N. (2014). The impact of green areas on mitigating urban heat island effect: A review. International Journal of Enviroment and Sustainability, 119–130. https://doi.org/10.6084/ m9.figshare.1493013.v2.
Soltanifard, H., & Jafari, E. (2019). A conceptual framework to assess ecological quality of urban green space: A case study in Mashhad city, Iran. Environment. Development and Sustainability, 21(4), 1781–1808. https://doi.org/10.1007/s10668-018-0103-5.
Tinsley, H.E.A., Tinsley, D.J. & Croskeys, C.E. (2002). Park usage, social milieu, and psychosocial benefits of park use reported by older urban park users from four ethnic groups. Leisure Sciences, 24(2):199-218, https://doi.org/10.1080/01490400252900158.
Van Herzele, A. & Wiedemann, T. (2003). A monitoring tool for the provision of accessible and attractive urban green spaces. Landscape and Urban Planning, 63(2):109-126, https://doi.org/10.1016/S0169-2046(02)00192-5.
Vujcic, M., Tomicevic-Dubljevic, J., Zivojinovic, I., & Toskovic, O. (2018). Connection between urban green areas and visitors’ physical and mental well-being. Urban Forestry and Urban Greening, (in press). https://doi.org/10.1016/j.ufug.2018.01.028.
Whyte, W. H. 1980. The social life of small urban spaces. Project for Public Spaces.
World Health Organization. (2016). Urban green spaces and health: A review of evidence. WHO Regional Office for Europe. https://iris.who.int/handle/10665/345751.
Zhang, B., Xie, G-d., Li, N., & Wang, S. (2015). Effect of urban green space changes on the role of rainwater runoff reduction in Beijing, China. Landscape and Urban Planning, 140, 8–16. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2015.03.014.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 273 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 174 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب