مطالعۀ تطبیقی قاعدۀ «عِرق ظالم» در فقه امامیه و تعهد به عدم شناسایی وضعیت ناشی از نقض جدی قاعدۀ آمره در حقوق بینالملل | ||
| مطالعات حقوق تطبیقی | ||
| دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، دی 1404، صفحه 669-693 اصل مقاله (665.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcl.2025.398395.634785 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محسن قائمی خرق* 1؛ محمد صالح تسخیری2؛ مهدی خباز3 | ||
| 1استادیار، گروه حقوق بشر و محیط زیست، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه حقوق بینالملل، دانشکدۀ حقوق دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3طلبۀ سطح چهار فقه و اصول، مجتمع فقه، حقوق و قضای اسلامی، حوزۀ علمیه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| موضوع شناسایی در حقوق بینالملل یا حقهای مکتسبۀ مورد احترام در فقه امامیه، به نحوی بهعنوان اصل حاکم، در پی تنبیه حقوقی متجاوزان به اصول بنیادین و قواعد آمره در فقه و حقوق بینالملل بوده، از طریق مواجه کردن متجاوز با «نقیضِ مقصود»، وضعیت نشئتیافته در اثر ظلم یا نقض جدی قواعد آمره را بلااعتبار فرض مینماید. بر این اساس، هدف اصلی نگارندگان پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی و با بهرهگیری از منابع فقهی و حقوقی نگاشته شده، بررسی تطبیقی قاعدۀ «عرق ظالم» و «تعهد به عدم شناسایی وضعیت ناشی از نقض جدی قاعدۀ آمره» از حیث مبانی، دامنۀ شمول و آثار اجرایی این دو نهاد حقوقی است که میتواند در درک بهتر مبانی مسئولیت و تعهدات بینالمللی در نظامهای حقوقی مختلف و تقویت عدالت در سطح ملی و بینالمللی مؤثر باشد. یافتهها نشان میدهد که این دو مفهوم، با وجود برخی اشتراکات ازجمله ماهیت پیشگیرانه- تعقیبی نسبت به نقض قاعدۀ آمره و وقوع ظلم، از حیث گستره واجد برخی تفاوتها هستند؛ برای نمونه، گستردگی دامنۀ شمول قاعدۀ فقهی عرق ظالم بهواسطۀ تمرکز بر فعل ظالمانه که میتواند فراتر از نقض تعهدات قانونی عمل کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعهد به عدم شناسایی وضعیت غیرقانونی؛ حقوق بینالملل؛ عرق ظالم؛ فقه امامیه؛ قواعد آمره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 467 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 283 |
||