| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,158 |
| تعداد مقالات | 76,957 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,168,725 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 117,063,305 |
خوانش صراطی از اندیشه سیاسی دکتر علی شریعتی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 بهمن 1404 اصل مقاله (884.94 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.396032.1798 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم برزگر1؛ سجاد خدائی* 2 | ||
| 1استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشآموخته ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| علی شریعتی یکی از متفکران تأثیرگذار در تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام است. او با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی زمانهاش تلاش کرد تا مفاهیم اسلامی را بهگونهای بازتعریف کند که پاسخگوی نیازهای جامعه باشد. صراط، یکی از استعارههای محوری در منظومهی اندیشهای متفکران مسلمان است و همچنین این استعاره، کاربرد محوری در اندیشهی شریعتی دارد؛ این پژوهش نیز در پی پاسخ به این سوال محوری خواهد بود که "صراط چه نقشی در زبان و اندیشه سیاسی علی شریعتی داشته است؟" این نوشتار میکوشد که با استفاده از استعاره صراط در حوزه مبدأ و اندیشه سیاسی در حوزه مقصد، صورتبندی جدیدی از اندیشه این متفکر ارائه دهد. با بررسی آرای شریعتی به این نتیجه رسیدیم که وی مفاهیم مختلفی – مانند مذهب، نهضت و نظام، روشنفکر، تشیع علوی و تشیع صفوی و ...- را صراطی تعریف کرده است. با استفاده از این مفاهیم، الگوی جامع تحلیل و ارکان دهگانهای با بهرهگیری از استعاره صراط از اندیشهسیاسی شریعتی استخراج شده است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شده است، این روش کمک میکند که بعد از بررسی عمیق متن و یافتن شباهتهای بین محتواها و انتخاب و ارزشگذاری بین واژگان، به تحلیل سیستماتیکی از اندیشهی این متفکر در حوزهی صراط برسیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعاره؛ اندیشه سیاسی اسلام؛ راه؛ صراط؛ علی شریعتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Serati interpretation of the political thought of Dr. Ali Shariati | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ebrahim Barzegar1؛ Sajad Khodaei2 | ||
| 1* Professor, Department of Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. | ||
| 2Master's degree in Political Thought in Islam, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Ali Shariati is one of the influential thinkers in the contemporary history of Iran and the Islamic world. Considering the social and political circumstances of his time, he sought to redefine Islamic concepts in a way that addressed the needs of society. Serat (the path), a central metaphor in the intellectual framework of Muslim thinkers, also holds a pivotal role in Shariati’s thought. This research seeks to answer the core question: "What role does Serat play in the political language and thought of Ali Shariati?" This study endeavors to present a new formulation of his thought by employing the metaphor of Serat as the source domain and political thought as the target domain. Through an analysis of Shariati’s ideas, we conclude that he conceptualized various concepts—such as religion, movement and institution, intellectuals, Alavid Shiism and Safavid Shiism, and others—as manifestations of Serat. By utilizing these concepts, a comprehensive analytical framework and ten foundational pillars rooted in the Serat metaphor have been extracted from Shariati’s political thought. This research adopts a qualitative content analysis methodology, enabling a deep examination of texts, identification of thematic parallels, and systematic evaluation of key terms to arrive at a structured analysis of his ideas within the domain of Serat. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| metaphor, Islamic political thought, path, Serat, Ali Shariati | ||
| مراجع | ||
|
برزگر، ابراهیم (1390). استعاره صراط در اندیشه سیاسی سید قطب، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق.
برزگر، ابراهیم (1391 الف). اندیشه سیاسی امام خمینی(ره): سیاست بهمثابه صراط، تهران: انتشارات سمت.
برزگر، ابراهیم (1391 ب). "استعاره صراط در اندیشهسیاسی ابنتیمه"، فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، شماره 3، صص 29-44.
برزگر، ابراهیم (1402). صراط: سیاستفهمی و سیاستسازی در اندیشهی آیتالله خامنهای، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
جلیلی، سعید (1401). بنیان اندیشه سیاسی اسلام در قرآن، تهران: شرکت چاپ و نشر بینالملل.
حسامالعلماء، آقاولی (1374). در رالادب در فن معانی بیان و بدیع، تهران: بعثت.
خامنهای، سیدعلی (1401). تفسیر سورهی جمعه، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
زیباکلام، صادق (1394). از دموکراسی تا مردمسالاری دینی، تهران: روزنه.
شاکری، رضا (1382). اندیشه سیاسی شریعتی و نقد شریعتیسم، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
شریعتی، علی (1350). انتظار مذهب اعتراض، تهران: حسینیه ارشاد.
شریعتی، علی (1352). مسئولیت شیعه بودن، بیجا: بینا.
شریعتی، علی (1356). چه باید کرد؟، تهران: حسینیه ارشاد.
شریعتی، علی (1398). امت و امامت، مشهد: سپیدهباوران.
شریعتی، علی (1399). درباره روحانیت، مشهد: سپیدهباوران.
شریعتی، علی (1400 الف). تشیع علوی و تشیع صفوی، مشهد: سپیدهباوران.
شریعتی، علی (1400 ب). مذهب علیه مذهب، مشهد: سپیدهباوران.
شریعتی، علی (1400ج). نیایش، مشهد: سپیدهباوران.
شریعتی، علی (1401). بازگشت، مشهد: سپیدهباوران.
عبدالکریمی، بیژن (1370). نگاهی دوباره به مبانی فلسفه سیاسی شریعتی، تهران: (بیجا).
منوچهری، عباس ( 1383). شریعتی هرمنوتیک رهایی و عرفان، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
منوچهری، عباس ( 1397). علی شریعتی«ملاقاتی اینبار متفاوت»، تهران: نگارستان اندیشه.
منوچهری، عباس (1402). رهیافت و روش در علوم سیاسی، تهران: سمت.
میری، سیدجواد (1398). بازخوانی انتقادی روایت شریعتی از هویت، ملیت، تشیع و زبان فارسی، تهران: نقد فرهنگ. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 142 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 72 |
||