عوامل کلیدی در بهبود امنیت آبی در واحدهای بهرهبرداری کشاورزی استان همدان | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 56، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 251-270 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.404297.669393 | ||
| نویسندگان | ||
| مهسا معتقد* 1؛ شهلا چوبچیان* 2 | ||
| 1گروه برنامهریزی و توسعه کشاورزی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| باتوجه به تأثیر تغییراتاقلیمی بر دسترسی و فراوانی منابع آبی، دستیابی و حفظ امنیتآبی در بخش کشاورزی امری حیاتی است. از اینرو، ارتقای امنیتآبی یکی از ضرورتهای کلیدی و عملی برای پایداری این بخش به شمار میرود. تحقیق حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی در بهبود امنیتآبی در واحدهای بهرهبرداری کشاورزی استان همدان طی سالهای 1402-1401 انجام شد. جامعهآماری تحقیق 100 نفر از کارشناسان شرکت سهامی آب منطقهای استان همدان، سازمانهای جهاد کشاورزی و تعاون روستایی استان همدان بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی-مورگان 80 نفر محاسبه و نمونهگیری به روش تصادفی ساده انجام شد. ابزار تحقیق، پرسشنامه بود که روایی آن را گروهی از متخصصان کشاورزی و اعضای هیئت علمی تأیید و پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد. تجزیه و تحلیل دادهها با نرمافزارهای Smart-PLS3 و SPSS25 انجام پذیرفت. براساس نتایج، کلیدیترین عامل در تبیین بهبود امنیتآبی، «نشانگر مدیریتی-نهادی» با ضریب مسیر96/0 بود. این نشانگر نسبت به نشانگر «اقتصادی» با ضریب مسیر 873/0 و نشانگر «فنی-زیرساختی» با ضریب مسیر 865/0 از اولویت و تأثیر بیشتری برخوردار بود. در مجموع، بهبود امنیتآبی در واحدهای بهرهبرداری کشاورزی استان همدان بیش از هر چیز متأثر از مؤلفههای مدیریتی–نهادی ارزیابی شد و تقویت این مؤلفهها در مقایسه با ابعاد اقتصادی و فنی–زیرساختی، نقشی تعیینکنندهتر در دستیابی به پایداری بخش کشاورزی ایفا میکند. بنابراین، محوریت قراردادن امنیتآبی و نشانگرهای آن، ضرورتی اجتنابناپذیر در مسیر توسعه پایدار کشاورزی و در نهایت پایداری اکوسیستمهای زراعی استان همدان شناخته میشود. براین اساس، پیشنهاد میشود سیاستهای بهبود امنیتآبی در بخش کشاورزی استان همدان بر تقویت حکمرانی آب، ارتقای مشارکت بهرهبرداران کشاورزی در تصمیمگیریهای آبی، توانمندسازی نهادی و آموزشی کشاورزان و بهبود سازوکارهای هماهنگی میان نهادهای متولی آب و کشاورزی متمرکز شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دگرگونی اقلیمی؛ پایداری سامانههای کشاورزی؛ مدیریت یکپارچه منابع آبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 203 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 203 |
||