نظارت و بازرسی از زندانها و مؤسسههای کیفری ایران در پرتو توسعۀ جهانی حقوق بشر | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 01 اسفند 1405 اصل مقاله (817.8 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2025.380184.3576 | ||
| نویسنده | ||
| سامان شفیعی* | ||
| استادیار حقوق بین الملل، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| چکیده | ||
| بازرسی و نظارت بر شرایط بازداشت و حبس، بخش اساسی سیستم حمایت از افراد محروم از آزادی را تشکیل میدهد. با گسترش و تثبیت موازین حقوق بشری، سازوکارهای نظارت ملی به اشکال مختلف پدیدار و با پذیرش پروتکل اختیاری کنوانسیون پیشگیری از شکنجه، ایدۀ کنترل بینالمللی و نظارت بر اماکن بازداشت توسط نهادهای بینالمللی به واقعیت تبدیل شد. در این مقاله تلاش شده است نظارت بر زندانها در چارچوب بازرسیهای داخلی بررسی و با مطالعۀ تطبیقی، کارامدی سازوکارهای مستقل و مکانیسمهای پیشگیرانۀ ملی در کشورهای مختلف تحلیل شود و با بررسی سازوکارهای بینالمللی، بسترهایی که برای نظارت بر زندانها و مؤسسههای کیفری ایران متصور است، تشریح شود. تحلیل ساختار قضایی، قوانین و مقررات و رویه جاری حکایت از آن دارد نظارت بر زندانها در نظام کیفری ایران در چارچوب دو سازوکار درونسازمانی و نظارت قضایی و صرفاً توسط نهادهای حاکمیتی صورت میگیرد. تصویب لایحۀ تأسیس نهاد ملی حقوق بشر توسط مجلس شورای اسلامی گامی مهم برای تحقق نظارت مستقل ملی بر موضوعات حقوق بشری خواهد بود. در سایۀ انتقاداتی که از سوی دولت ایران به سازوکارهای بینالمللی وارد میشود، تنها بستر فراملی که قابلیت بازرسی از زندانها و مؤسسههای کیفری ایران را دارد، سازوکارهای ویژۀ شورای حقوق بشر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازرسی و نظارت بر شرایط بازداشت و حبس؛ سازوکارهای پیشگیرانۀ ملی؛ شورای حقوق بشر؛ نهاد ملی حقوق بشر و شهروندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 400 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 249 |
||