بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آن‌ها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| مقاله 1، دوره 59، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 5-27 اصل مقاله (1016.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2025.398435.630635 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رضا اجلالی خلف1؛ مجتبی زروانی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه ادیان و عرفان، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2استاد، گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بازخوانی و تبیین تحول مفاهیم بنیادین قبالای لوریایی ـ یعنی «صِیمصوم» (انقباض الهی)، «شِویْرَت هَکِلیم» (شکستن ظروف) و «تیقون» (ترمیم یا بازسازی کیهانی) ـ در دستگاه اخلاقی-عرفانی موسی حییم لوتزاتو (۱۷۰۷-۱۷۴۶) می‌پردازد. بر اساس قبالای لوریایی، آفرینش جهان با انقباض نور الهی و سپس شکستگی ساختارهای اولیه همراه بود که به پراکندگی «جرقه‌های الهی» در سراسر هستی انجامید. وظیفۀ انسان، بازیابی و آزادسازی این جرقه‌ها برای بازگرداندن هماهنگی هستی است. اما جایگاه و نقش انسان در این فرآیند در نظام لوریایی همواره به‌طور کامل روشن نشده‌است. نوآوری فکری لوتزاتو در این است که انسان را از عنصری منفعل در فرایند الهی به «شریک فعال» در ترمیم جهان تبدیل می‌کند. او با بهره‌گیری از مفاهیم لوریایی، و با تکیه بر آثاری چون راه خدا، مسیر درستکاران و ۱۳۸ گشایش حکمت، نظامی عقلانی-اخلاقی ارائه می‌دهد که در آن هر عمل انسانی، اعم از انجام میتسواها، نیایش، مطالعه تورات و تهذیب نفس، نقش متافیزیکی در رهایی جرقه‌های الهی و پیشبرد تیقون ایفا می‌کند. از دیدگاه او، تیقون نه فقط یک امر کیهان‌شناختی، بلکه یک وظیفه اخلاقی-تاریخی است که به تعالی فردی، رشد معنوی جمعی، و تحقق تدریجی رستگاری منجر می‌شود. بدین‌سان، لوتزاتو با پیوند میان اخلاق عملی و اسطوره کیهانی، نوعی عرفان منسجم و نظام‌مند عرضه می‌کند که بعدها بر جنبش‌هایی چون حسیدیسیم و جنبش موسار تأثیر گذاشت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| قبالای لوریایی؛ تیقون؛ صیمصوم؛ موسی حییم لوتزاتو؛ اخلاق عرفانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,614 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 492 |
||