پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,172,852 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,382,499 |
ارزیابی برنامههای توسعه اول تا هفتم جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تغییر اقلیم: کاربرد چرخ ظرفیت سازگاری نهادی | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقاله 4، دوره 2، شماره 4، دی 1404، صفحه 398-415 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2025.403268.1057 | ||
| نویسندگان | ||
| آیدا حیدری1؛ مهدی قربانی* 1؛ شهرام خلیقی سیگارودی1؛ آرش ملکیان1؛ مجید رحیمی2 | ||
| 1گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 2موسسه کسبوکار اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف ارزیابی سازگاری نهادی برنامههای توسعه اول تا هفتم جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با چالشهای تغییر اقلیم، از مدل «چرخ ظرفیت سازگاری» استفاده کرده است. تحلیل اسناد نشان میدهد حکمرانی اقلیم در ایران یک روند تاریخی متناقض را طی کرده است. برنامههای توسعه اولیه (اول و دوم) با ضعفهای ساختاری عمیق، بهویژه در ابعاد ظرفیت یادگیری و ظرفیت واکنش خودسازگارانه مواجه بودند و امتیازات کلی منفی (بهترتیب 81/0- و 73/0-) داشتند. این ناکارآمدی ساختاری تا برنامههای توسعه پنجم و ششم ادامه یافت. با این حال برنامه توسعه هفتم (با امتیاز کلی 06/0) یک نقطه عطف مثبت را نشان میدهد. این جهش ناشی از بهبود چشمگیر در ظرفیت یادگیری (30/0) و ظرفیت واکنش خودسازگارانه (38/0) و حاکی از شکلگیری سازوکارهای نوین نهادی و آمادگی بیشتر برای تدبیر و ابتکار عمل است. در مقابل، بُعد منابع با امتیاز 46/0-، بهطور مستمر تضعیف شده و بهعنوان بزرگترین مانع در مسیر اجرای مؤثر سیاستها باقی مانده است، همچنین بُعد حکمرانی منصفانه نیازمند تقویت بیشتر در زمینه شفافیت و مشارکت عمومی است. نتایج بر ضرورت رفع این ناهمگونی ساختاری از طریق تخصیص پایدار منابع، تقویت شفافیت و مشارکت و نهادینهسازی یادگیری مستمر تأکید دارد تا حکمرانی اقلیم ایران به نظامی یکپارچه و انعطافپذیر تبدیل شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه توسعه هفتم؛ حکمرانی تغییر اقلیم؛ ظرفیت واکنش خودسازگارانه؛ ظرفیت یادگیری؛ منابع | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of the First to Seventh Development Plans of the Islamic Republic of Iran in Addressing Climate Change: Application of the Institutional Adaptive Capacity Wheel | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ayda heydari1؛ Mehdi Ghorbani1؛ Shahram Khalighi Sigaroodi1؛ Arash Malekian1؛ Majid Rahimi2 | ||
| 1Department of Arid and Mountainous Regions Reclamation, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. | ||
| 2Social Business Institute, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to assess the institutional adaptability of the Islamic Republic of Iran's First through Seventh Development Plans in confronting climate change challenges, utilizing the “Adaptive Capacity Wheel” model. Document analysis reveals that climate governance in Iran has followed a contradictory historical trend. Early development plans (First and Second) suffered from profound structural weaknesses, particularly in the dimensions of Learning Capacity and Self-Adaptive Response Capacity, yielding overall negative scores (−0.81 and −0.73, respectively). This structural inefficiency persisted through the Fifth and Sixth Development Plans. However, the Seventh Development Plan (with an overall score of 0.06) marks a positive turning point. This leap stems from significant improvements in Learning Capacity (0.30) and Self-Adaptive Response Capacity (0.38), indicating the formation of new institutional mechanisms and greater readiness for prudent decision-making and initiative. Conversely, the Resources dimension, with a score of −0.46, has been consistently weakened, remaining the greatest obstacle to the effective implementation of policies. Furthermore, the Fair Governance dimension requires further strengthening in terms of transparency and public participation. The results emphasize the necessity of addressing this structural inconsistency through the sustainable allocation of resources, enhanced transparency and participation, and the institutionalization of continuous learning to transform Iran's climate governance into an integrated and flexible system. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Adaptive Response Capacity, Climate Change Governance, Learning Capacity, Resources, Seventh Development Plan | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 141 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 121 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب