جدول زندگی کفشدوزک Hippodamia variegata (Col.: Coccinellidae) با تغذیه از شته Nasonovia ribisnigri | ||
| دانش گیاهپزشکی ایران | ||
| دوره 56، شماره 1، تیر 1404، صفحه 151-168 اصل مقاله (2.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijpps.2026.409877.1007104 | ||
| نویسندگان | ||
| شیدا درویشی؛ شهرام حسامی* ؛ مهدی غیبی | ||
| گروه حشره شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| شته کاهو Nasonovia ribisnigri ، از مهمترین آفات کاهو است و Hippodamia variegata گونهای با پراکنش جهانی است که در ایران روی این آفت فعالیت میکند. نمو، تولید مثل و جدول زندگی H. variegata با تغذیه از شته کاهو در 3 دمای ثابت (20، 25 و 1±30 درجه سلسیوس) بررسی شد. یکصد تخم کفشدوزک همسن انتخاب و درون ظروف پتری نگهداری شدند. به محض تفریخ تخمها، لاروها به ظروف آزمایش منتقل و مرگ و میر مراحل نابالغ و طول دوره رشدی آنها ثبت گردید. بعداز ظهور بالغین، نر و مادههای همسن جفت و به ظروف جدید انتقال داده شدند و بقاء و زادآوری روزانه تا زمان مرگ ثبت شد. نتایج نشان داد که افزایش دما سبب کاهش طول دوره رشدی پیش از بلوغ کفشدوزک از 38/22 روز (20 درجه) به 62/12 روز (30 درجه) گردید. طول دوره تخمریزی بهترتیب در 3 دمای ذکر شده 81/61، 06/50 و 41/35 روز بود و مادهها به طور میانگین 2/1102، 61/1253 و 86/587 تخم گذاشتند. کمترین درصد مرگ و میر (14%) در دمای 25 درجه ثبت گردید. بیشترین نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، بیشترین نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) و بیشترین نرخ خالص تولید مثل (R0) بهترتیب 2143/0 ، 239/1 (روز-1) و 03/819 (نتاج) در دمای 25 درجه بهدست آمد که این مقادیر اختلاف معنیداری با دمای 30 درجه سلسیوس نداشتند. کوتاهترین طول دوره یک نسل جمعیت (T) نیز 44/25 (روز) در دمای 30 درجه مشاهده شد. بهنظر میرسد که در دامنه دمایی 25 تا 1±30 درجه ، این کفشدوزک کارایی بیشتری برای کنترل بیولوژیک شته کاهو خواهد داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شته کاهو؛ کفشدوزک؛ کنترل بیولوژیک؛ جدول زندگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 210 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 192 |
||