قیمتگذاری عامل ریسک اعتباری در بازار سرمایۀ ایران با رویکرد مبتنی بر مدل گسک | ||
| تحقیقات مالی | ||
| دوره 28، شماره 2، 1405، صفحه 558-597 اصل مقاله (683.56 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2025.393298.1007729 | ||
| نویسندگان | ||
| مهناز خراسانی1؛ غلامحسین گل ارضی* 2؛ سید کاظم ابراهیمی3؛ سعید فتحی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مالی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 4استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: استفادۀ بیش از حد از بدهی در ساختار سرمایۀ شرکتها باعث میشود تا ریسک اعتباری شرکتها و در نتیجه، احتمال ورشکستگی آنها افزایش یابد. با توجه به اینکه سهامداران، مالک باقیماندۀ شرکت بهحساب میآیند، میتوان گفت که چگونگی تأمین مالی شرکت یا ترکیب ساختار سرمایۀ شرکت، بر بازده مورد انتظار سهامداران و فرایند قیمتگذاری سهام شرکتها مؤثر است. بر همین اساس، این پژوهش با هدف بررسی نقش عامل ریسک اعتباری در مدلهای قیمتگذاری داراییها و ارزیابی قدرت توضیحدهندگی این عامل در تبیین بازده سهام در بازار سرمایه ایران انجام شده است. روش: در این پژوهش، بهمنظور دستیابی به معیاری جامع برای سنجش ریسک اعتباری، از مدل گسک که نسخهای پیشرفته و توسعهیافته از مدل مرتون محسوب میشود، بهره گرفته شده است. در این راستا، ابتدا با استفاده از تکنیکهای الگوریتمهای عددی، احتمال نکول کل بدهی شرکتها بر اساس مدل گسک محاسبه شد. پس از محاسبه احتمال نکول، عامل ریسک اعتباری، بر مبنای تفاوت بازدهی شرکتهای دارای احتمال نکول بالا و پایین تعریف شد. در ادامه، بهمنظور بررسی نقش عامل ریسک اعتباری در تبیین بازده سهام و اوراق بهادار، از روش رگرسیون پوششی استفاده شد. در گام بعدی، عامل ریسک اعتباری به مدلهای عاملی قیمتگذاری داراییها افزوده شد و با اجرای رگرسیونهای سری زمانی روی مجموعه گستردهای از داراییهای آزمون، قدرت توضیحدهندگی مدلهای بسطیافته با عامل ریسک اعتباری، در مقایسه با مدلهای متداول قیمتگذاری داراییها، ارزیابی و آزمون شد. در نهایت، بهمنظور بررسی استحکام و پایداری نتایج و ارزیابی دقیقتر قابلیت پیشبینی بارهای عاملی ریسک اعتباری در تبیین بازده مازاد مقطعی، از آزمون دومرحلهای فاما ـ مکبث بهره گرفته شد. در مرحلۀ نخست این آزمون، با بهرهگیری از رگرسیونهای سری زمانی روی مدلهای عاملی قیمتگذاری داراییها، بارهای عاملی متغیر با زمان برای عامل ریسک اعتباری محاسبه شد. سپس در مرحلۀ دوم، رگرسیون مقطعی برای بازده مازاد نسبت به بارهای عاملی برآوردشده در مرحلۀ نخست اجرا شد و در نهایت، قیمت عامل ریسک اعتباری بهعنوان میانگین ضرایب برآوردشده از رگرسیون مقطعی بهدست آمد. برای تحقق این هدف، از دادههای شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، در بازۀ زمانی ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۲ و مجموعهای متنوع از داراییهای آزمون، شامل پرتفویهای مرتب شده بر اساس ویژگیهای مختلف شرکتها، استفاده شد. یافتهها: نتایج انجام رگرسیون پوششی نشان میدهد که عامل ریسک اعتباری، حاوی اطلاعات منحصربهفرد و معناداری است که توسط سایر عوامل مدلهای عاملی قیمتگذاری داراییها قابل توضیح و تبیین نیست. علاوهبراین، بر اساس نتایج آزمونهای رگرسیون سری زمانی و معیارهای ارزیابی عملکرد مدلها، افزودن عامل ریسک اعتباری به مدلهای چندعاملی قیمتگذاری داراییها، موجب بهبود توان توضیحدهندگی این مدلها در تبیین بازده داراییهای آزمون میشود. همچنین، نتایج آزمون فاما ـ مکبث نشان میدهد که میانگین ضرایب بارهای عاملی ریسک اعتباری مثبت و معنادار است که از صرف ریسک مثبت برای این عامل حکایت میکند. این یافتهها نشان میدهد که سرمایهگذاران در ازای پذیرش ریسک اعتباری بیشتر، بازده مازاد دریافت میکنند و این عامل بهطور مثبت در بازار سرمایه ایران قیمتگذاری میشود. نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان میدهد که افزودن عامل ریسک اعتباری به مدلهای قیمتگذاری داراییها، بهطور معناداری باعث افزایش قدرت این مدلها در تبیین نوسانهای بازده داراییهای مالی و سهام و نیز افزایش دقت پیشبینی آنها میشود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که ریسک اعتباری بهعنوان یک عامل سیستماتیک و اجتنابناپذیر که تابعی از محیط اقتصادی شرکت است، با گرفتن صرف ریسک مثبت در بازده سهام منعکس و باعث افزایش بازده مورد انتظار سهام میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازدهی سهام؛ صرف ریسک اعتباری؛ مدل گسک؛ مدلهای عاملی قیمتگذاری داراییها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 297 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 145 |
||