پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,156 |
| تعداد مقالات | 76,922 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,032,353 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,985,003 |
بازخوانی شاخصهای شهر سبز؛ مروری نظاممند | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 17، شماره 2، مهر 1404، صفحه 267-278 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2026.410689.670549 | ||
| نویسنده | ||
| علی حمیدی زاده* | ||
| گروه مدیریت دولتی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف بازخوانی نظاممند ادبیات و ارائة یک طبقهبندی نوین از شاخصهای کلیدی ارزیابی شهر سبز صورت پذیرفته است. با توجه به انبوه و پراکندگی شاخصهای موجود، دستیابی به یک چارچوب طبقهبندی منسجم برای فهم جامعتر و عملیاتیسازی این مفهوم از اهمیت بسزایی برخوردار است. روش: این مطالعه با رویکرد مرور نظاممند و بر اساس پروتکل پریزمای 2020 انجام شده است. جستوجو در پایگاههای اطلاعاتی داخلی و بینالمللی منجر به شناسایی ۳۵ سند مرتبط شد. دادهها با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل و شاخصهای استخراجشده طی فرایندی پالایشی در سه مرحله ادغام و دستهبندی شدند. یافتهها: تحلیل یافتهها منجر به شناسایی نهایی ۲۳ شاخص کلیدی شد که در یک چارچوب مفهومی چهاربُعدی سازماندهی شدند: بُعد محیط زیستیـ اکولوژیکی (۷ شاخص؛ مانند کیفیت هوا، مدیریت پسماند، سرانة فضای سبز)؛ بُعد اجتماعیـ فرهنگی (۷ شاخص؛ مانند عدالت در دسترسی به پارکها و خدمات شهری، مشارکت شهروندی، حفظ میراث فرهنگی)؛ بُعد کالبدیـ زیرساختی (۵ شاخص؛ مانند حملونقل عمومی، انرژیهای تجدیدپذیر، فرم پیادهمحور)؛ بُعد اقتصادی و حکمرانی (۴ شاخص؛ مانند اشتغال سبز، برنامهریزی راهبردی، جذب سرمایه). نتیجه: یافتهها مؤید آن است که مفهوم «شهر سبز» ماهیتی چندبُعدی یکپارچه و متوازن دارد که تحقق آن مستلزم توجه همزمان به چهار رکن محیط زیستی، اجتماعی، کالبدی، و حکمرانی است. چارچوب پیشنهادی میتواند به عنوان ابزاری راهبردی برای برنامهریزان، مدیران شهری، و پژوهشگران در جهت تدوین سیاستها، ارزیابی عملکرد، و انجام دادن مطالعات مقایسهای مورد استفاده قرار گیرد. این مطالعه بر ضرورت عبور از نگاه تکبعدی و اتخاذ رهیافتی کلنگر در مسیر توسعة پایدار شهری تأکید میورزد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایداری شهری؛ تحلیل محتوای کیفی؛ حکمرانی پایدار؛ شاخصهای ارزیابی؛ شهر سبز؛ مرور نظاممند | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Revisiting Green City Indicators: A Systematic Review | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Hamidizadeh | ||
| Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Farabi College, University of Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose: This study aimed to systematically review the literature and propose a novel classification of key indicators for evaluating green cities. Given the abundance and dispersion of existing indicators, developing a coherent classification framework is crucial for a more comprehensive understanding and operationalization of the concept. Method: The research was conducted using a systematic review approach based on the PRISMA 2020 protocol Searches in domestic and international databases led to the identification of 35 relevant documents. Data were analyzed through qualitative content analysis and the extracted indicators were refined, merged, and categorized in a three-stage process. Results: The analysis resulted in the identification of 23 key indicators, organized into a four-dimensional conceptual framework. Environmental-Ecological Dimension (7 indicators; e.g., air quality, waste management, and per capita green space). Socio-Cultural Dimension (7 indicators; e.g., equitable access to parks and urban services, citizen participation, and preservation of cultural heritage). Physical-Infrastructural Dimension (5 indicators; e.g., public transportation, renewable energy, and pedestrian-oriented urban form). Economic and Governance Dimension (4 indicators; e.g., green employment, strategic planning, and capital attraction). Conclusion: The findings confirm that the concept of a "green city" is multidimensional, integrated, and balanced, requiring simultaneous attention to four pillars: environmental, social, physical, and governance. The proposed framework can serve as a strategic tool for planners, urban managers, and researchers in formulating policies, evaluating performance, and conducting comparative studies. This research emphasizes the necessity of moving beyond a one-dimensional perspective and adopting a holistic approach in the pursuit of sustainable urban development. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Green City, Urban Sustainability, Evaluation Indicators, Systematic Review, Qualitative Content Analysis, Sustainable Governance | ||
| مراجع | ||
|
انصاری، ا.؛ رجائیان، م.؛ فهیمی، ر. و جمشیدی، ر. (۱۴۰۰). ارزیابی وضعیت محیط زیستی شهر مهاجران با شاخصهای شهر سبز. پژوهشهای محیط زیست، ۱۲(24)، ۱۱۷ ـ ۱۳۰. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20089597.1400.12.24.10.2
حسینی، س. م.؛ رهنما، م. ر.؛ اجزاء شکوهی، م. و خوارزمی، ا. (1399). تحلیل عوامل مؤثر بر الگوی شهر سبز با رویکرد آیندهپژوهی در کلانشهر مشهد. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22(6)، 323 ـ 335.
شعبانی، م.؛ علوی، س. ع.؛ مشکیبی، ا. و سلمانماهینی، ع. (۱۳۹۸). ارزیابی و سنجش فضایی محیط زیست شهری با رویکرد شهر سبز (مطالعة موردی: کلانشهر تهران). پژوهشهای جغرافیای انسانی، ۵۱(1)، ۱۱۱ ـ ۱۱۷. https://doi.org/10.22059/jhgr.2019.229132.1007417
نوری، ا.؛ پورشیخان ، ع.؛ اصغری، ح. و شهماری، ر. (۱۳۹۹). ارزیابی موانع و چالشهای شکلگیری شاخصهای شهر سبز در نواحی منطقة ۱۳ کلانشهر تهران. جغرافیا (برنامهریزی منطقهای)، 11(1)، 45 ـ 61.
Ansari, A., Rajaeian, M., Fahimi, R., & Jamshidi, R. (1400). Assessment of the environmental status of the city of Mohajeran with green city indicators. Environmental Research, 12(24), 117–130. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20089597.1400.12.24.10.2. (in Persian)
Berrini, M. & Bono, L. (2007). The Urban Ecosystem Europe Report 2007. An integrated assessment of the sustainability of 32 European cities. Ambiente Italia-Research Institute.
Economist Intelligence Unit (2012). The Green City Index. A summary of the Green City Index research series. Munich: Siemens AG.
European Bank for Reconstruction and Development (EBRD). (2019). Green City Action Plan methodology. Available in: https://www.ebrdgreencities.com/assets/Uploads/PDF/20191122-Green-City-Action-Plan-Methodology-update-October-2019-2.pdf
European Commission (2016). European Green Capital award 2018. Technical assessment synopsis report. Available at: http://ec.europa.eu/environment/europeangreencapital/ (last accessed on August 30, 2016).
European Commission. Directorate-General for Environment. (2024). Green City Accord Clean and Healthy Cities for Europe: GCA Mandatory Indicators Guidebook (Version of August 2024). Available in: https://environment.ec.europa.eu/topics/urban-environment/green-city-accord_en.
European Landscape Contractors Association (ELCA) (2011). Green City Europe – for a better life in European cities. ELCA Research Workshop.
FAO (2015). FAOSTAT: Population. Available at: http://faostat3.fao.org/download/O/OA/E (accessed 4 August 2016).
Kahn, M. E. (2006). Green cities: urban growth and the environment. Washington, DC: Brookings Institution Press.
Hosseini, S. M., Rahnama, M. R., Ereza Shokohi, M., & Khawarizmi, A. (2019). Analysis of factors affecting the green city model with a futures research approach in Mashhad metropolis. Environmental Science and Technology, 22(6). 323-335. (in Persian)
Lewis, E. (2015). Green City Development Tool Kit. Manila: Asian Development Bank.
Niemela, J. (1999). Ecology and urban planning. Biodiversity & Conservation, 8(1), 119–131.
Nouri, A., Pourshikhan, A., Asghari, H., & Shahmari, R. (2012). Evaluation of obstacles and challenges to the formation of green city indicators in the areas of District 13 of Tehran Metropolitan Area. Geography (Regional Planning), 11(1), 45-61. (in Persian)
Nugraha, S. B. & Fauzia, H. (2020). The Green City Index as Indicators for Realizing Sustainable Cities and Communities in Semarang. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 448, No. 1, p. 012035). IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1755-1315/448/1/012035
OECD (2020). Green Infrastructure Financing: Landscape and Opportunities. Paris: OECD Publishing.
OECD. (2023). Green growth indicators [Data set]. Retrieved from https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=GREEN_GROWTH.
Pace, R., Churkina, G., & Rivera, M. (2016). How green is a "Green City"? A review of existing indicators and approaches (IASS Working Paper). Institute for Advanced Sustainability Studies (IASS). https://doi.org/10.2312/IASS.2016.035
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71
Register, R. (2006). Ecocities: Rebuilding cities in balance with nature. New Society Publishers.
Roseland, M. (1997). Dimensions of the eco-city. Cities, 14(4), 197–202.
Shabani, M., Alavi, S. A., Meshkibi, A., & Salman Mahini, A. (2019). Spatial assessment and measurement of urban environment with a green city approach, case study: Tehran metropolis. Human Geography Research, 51(1), 111–117. https://doi.org/10.22059/jhgr.2019.229132.1007417. (in Persian)
Tran, D. H., Le, H. T., & Chau, N. H. (2021). Establishment of the criteria of the green city for developing cities. Ho Chi Minh City Open University Journal of Science – Engineering and Technology, 11(1), 3–14. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.tech.en.11.1.1765.2021.
UN Statistical Commission (2016). Report of the Inter-Agency and Expert Group on Sustainable Development Goal Indicators (E/CN.3/2016/2/Rev.). Annex IV: Final list of proposed Sustainable Development Goal indicators
UNEP (2011). Towards a green economy: Pathways to sustainable development and poverty eradication. A synthesis for policy makers. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب