مطالعة جایگاه مفهوم مسئولیت اجتماعی در شرکتهای نوپای رشدیافته در دو دهة اخیر در ایران | ||
| کسبوکار اجتماعی | ||
| مقاله 7، دوره 3، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 128-153 اصل مقاله (889.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsbu.2026.398938.1046 | ||
| نویسندگان | ||
| فرزانه یزدان؛ نوح منوری* | ||
| گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بررسی جایگاه و کارکرد «مسئولیت اجتماعی شرکتی» در شرکتهای نوپای رشدیافته طی دو دهه اخیر در ایران انجام شده است. بر اساس مدل پیاز پژوهش ساندرز، این پژوهش با رویکرد تفسیرگرایانه، کیفی و استقرایی و با راهبرد مطالعه چندموردی، بر روی ۱۱ استارتاپ رشدیافته ایرانی انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شد. یافتهها نشان میدهد که مسئولیت اجتماعی در این شرکتها اغلب فاقد راهبردی ساختاریافته بوده، قائم به شخص و تحت تأثیر انگیزهها و ارتباطات مدیران ارشد است. رویکرد غالب، بهرهگیری از مسئولیت اجتماعی بهعنوان ابزاری برای ویژندسازی، بازاریابی و بهبود روابط عمومی است، نه راهبردی پایدار برای پاسخگویی به ذینفعان. محدودیتهای ساختاری و نهادی، ضعف سیاستگذاری ملی، تلقی سیاسی ـ امنیتی از برخی حوزههای اجتماعی، و ضعف جامعه مدنی و سازمانهای مردمنهاد، دامنه کنشگری این شرکتها را محدود کرده و فعالیتها را، بهطور عمده، به اقدامات خیریهای محافظهکارانه تقلیل داده است. ویژگیهای ذاتی شرکتهای نوپا، مانند تحول، گستردگی ذینفعان، انعطافپذیری و وابستگی به بازخوردهای فضای مجازی، بر شکلگیری و اجرای مسئولیت اجتماعی اثرگذار است؛ با این حال، پیوند انداموار میان نوآوری، مدل کسبوکار و مسئولیت اجتماعی هنوز بهطور کامل برقرار نشده است. این نتایج نشان میدهد که مسئولیت اجتماعی در زیستبوم نوپای ایران در مرحلهای ابتدایی و واکنشی قرار دارد و برای ارتقای آن، نیاز به سیاستگذاری حمایتی، تقویت جامعه مدنی، نهادینهسازی رویکرد چندبعدی (اقتصادی، قانونی، اخلاقی، بشردوستانه) و ادغام مسئولیت اجتماعی در استراتژیهای کلان شرکتها وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استارتآپ؛ جامعه مدنی؛ زیستبوم فناوریمحور؛ نظریه ذینفعان؛ نیکوکاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 421 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 150 |
||