پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,157 |
| تعداد مقالات | 76,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,081,094 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 117,025,965 |
مطالعة جامعهشناختی تأثیر عوامل اقتصادی بر میزان مشارکت در دور اول انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 1403 | ||
| مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) | ||
| دوره 32، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 45-75 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2025.385710.2014 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا قدیمی* 1؛ تهمتن برومند2؛ نوح منوری3 | ||
| 1کارشناسی ارشد،گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با تمرکز بر دور نخست انتخابات ریاستجمهوری ایران در سال ۱۴۰۳ و با واحد تحلیل استانی، به بررسی نقش متغیرهای اقتصادی در تعیین سطح مشارکت انتخاباتی میپردازد. با اتکا به چارچوبهای نظری «انصراف» و «مدل منابع رأیدهی»، فرضیه اصلی پژوهش آن است که وخامت شرایط اقتصادی ـ از جمله نرخ بیکاری، نابرابری درآمدی، فقر چندبعدی، و شکاف درآمد و هزینه خانوار ـ موجب کاهش مشارکت در انتخابات میشود. یافتهها نشان میدهند که تنها نرخ بیکاری رابطهای منفی و معنادار با میزان مشارکت دارد؛ در حالی که ضریب جینی، شاخص فقر چندبعدی و اختلاف درآمد و هزینهها (بهعنوان نمایندة پسانداز خانوار) با مشارکت انتخاباتی همبستگی معناداری نشان نمیدهند. همچنین، تحلیلهای تعاملی میان متغیرهای مذکور نیز حاکی از فقدان اثرگذاری معنادار آنها بر مشارکت است. این نتایج در عین تأیید نسبی مکانیسمهای نظریهی انصراف، بیانگر محدودیتهای تحلیل تجمیعی و پیچیدگی رابطة میان وضعیت اقتصادی و انگیزههای رأیدهی در بستر ایران هستند. بر این اساس، برای آزمون دقیقتر نظریة منابع در ایران، ضرورت مطالعات تکمیلی با دادههای فردی و خانوادگی و نیز رویکردهای چندسطحی مورد تأکید قرار میگیرد | ||
| کلیدواژهها | ||
| رفتار رایدهی؛ مشارکت سیاسی؛ نابرابری؛ بیکاری؛ دموکراسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Sociological Study of the Effect of Economic Factors on the Participation Rate in the First Round of the Iranian Presidential Election in 2024 | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Ghadimi1؛ Tahamtan Boroumand2؛ Nooh Monavvary3 | ||
| 1, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| 2Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| 3Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study examines the role of economic factors in shaping voter turnout during the first round of the 2024 Iranian presidential elections, using the province as the unit of analysis. Drawing on the theoretical frameworks of “withdrawal” and the “resource model of voting”, the main hypothesis posits that deteriorating economic conditions—including unemployment, income inequality, multidimensional poverty, and the household income–expenditure gap—reduce electoral participation. The findings reveal that only the unemployment rate exhibits a negative and statistically significant relationship with turnout, while the Gini coefficient, the multidimensional poverty index, and the income–expenditure gap (as a proxy for household savings) show no significant association. Interaction analyses among these variables likewise indicate no significant effects on participation. These results partially support the withdrawal framework while highlighting the limitations of aggregate-level analyses and the complexity of the relationship between economic conditions and voting motivations in Iran. Accordingly, further research based on individual- and household-level data, more precise indicators of civic and social resources, and localized multi-level approaches is recommended to more accurately assess the applicability of the resource model in the Iranian context | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Voting behavior, political participation, inequality, unemployment, democracy | ||
| مراجع | ||
|
مقالات و کتب:
دهقانی، حمید. (1400). از کارزار های انتخاباتی تا رفتار انتخاباتی، تهران،نشر جامعهشناسان.
ذوالفقاری، اکبر . (1402). فراتحلیل عناصر مؤثر بر مشارکت سیاسی در انتخابات ملی جمهوری اسلامی ایران: پژوهشهای بازه زمانی 1401-1396. مطالعات راهبردی بسیج، 26(98)، 133-167.
رضی، داود. (۱۳۸۰). بررسی تطبیقی عوامل اجتماعی مؤثر بر میزان مشارکت مردم در انتخابات شش دوره ریاست جمهوری پس از پیروزی انقلاب. علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س) ،(37 و 38 )، 193-236.
زاهدی مازندرانی، محمد جواد ؛ احمدلو، حبیب، و راد، فیروز . (1397). تحلیل فازی تأثیر بهرهمندی اجتماعی ـ اقتصادی بر مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری: مطالعه تطبیقی بین استانی (1392-1368). توسعه اجتماعی، 13(1)، 91-118. Doi: 10.22055/qjsd.2018.14015
سراج زاده، سید حسین. (1368). بررسی میزان شرکت مردم در انتخابات بعد از انقلاب در شهرستانهای کشور و رابطه آن با برخی از متغیرهای اجتماعی. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته جامعه،شناسی، دانشگاه تربیت مدرس.
شیخ زاده جوشانی، صدیقه ،کمالی، یحیی ، و یزدی زاده، مجتبی . (1399). فراتحلیل کیفی مطالعات رفتار رأی دهی در ایران: 1397-1360. پژوهشنامه علوم سیاسی، 16(1)، 69-114. Doi: 10.22034/ipsa.2020.414
صالح آبادی، ابراهیم. (1403). منطق اجتماعی انتخابات: تاملا جامعه شناختی درباره انتخابات ریاست جمهوری در ایران. تهران: انتشارات جامعهشناسان و روش شناسان.
صدیقی، علی. (1399). تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر مشارکت انتخاباتی شهروندان در ایران(مطالعه موردی، دوره های هشتم تا دوازدهم انتخابات ریاست جمهوری). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی.
طاهری، مجتبی (1401) . تاثیر نابرابری اقتصادی بر مشارکت سیاسی. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم اقتصادی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی.
فرجاد، الهه. (1397). بررسی عوامل اقتصادی اجتماعی مؤثر بر میزان مشارکت مردم در پنج دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران (1396-1380). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد.
کریمیفرد،حسن. (1402). انتخابات اسفندماه ۱۴۰۲ (۱). بررسی تطبیقی الزامات افزایش مشارکت در انتخابات. گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی ،1-34.
معمار،رحمتالله. (1391). جامعهشناسی مشارکت سیاسی، تهران: نشر امیرکبیر.
معمار، رحمت اله. (1387). توسعه یافتگی و مشارکت سیاسی در ایران: بررسی تطبیقی درون کشوری. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه خوارزمی)، 16(63 (ویژه نامه علوم اجتماعی))، 215-255.
مهرگان، نادر، و عزتی، مرتضی. (1385). تاثیر متغیرهای اقتصادی بر مشارکت مردم در انتخابات ایران. پژوهش های رشد و توسعه پایدار (پژوهشهای اقتصادی)، 6(1)، 51-63. SID. https://sid.ir/paper/86477/fa
وب سایت ها:
آفتابنیوز. 12/04/1403. دلایل کاهش مشارکت در انتخابات از نگاه جمهوری اسلامی. دسترسی در: https://aftabnews.ir/003qtK
دنیای اقتصاد .03/07/1403. تصویر دوقطبی جامعه ایران. دسترسی در : https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4106704
عصر ایران. 27/04/1403. پزشکیان چه چیزی را تحویل میگیرد؟ کدام اسب زین کرده؟ / از روی سه سال دولت سیزدهم با «هُپ» پریدهاند!. دسترسی در: http://asriran.com/0047bk
فرارو. 10/04/1403 . نگاهی به دیدگاههای اقتصادی پزشکیان. دسترسی در: https://fararu.com/fa/news/749959
فردای اقتصاد. 16/04/1403 . ۱۴ وعده پزشکیان برای حل مشکلات اقتصاد ایران. دسترسی در: https://fardayeeghtesad.com/xmyr
فرهیختگان. 08/06/1403 . تیم اقتصادی پزشکیان چه ارقامی را تحویل میگیرند؟. دسترسی در: http://fdn.ir/194577
فرهیختگان. 10/10/1403 . صندوقها سخن میگویند. دسترسی در: https://farhikhtegandaily.com/page/253827/
نور نیوز. 01/05/1403. میزان مشارکت در 7 انتخابات اخیر ریاست جمهوری و مجلس به تفکیک استان. دسترسی در: https://nournews.ir/n/182628
وزارت کشور. 09/04/1403. نتایج نهایی انتخابات چهاردهمین دوره ریاست جمهوری. دسترسی در: https://www.moi.ir/news/234763
وزارت کشور. 16/04/1403. نتیجه نهایی انتخابات ریاست جمهوری/مسعود پزشکیان راهی پاستور شد. دسترسی در: https://www.moi.ir/news/235206
مقالات خارجی:
Aldrich, J. H., Abramson, P. R., & Rohde, D. W. (2007). On elections. The Oxford Handbook of Political Behavior. Oxford University Press.
Alexander. (2024, June 23). Degenerate Distribution: Simple Definition & Examples. Statistics How To. https://www.statisticshowto.com/degenerate-distribution/
Andersen, R., & Jensen, P. S. (2002). Inequality and political participation in Scandinavian countries. European Sociological Review, 18(3), 287–304.
Anderson, C. J., & Beramendi, P. (2008). Economic inequality, redistribution, and political participation: A comparative perspective. Annual Review of Political Science, 11, 307–327.
Anderson, C. J., & Beramendi, P. (2008). Income inequality and democratic representation. Comparative Political Studies, 41(4–5), 589–623.
Auyero, J. (2001). Poor people’s politics: Peronist survival networks and the legacy of Evita. Duke University Press.
Bartels, L. M. (2010). The study of electoral behavior. The Oxford Handbook of Political Behavior. Oxford University Press.
Brady, H. E., & McNulty, B. (2001). Political participation and poverty: A resource model of political participation. Political Behavior, 23(4), 295–313.
Burden, B. C., & Wichowsky, A. (2014). Economic discontent as a mobilizer: Unemployment and voter turnout. American Politics Research, 42(4), 569–595.
Catalano, M., Leise, T., & Pfaff, T. (2009). Measuring resource inequality: The Gini coefficient. Numeracy, 2(2). https://doi.org/10.5038/1936-4660.2.2.4
Cebula, R. J. (2008). The impact of economic freedom and income inequality on aggregate political participation: Evidence from the U.S. American Journal of Economics and Sociology, 67(4), 953–968.
Charles, V., Gherman, T., & Paliza, J. (2022). The Gini Index: A modern measure of inequality. Numerical Methods in Economics. Springer.
Cheng, H., & Phillips, M. (2014). Secondary analysis of existing data: Opportunities and implementation. Shanghai Archives of Psychiatry, 26(6), 371–375. https://doi.org/10.11919/j.issn.1002-0829.214171
Dahrendorf, R. (1959). Class and class conflict in industrial society. Stanford University Press.
Dalton, R. J. (2004). Democratic challenges, democratic choices: The erosion of political support in advanced industrial democracies. Oxford University Press.
Goodin, R., & Dryzek, J. (1980). Rational participation: The politics of relative power. British Journal of Political Science, 10(3), 273–292.
Highton, B. (2004). Voter registration and turnout in the United States. Perspectives on Politics, 2(3), 507–515.
Jaccard, J. (2001). Interaction effects in logistic regression. Sage Publications.
King, E. N., & Ryan, T. P. (2002). A preliminary investigation of maximum likelihood logistic regression versus exact logistic regression. The American Statistician, 56(3), 163–170. https://doi.org/10.1198/00031300283
Lewis-Beck, M. S., Bryman, A., & Liao, T. F. (2004). The Sage encyclopedia of social science research methods (Vol. 1). Sage Publications.
Loughlin, J., & Melo, D. F. (2017). The political impact of household income and expenditure in European regions. Palgrave Macmillan.
Mehta, C. R., & Patel, N. R. (1995). Exact logistic regression: Theory and examples. Statistics in Medicine, 14(19), 2143–2160. https://doi.org/10.1002/sim.4780141908
Miller, J. (2015). Using the Grubbs and Cochran tests to identify outliers. Analytical Methods, 7(19), 7948–7950. https://doi.org/10.1039/c5ay90053k
Mize, T. (2019). Best practices for estimating, interpreting, and presenting nonlinear interaction effects. Sociological Science, 6, 81–117. https://doi.org/10.15195/v6.a4
Radcliff, B., & Davis, P. (2000). Labor market conditions, voter turnout, and the 1992 presidential election. Political Research Quarterly, 53(2), 291–312.
Rosenstone, S. J. (1982). Economic adversity and voter turnout. American Journal of Political Science, 26(1), 25–46.
Rosenstone, S. J., & Hansen, J. M. (1993). Mobilization, participation, and democracy in America. Macmillan.
Schlozman, K. L., & Verba, S. (1979). Injury to insult: Unemployment, class, and political response. Harvard University Press.
Schlozman, K. L., Brady, H. E., & Verba, S. (2018). Unequal and unrepresented: Political inequality and the people’s voice in the new gilded age. Princeton University Press.
Solt, F. (2008). Economic inequality and democratic political engagement. American Journal of Political Science, 52(1), 48–60.
Southwell, P. L. (1988). Economic hardships and voting behavior in U.S. Congressional elections. The Journal of Politics, 50(1), 109–124.
Southwell, P. L. (2008). The effect of political alienation on voter turnout, 1964–2000. Journal of Political & Military Sociology, 36(1), 131–145.
Stockemer, D., & Parent, S. (2014). The inequality-turnout nexus: New evidence from presidential elections. Politics & Policy, 42(2), 221–245.
Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1994). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.
Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.
Wolfinger, R. E., & Rosenstone, S. J. (1980). Who votes? Yale University Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 127 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب