پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,868 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,674,460 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,692,346 |
بررسی باورهای خورشیدی در ایزدکدۀ ولادیمیر روسیۀ باستان | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| دوره 58، شماره 2، دی 1404، صفحه 383-404 اصل مقاله (670.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2025.401566.630664 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب صادقی سهل آباد* 1؛ مریم شفقی2 | ||
| 1دانشیار، گروه زبان روسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه زبان روسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به بررسی تأثیر آیین مهرپرستی ایرانی یا همان کیش خورشید بر اساطیر و نمادهای روسیۀ باستان، با تمرکز بر ایزدکدۀ ولادیمیر در کییف میپردازد. ولادیمیر سویاتسلاویچ ملقب به «خورشیدْ شاه» در راستای وحدت قبایل اسلاو، ایزدکدهای را بنا نهاد که در آن، علاوه بر پرون، ایزدانی چون خورس و داژدبوگ نیز حضور داشتند. تحلیلهای زبانشناختی و اسطورهشناختی نشان میدهد که «خورس»، واژهای با ریشۀ ایرانی، از طریق زبان آسی وارد زبان روسی شده و معادل ایزد خورشید است. همچنین، شباهتهای قابل توجهی میان اسطورۀ تولد داژدبوگ و افسانۀ زایش میترا از سنگ مشاهده میشود. علاوه بر این، نقش نمادین اسب در آیینهای تدفینی روسیۀ باستان، که از اوستها و آلانها اقتباس شده، ارتباط نزدیکی با مفهوم ارابۀ خورشیدی مهر دارد. با اینحال، پذیرش مسیحیت در روسیه منجر به سرکوب گستردۀ کیشها و اساطیر باستانی شد، که این امر باعث محدودیت شدید در میراث باستانشناسی و تاریخی مرتبط با این موضوع گردیدهاست. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش است که آیین مهرپرستی بر کارکرد کدامیک از ایزدان ایزدکدۀ ولادیمیر، تأثیر گذاشتهاست. لذا از آنجا که میراث ملموسی از آن دوران باقی نماندهاست، به کمک منابع زبانشناسی و تاریخنگاری موجود، مانند «داستان سالهای دور» و «کلامی دربارۀ لشکرکشی ایگور»، که اطلاعات محدودی دربارۀ ایزدکدۀ ولادیمیر در روسیۀ باستان ارائه میدهند، نشان داده شدهاست که خورس و داژدبوگ ریشه در کیش خورشید دارند. همچنین در مقاله به ارتباط اسب در اسطورههای اسلاوی با کیش خورشید نیز اشاره شدهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایزدکدۀ ولادیمیر؛ ایران باستان؛ روسیه باستان؛ مهرپرستی؛ خورس؛ داژدبوگ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Examination of Solar Beliefs in Vladimir’s Pantheonin Ancient Russia | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zeinab Sadeghi sahlabad1؛ Maryam Shafaghi2 | ||
| 1Associate Professor, Department of Russian Language, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Russian Language, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study examines the influence of the Iranian Mithraic cult, or the solar religion, on the mythology and symbols of ancient Russia, with a focus on Vladimir’s Pantheon in Kiev. Vladimir Sviatoslavich, known by the legendary epithet ‘Sun King,’ established a pantheon for the purpose of unifying the Slavic tribes, in which, besides Perun, deities such as Khors and Dazhbog were also present. Linguistic and mythological analyses demonstrate that ‘Khors,’ a word of Iranian origin, entered the Russian language through the Ossetic language and corresponds to the sun deity. Furthermore, notable similarities are observed between the birth myth of Dazhbog and the legend of Mithra’s birth from stone. Additionally, the symbolic role of the horse in the funerary rites of ancient Russia, adopted from the Ossetians and Alans, bears a close relationship to the concept of Mithra’s solar chariot. Nevertheless, the adoption of Christianity in Russia led to the widespread suppression of ancient cults and mythologies, which has resulted in severe limitations upon the archaeological and historical heritage related to this subject. This research aims to answer the question of which deities of Vladimir’s Pantheon were influenced by the Mithraic cult. Accordingly, since no tangible heritage from that era has survived, through the aid of available linguistic and historiographical sources—such as the Primary Chronicle (Tale of Bygone Years) and the Tale of Igor’s Campaign, which provide limited information about Vladimir’s Pantheon in ancient Russia—it has been demonstrated that Khors and Dazhbog have roots in the solar cult. The article also addresses the connection between the horse in Slavic mythology and the solar cult. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Vladimir’s Pantheon, Ancient Iran, Ancient Russia, Mithraism, Khors, Dazhbog | ||
| مراجع | ||
|
برقبانی، زهرا (1383). بررسی ادیان ایران باستان؛ با تأکید ویژه بر آئین میترائیسم. مجلۀ تاریخپژوهی، 18 (1)، 136-150.
تزری، رحیم (1403). آیین مهر در ایران باستان، ایزد عهد و پیمان، روشنایی، جنگاوری، پاکی و ناآلودگی. مطالعات ایلامشناسی، 9 (29)، 96-136.
جلالیان، مینا (1397). حضور نمادهای باستانی ایران (نمادهای مهری-میترایی) در فرهنگ و هنر غرب و تداوم آن در دوران اسلامی و مسیحی. هنر و تمدن شرق، شماره 19، 38-49.
جعفری، حسینعلی (1396). تأثیر مهرپرستی بر مسیحیت. تحقیقات مدیریت آموزشی، شماره 31، 149-163.
رضاییانابرقویی، علی؛ جدیدی، ناصر و یوسفجمالی، محمدکریم (1399). میتراپرستی در ایران و روم. مجلۀ تاریخ (دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات)، 4 (58)، 279-303.
روشنضمیر، بهرام (1395). پرستش میترا در ایران پیش از ساسانیان. مجلۀ جندیشاپور، پاییز، 2 (7)، 23-40.
سرخوش کرتیس، وستا (1373). اسطورههای ایرانی، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
سعادتیفر، فرزانه؛ محرری، امیر (1385). تأثیر جشنهای آیین مهر در فرهنگ ایران و جهان. فقه و تاریخ تمدن، شماره 7 و 8، 101-118.
عرب گلپایگانی، عصمت (1376). اساطیر ایران باستان، تهران: هیرمند.
عسگری، زهرا؛ قافلهباشی، سید اسماعیل و قاسمزاده، سیدعلی (1399). کهنالگوی قربانی در آیینهای مهرپرستی و زرتشتی با محوریت قربانیشدن گاو. فرهنگ و ادبیات عامه، 8 (31)، 73-95.
فیروزمندیشیرهجین، بهمن؛ طاهری، محمدحسین و رفیعی، نغمه (1396). هندواروپاییان، هندوایرانیان، خاستگاه و مهاجرت با تکیه بر مطالعات باستانشناسی. مطالعات ایرانی، 16 (31). 167-184.
قلیزاده، خسرو (1388). بارۀ پهلوانی در اساطیر هندواروپایی. پژوهشنامۀ زبان و ادب فارسی (گوهر گویا)، 3 (1). 103-122.
کلباسیاشتری، حسین؛ فتوحیاهلی، فهیمه (1399). تاثیر آئین میترائیسم بر دین مسیحیت. علوم انسانی و اسلامی در هزارۀ سوم، 1 (1)، 52-62.
گراوند، سعید؛ هاشمپور، امیر (1400). بررسی مقایسهای مراحل سلوک در کیش مهر و مکتب یوگه. پژوهشهای ادیانی، 9 (18)، 121-141.
ملینکا، تاتیانا (1380). ریشهشناسی نامهای ایرانی خدایان اوکراینی. ترجمۀ علیرضا خداقلیپور. تاریخ روابط خارجی، شمارۀ 9. 107-111. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 403 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 96 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب