شواهد زمینساخت فعال در گسترۀ شهری و پیراشهری بجنورد و تحلیل مخاطرات آن | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| دوره 12، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 267-282 اصل مقاله (2.41 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2025.407051.909 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه ملازاده1؛ تیمور جعفری* 2؛ رمضانعلی نادری مایوان2 | ||
| 1گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| 2عضو هیأت علمی گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| برای بررسی شواهد زمینساخت فعال در گسترۀ شهری و پیراشهری بجنورد، از شاخصهای مورفوتکتونیکی و بررسیهای میدانی، تفسیر زمینشکلها، دادههای ژئوفیزیکی و مطالعات کتابخانهای استفاده شد. در مجموع، هشت شاخص مورفوتکتونیکی عدم تقارن حوضۀ زهکشی، نسبت شکل حوضۀ زهکشی، گرادیان طولی آبراهه، انتگرال هیپسومتری و منحنی انتگرال هیپسومتری، پیچوخم جبهۀ کوهستان، تقارن توپوگرافی عرضی، پیچوخم کانال رودخانه و نسبت پهنای کف دره به عمق دره استفاده و تحلیل شدند. شاخص فعالیت نسبی تکتونیکی (Iat) نشان میدهد که منطقه از فعالیت نسبی متوسط برخوردار است. بررسی همزمان هشت شاخص Vf,S,T,Smf,Hc & Hi,Sl,Bs,Af نشان داد که منطقه دارای ناهمگونی تکتونیکی زیادی است. زیرحوضههای 1 و 5 بهصورت پیوسته در سه شاخص (T، S، Vf) دارای مقادیر متناظر با فعالیت تکتونیکی زیاد و زیرحوضههای 3، 4 و 8 بهصورت پیوسته در سه شاخص (Af، Sl، Hi) دارای مقادیر متناظر با فعالیت تکتونیکی اندکاند. تمام زیرحوضهها و کل منطقه در شاخص Smf، از فعالیت تکتونیکی متوسط و یکنواختی برخوردارند. در شاخص Iat، زیرحوضههای 1 و 5، با کسب ردۀ 2 و از فعالیت تکتونیکی زیاد، زیرحوضههای 2، 3، 4، 6، 7 و کل منطقه با کسب ردۀ 3، از فعالیت تکتونیکی متوسط و زیرحوضۀ 8، با کسب ردۀ 4، از فعالیت تکتونیکی کم برخوردارند. نتایج بررسیهای میدانی مانند خُردشدگی جدید در صفحۀ گسل، میکروگسلها، گسلهای جدید، تفسیر زمینشکلها مانند تکوین مخروطافکنههای جدید پایینتر از مخروطافکنههای قدیمی، دادههای ژئوفیزیکی مانند سامانههای گسلی اکتشافی پنهان موجود در زیر گسترۀ شهری بجنورد شامل سامانۀ گسلی دوبرار واقع در زیر حصار شیرعلی، شهرک ناوک، محلۀ فرخی و شهرک فرهنگیان و سامانۀ گسلی واقع در بستر رودخانۀ بشقارداش و رومرکز زلزلههای تخریبی اخیر نیز، زمینساخت فعال و پتانسیل زیاد لرزهخیزی در گسترۀ شهری و پیراشهری بجنورد را نشان میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بجنورد؛ تحلیل مخاطرات؛ زمینساخت فعال؛ کپهداغ؛ مورفوتکتونیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 613 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 250 |
||