مطالعه تطبیقی محلات قدیمی و جدید شهری بر مبنای رویکرد انسانی (نمونه موردی: دو محله امامزاده یحیی و مرزداران، شهر تهران) | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| دوره 30، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 43-56 اصل مقاله (825.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2026.405388.673133 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا قدرت سامانی1؛ حامد عباسی* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| روند فزاینده شهرنشینی در تهران طی دهههای اخیر، دوگانگی چشمگیری میان محلات تاریخی و جدید ایجاد کرده است؛ دوگانگیای که تحقق شاخصهای انسانگرایانه و دستیابی به کیفیت زندگی شهری را با چالشهای چندبعدی مواجه ساخته است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی میزان تحقق این شاخصهای انسانگرایانه در دو محله امامزاده یحیی بهعنوان بافت تاریخی و مرزداران بهعنوان بافت جدید است. پژوهش با رویکرد ترکیبی (کمّی–کیفی) و با بهرهگیری از روشهای آماری پیشرفته انجام شد؛ دادههای کمّی از طریق پرسشنامه استاندارد و تحلیلهای آماری تی مستقل (t-test)، تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) و مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) و دادههای کیفی از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته و تحلیل مضمون گردآوری و بررسی شدند. نتایج نشان داد محله امامزاده یحیی در شاخصهای اجتماعی–فرهنگی و هویتی–تاریخی تفاوت معناداری در جهت مثبت دارد، درحالیکه تفاوت معنادار مثبت محله مرزداران در ابعاد کالبدی–فضایی، اقتصادی–عملکردی و فناورانه–نوآورانه است. در مجموع، هیچیک از دو محله بهتنهایی قادر به تحقق همهجانبه اصول انسانگرایی در شهرسازی نیستند. بر این اساس، اتخاذ رویکردی تلفیقی و میانرشتهای که ظرفیتهای اجتماعی، فرهنگی و هویتی بافتهای تاریخی را با توانمندیهای کالبدی، اقتصادی و فناورانه محلات جدید ترکیب کند، میتواند زمینهساز ارتقای پایدار کیفیت زندگی شهری در تهران و سایر کلانشهرهای ایران باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بافت؛ رویکرد انسانی؛ شهر تهران؛ محلات قدیمی؛ محلات جدید | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 449 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 322 |
||