پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,172,852 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,382,500 |
واکاوی عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی پایدار منابع آب زیرزمینی در استان زنجان | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 4، دی 1404، صفحه 438-455 اصل مقاله (754.32 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2025.407388.1074 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا عزیزی* ؛ روح اله رضائی | ||
| گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در سراسر جهان کاهش فزاینده ذخایر آبهای زیرزمینی نشان میدهد چالش اصلی دیگر ماهیت فیزیکی کمبود آب نیست، بلکه ضعف و ناکارآمدی چارچوبهای حکمرانی در مدیریت پایدار این منابع حیاتی است. بر این اساس هدف این پژوهش آمیخته (کیفی - کمّی)، شناسایی و اولویتبندی عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی پایدار منابع آب زیرزمینی در استان زنجان بود که با استفاده از تکنیک دلفی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل 21 نفر از متخصصان و مدیران ارشد اجرایی در سازمانهای مرتبط و اعضای هیأت علمی دانشگاهی آشنا به مدیریت و حکمرانی آب بودند که با توجه به سطح تحصیلات و سابقه کاری در حوزه منابع آب، بهصورت هدفمند و با روش گلولهبرفی انتخاب شدند. بهمنظور تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS، از میانگین، انحراف معیار و ضریب کندال بهره گرفته شد. پس از انجام دو دور دلفی و تأیید پایداری اجماع (بر اساس معیار اشمیت و ثبات ضریب کندال)، 22 عامل و پیشران کلیدی شناسایی شدند که همزمان از دو منظر «اهمیت» و «همگرایی نظرات» معیارهای لازم را داشتند. در نهایت پیشرانهای منتخب در قالب یک مدل لایهای اولویتبندی شدند؛ لایه حیاتی بهعنوان هسته مرکزی مدل، بر سه عامل کلیدی اصلاح نظام قیمتگذاری، ارتقای بازدارندگی قوانین و استقرار فناوریهای پایش، تمرکز دارد. در سطوح بعدی، لایه ضروری مشتمل بر ۱۴ عامل (نظیر سازگاری با تغییر اقلیم، هماهنگی بیننهادی و ثبات در سیاستگذاری) و لایه پشتیبان شامل پنج عامل (ازجمله شفافسازی حقوق مالکیت، تلفیق نهادهای عرفی و رسمی و تمرکززدایی محلی) شناسایی شدند که درمجموع چارچوب راهبردی حکمرانی پایدار منابع آب زیرزمینی در استان زنجان را تشکیل میدهند. یافتههای این پژوهش با ارائه یک ساختار اولویتبندیشده، بستری عینی برای تحقق حکمرانی شواهدمحور فراهم آورده است که میتواند بهمثابه الگویی مرجع برای اصلاح فرایندهای تصمیمگیری در مناطق با تنش هیدرولوژیکی مشابه استفاده شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان زنجان؛ پیشرانهای کلیدی؛ تکنیک دلفی؛ منابع آب زیرزمینی؛ مدل حکمرانی پایدار آب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating Factors Affecting the Sustainable Governance of Groundwater Resources in Zanjan Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| zahra azizi؛ Rohollah Rezaei | ||
| Department of Extension, Communication and Rural Development, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Worldwide, the increasing depletion of groundwater reserves indicates that the fundamental challenge is no longer merely the physical scarcity of water, but rather the weakness and inefficiency of governance frameworks in managing these vital resources sustainably. Accordingly, this mixed-methods (qualitative-quantitative) research aimed to identify and prioritize the factors affecting sustainable groundwater governance in Zanjan Province, conducted using the Delphi technique. The statistical population consisted of 21 experts, senior executives from relevant organizations, and university faculty members specializing in water management and governance, purposively selected via the snowball sampling method based on their academic qualifications and professional experience. Data analysis was performed using SPSS software, employing mean, standard deviation, and Kendall's coefficient of concordance. Following two Delphi rounds and the confirmation of consensus stability (based on the Schmidt stability criterion and the consistency of Kendall’s W), 22 key drivers were identified that simultaneously met the criteria for importance and convergence of opinions. Ultimately, the selected drivers were prioritized within a layered model; the critical layer, as the core of the model, focuses on three strategic factors: reforming the water pricing system, enhancing the deterrent power of laws, and deploying monitoring technologies. In the subsequent levels, the necessary layer comprised 14 factors (such as climate change adaptation, inter-institutional coordination, and policy stability), and the supporting layer included five factors (including clarifying water property rights, integrating customary and formal institutions, and local decentralization), which collectively constitute the strategic framework for sustainable groundwater governance in Zanjan Province. By providing a prioritized structure, the findings of this study offer an objective platform for the realization of evidence-based governance, serving as a reference model for reforming decision-making processes in regions facing similar hydrological stress. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Delphi Technique, Groundwater Resources, Key Drivers, Sustainable Water Governance Model, Zanjan Province | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 93 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 70 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب