خیر الهی و رنج انسانی: بررسی تطبیقی رویکردهای فلسفی آیتالله مصباح یزدی و پلانتینگا به مسئلة شرّ | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| مقاله 2، دوره 23، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-15 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2026.398533.1006134 | ||
| نویسندگان | ||
| شهاب الدین وحیدی مهرجردی1؛ محبوبه آریاییفر* 2 | ||
| 1گروه فلسفه و کلام، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران | ||
| 2گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکردی تحلیلیـ تطبیقی به بررسی و مقایسه دیدگاههای علامه مصباح و پلانتینگا دربارة مسئلة شرّ، با تمرکز بر بُعد منطقی آن، میپردازد. مسئلة اصلی پژوهش حاضر تبیین امکان همافزایی و تکمیل دیدگاه پلانتینگا در خصوص «آزادی اراده» با برداشت مصباح از «حکمت الهی» و مفهوم «شرّ» است. پلانتینگا با تأکید بر آزادی اراده شرّ را معلول انتخابهای آزادانة انسان میداند و بر مسئولیت اخلاقی وی در قبال آن تأکید میکند. در مقابل، علامه مصباح شرّ را جزء لاینفک نظام هستی و زمینهساز تحقق خیر و کمال انسان تلقی میکند. این پژوهش نشان میدهد، بهرغم تفاوتهای ظاهری، دیدگاههای این دو متفکر در نقاط کلیدی همپوشانی دارند و مکمل یکدیگرند؛ هر دو فیلسوف بر نقش محوری انسان در مواجهه با شرّ تأکید میورزند، همچنین هر دو در پی تبیین سازگاری وجود شرّ با صفات خداوند هستند. در نهایت، این مقاله تبیین میکند که درک جامع مسئلة شرّ مستلزم توجه همزمان به جنبههای فردی و اخلاقی شرّ (مطابق نظر پلانتینگا) و نقش آن در نظام هستی و فرایند کمال انسان (مطابق دیدگاه مصباح) است. این رویکردِ تلفیقی به حل تعارضهای ظاهری کمک میکند و به درک عمیقتر معنای زندگی، رنج، و مسئولیتهای اخلاقی انسان یاری میرساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پلانتینگا؛ دفاعیة مبتنی بر اختیار؛ شرور؛ علامه مصباح یزدی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 384 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 221 |
||