تعامل ارکان جرم؛ رویکردها و مبانی | ||
| مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی | ||
| دوره 55، شماره 1، بهار 1404، صفحه 72-49 اصل مقاله (377.63 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqclcs.2026.400707.2025 | ||
| نویسنده | ||
| فرشاد چنگایی* | ||
| استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تعامل ارکان جرم به تأثیر و تأثر متقابل رکن مادی و معنوی و نقش هر یک در ایجاد دیگری اشاره دارد. پذیرش یا نفی چنین تعاملی ریشه در مبانی فلسفی و معرفتشناختی دارد؛ چراکه بدون توجه به این مبانی و صرفاً با اتکا به مباحث حقوقی، تعیین تکلیف تعامل رکن مادی و معنوی کاری دشوار و لاینحل است. قائل شدن به وابستگی متقابل امور مادی با وضعیتهای ذهنی-روانی، رویکردی را اقتضا میکند که بر تأثیر و تأثر متقابل این ارکان تأکید دارد. در چنین رویکردی، جرم ماهیتاً در تعامل رکن مادی و معنوی تحقق مییابد و نه از ترکیب آن دو. جرم با چنین ماهیتی، تجزیهناپذیر است و تنها بهصورت انفرادی قابل تحقق خواهد بود. این دیدگاه، ضمن تغییر کیفیت ارکان جرم، تأثیراتی اساسی بر حوزههای مختلف حقوق کیفری دارد؛ از جمله شرط تقارن، انتساب مادی و معنوی، سبب اقوا از مباشر، شرکت در جرم و سایر مفاهیم و نهادهای مرتبط. در مقابل، نفی وابستگی امور مادی به وضعیت ذهنی-روانی و برعکس، به رویکردی میانجامد که استقلال رکن مادی و معنوی را میطلبد؛ بهگونهای که ارکان جرم جدا و بیارتباط با هم محقق میشوند. در این رویکرد، جرم مجموعهای ترکیبیافته از ارکان مادی و معنوی است که قابلیت تجزیه دارد و امکان تحقق اشتراکی آن نیز میسر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعامل رکن مادی و معنوی؛ وابستگی یا استقلال ارکان جرم؛ ماهیت جرم؛ نظریه حقوق کیفری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 624 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 380 |
||