مروری بر روشهای مدیریت تغذیهگرایی: راهکارهای مهار شکوفایی جلبکی و گیاهان مهاجم | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 56، شماره 12، اسفند 1404، صفحه 3475-3488 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.405101.670040 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا خلیلی1؛ علی مریدی* 2؛ کوروش کاووسی3 | ||
| 1گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران، آب و محیطزیست، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران | ||
| 2نویسنده مسئول،دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران، آب و محیطزیست، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران. | ||
| 3دکترای بیوسیستماتیک گیاهی، همکار پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پدیده تغذیهگرایی که در نتیجه ورود بیشازحد ترکیبات فسفر و نیتروژن به منابع آب سطحی رخ میدهد، یکی از چالشهای مهم زیستمحیطی در مقیاس جهانی به شمار میآید. این پدیده با ایجاد شکوفاییهای گسترده جلبکی و رشد گیاهان مهاجم، تعادل بومسازگانهای آبی را برهم زده و به کاهش کیفیت آب و تهدید تنوع زیستی منجر میشود. در این مقاله، ابتدا فرآیند تغذیهگرایی و تفاوت آن با تغذیهگرایی طبیعی مورد بررسی قرار گرفته و سپس مهمترین راهبردهای مدیریتی آن در سه سطح کنترل در مبدأ، کنترل در مسیر و تصفیه نهایی تبیین شده است. علاوه بر این، دستکاری زیستی بهعنوان روشی مکمل در بهبود کیفیت آب از طریق تنظیم ساختار زنجیره غذایی معرفی شده و اشکال کلاسیک آن مانند حذف ماهیان پلانکتونخوار و ذخیرهسازی ماهیان شکارگر، بههمراه رویکردهای نوین نظیر استفاده از ماهیان فیتوپلانکتونخوار، صدفها و گیاهان غوطهور مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، فناوریهای نوین همچون کاربرد نانومواد جاذب فسفر و نورگیرهای فعال نوری بهعنوان راهکارهای نوظهور جهت مهار مستقیم شکوفایی جلبکی تحلیل شدهاند. نوآوری این مطالعه در ارائه یک چارچوب یکپارچه و تطبیقی نهفته است که با تلفیق رویکردهای اکولوژیکی، زیستی و فناورانه و توجه به تفاوتهای اقلیمی و بومسازگانی دریاچهها، امکان طراحی راهبردهای پایدار و مکانمحور برای مدیریت تغذیهگرایی را فراهم میسازد. نتایج نشان میدهد که ترکیب روشهای زیستی و فناورانه، متناسب با ویژگیهای اکولوژیکی هر دریاچه، میتواند در مدیریت مؤثر و پایدار تغذیهگرایی و جلوگیری از گسترش گیاهان مهاجم نقش کلیدی ایفا کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغذیه گرایی؛ نیتروژن و فسفر؛ شکوفایی جلبکی؛ گیاهان مهاجم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 227 |
||